{"id":1421,"date":"2015-10-25T16:44:36","date_gmt":"2015-10-25T16:44:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.harpahreins.com\/blogg\/?p=1421"},"modified":"2018-12-21T10:55:46","modified_gmt":"2018-12-21T10:55:46","slug":"threnndartaugin-og-inngrip-gegn-threnndartaugabolgu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/10\/25\/threnndartaugin-og-inngrip-gegn-threnndartaugabolgu\/","title":{"rendered":"\u00derenndartaugin og inngrip gegn \u00ferenndartaugab\u00f3lgu"},"content":{"rendered":"<p>\u00deetta er \u00feri\u00f0ja f\u00e6rsla \u00ed f\u00e6rsluflokki um \u00ferenndartaugarverk (sem ranglega er kalla\u00f0ur \u00ferenndartaugab\u00f3lga \u00ed fyrirs\u00f6gnum f\u00e6rsla). Hinar eru, \u00ed t\u00edmar\u00f6\u00f0:<br \/>\n1. <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/09\/13\/threnndartaugabolga-eda-vangahvot\/\">\u00derenndartaugab\u00f3lga e\u00f0a vangahvot<\/a><br \/>\n2. <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/09\/19\/lyfjamedferd-vid-threnndartaugabolgu\/\">Lyfjame\u00f0fer\u00f0 vi\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu<\/a><br \/>\n4. <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/11\/08\/skurdagerdir-og-adrar-adgerdir-i-eda-vid-threnndarhnoda\/\">Skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0ir og a\u00f0rar a\u00f0ger\u00f0ir \u00ed e\u00f0a vi\u00f0 \u00ferenndarhno\u00f0a<br \/>\n<\/a>5. <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/11\/18\/threnndartaugarverkurvangahvot-saga-ordanna\/\">\u00derenndartaugaverkur\/vangahvot: Saga or\u00f0anna.<\/a><\/p>\n<p>\u00c1\u00f0ur en ger\u00f0 er grein fyrir inngripum vi\u00f0 \u00ferenndartaugarverk er r\u00e9tt a\u00f0 fara nokkrum or\u00f0um um \u00ferenndartaugina (nervus trigeminus) og mismunandi hluta hennar. \u00cdslensk heiti h\u00e9r og \u00ed annarri umfj\u00f6llun um \u00ferenndartaugarverk \u00e1 \u00feessu bloggi eru \u00fdmist fengin \u00far <em><a href=\"http:\/\/www.ordabanki.hi.is\/wordbank\/search\">Or\u00f0abanka \u00cdslenskrar m\u00e1lst\u00f6\u00f0var<\/a><\/em>\u00a0e\u00f0a \u00far <em>Nomina Anatomica: L\u00edff\u00e6raheiti<\/em>. (1996). Ritstj\u00f3ri Magn\u00fas Sn\u00e6dal. Reykjav\u00edk: Heimskringla H\u00e1sk\u00f3laforlag M\u00e1ls og menningar.<\/p>\n<div id=\"attachment_1430\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hlutar_heilastofns.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1430\" class=\"size-medium wp-image-1430\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hlutar_heilastofns.jpg?resize=300%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"Heilastofn\" width=\"300\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hlutar_heilastofns.jpg?resize=300%2C300&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hlutar_heilastofns.jpg?resize=150%2C150&amp;ssl=1 150w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hlutar_heilastofns.jpg?resize=200%2C200&amp;ssl=1 200w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/hlutar_heilastofns.jpg?w=904&amp;ssl=1 904w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1430\" class=\"wp-caption-text\">Hlutar heilastofns<\/p><\/div>\n<p>\u00derenndartaugin er st\u00e6rst heilatauga (nervi craniales, \u00fe.e. \u00feeirra tauga sem tengjast heila e\u00f0a heilastofni). Hvoru megin h\u00f6fu\u00f0s gengur \u00ferenndartaugin \u00far mi\u00f0ri heilabr\u00fa (pons)og greinist \u00ed \u00fear \u00ed tvennt; <strong>Hreyfir\u00f3t<\/strong> (radix motoria) og <strong>skynr\u00f3t<\/strong> (radix sensoria). Hreyfir\u00f3tin tengist gagnaugav\u00f6\u00f0va (Musculus temporalis); mi\u00f0l\u00e6gum v\u00e6ngklakksv\u00f6\u00f0va (musculus pterygoideus medialis) sem er v\u00f6\u00f0vi hli\u00f0l\u00e6gt \u00e1 h\u00f6f\u00f0i og hreyfir li\u00f0am\u00f3t ne\u00f0ri kj\u00e1lka, lyftir kj\u00e1lka og hreyfir til hli\u00f0ar; spenniv\u00f6\u00f0va hlj\u00f3\u00f0himnu (Musculus tensor tympani); spenniv\u00f6\u00f0va g\u00f3mtjalds\/holdg\u00f3ms (Musculus tensor veli palatini); jaxla- og m\u00e1lbeinsv\u00f6\u00f0va (Musculus mylohyoideus) og fremri b\u00fak tv\u00edb\u00fakav\u00f6\u00f0va (musculus digastricus) en hann er v\u00f6\u00f0vi \u00ed h\u00e1lsi ofan m\u00e1lbeins sem dregur ne\u00f0ri kj\u00e1lka ni\u00f0ur, lyftir m\u00e1lbeini og dregur \u00fea\u00f0 aftur. \u00cd hreyfir\u00f3tinni eru einnig a\u00f0f\u00e6rslutauga\u00fer\u00e6\u00f0ir sem einkum mi\u00f0la s\u00e1rsaukatilfinningu.<sup>1<\/sup><\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt \u00ferenndartaugin gangi \u00fat \u00far heilabr\u00fa dreifist h\u00fan um allan heilastofninn \u00fev\u00ed inni \u00ed honum eru \u00fer\u00edr \u00ferenndartaugakjarnar, hver \u00ed s\u00ednum hluta heilastofns, \u00fe.e.a.s. mi\u00f0heilabrautarkjarni (Nucleus tractus mesencephalici nervi trigemini), m\u00e6nukjarni (Nucleus spinalis nervi trigemini) og br\u00faarkjarni (Nucleus pontinus nervi trigemini). Kjarnar gegna svipu\u00f0u hlutverki og taugahno\u00f0u sem ber \u00e1 g\u00f3ma h\u00e9r \u00e1 eftir en \u00e9g hef hvergi s\u00e9\u00f0 minnst \u00e1 a\u00f0 \u00feeir g\u00e6tu skipt m\u00e1li \u00ed \u00ferenndartaugarverk. M\u00e9r dettur \u00fe\u00f3 \u00ed hug a\u00f0 m\u00f6gulegt s\u00e9 a\u00f0 rekja \u00e1st\u00e6\u00f0ur verkja til \u00fer\u00fdstings \u00e1 \u00ferenndartaugakjarna \u00ed \u00feeim s\u00e1rasjaldg\u00e6fu tilvikum \u00feegar \u00e6xli \u00ed heilastofni er talin ors\u00f6k verkja fr\u00e1 \u00ferenndartaug.<\/p>\n<p>Skynr\u00f3t \u00ferenndartaugarinnar er st\u00e6rri en hreyfir\u00f3tin og \u00e1hugi \u00ferenndartaugasj\u00faklinga beinist l\u00edklega meir a\u00f0 henni.<\/p>\n<p><strong>B\u00e1\u00f0ar r\u00e6turnar liggja \u00ed \u00ferenndarhno\u00f0a<\/strong> (ganglion trigeminale, ganglion semilunare (Gasseri)). \u00derenndarhno\u00f0a\u00f0 er skyntaugahno\u00f0a, \u00fe.e.a.s. \u201esv\u00e6\u00f0i \u00ed \u00fatttaugakerfinu \u00fear sem taugabolir og stundum stuttir tauga\u00fer\u00e6\u00f0ir liggja \u00fe\u00e9tt saman.\u201c<sup>2<\/sup> \u00derenndarhno\u00f0a\u00f0 er sem sagt millili\u00f0ur milli \u00fatttaugakerfis (kv\u00edsla \u00ferenndartaugarinnar) og heilans.<\/p>\n<p><strong>\u00derenndarhno\u00f0a\u00f0<\/strong> (ganglion trigeminale, ganglion semilunare (Gasseri)) <strong>er \u00ed \u00ferenndarholi<\/strong> (cavitas trigeminalis\/cavum trigeminale) \u00ed kletthluta gagnaugabeins (pars petrosa ossis temporalis) \u00ed mi\u00f0k\u00fapugr\u00f3f (fossa cranii media). <strong>\u00derenndarhno\u00f0a\u00f0 samanstendur af a\u00f0f\u00e6rslutauga\u00fer\u00e1\u00f0um sem flytja bo\u00f0 um s\u00e1rsauka, hitastig og snertingu<\/strong>. \u00a0<strong>\u00dar \u00fev\u00ed ganga a\u00f0altaugarnar \u00ferj\u00e1r<\/strong>, sem tilheyra \u00fattaugakerfinu, \u00fe.e.a.s. augntaugin, kinnkj\u00e1lkataugin og kj\u00e1lkataugin. Augntaugin gengur \u00far h\u00f6fu\u00f0k\u00fapunni um efri augnt\u00f3ttarglufu (fissura orbitalis superior), kinnkj\u00e1lkataugin um hringgat (foramen rotundum) og kj\u00e1lkataugin um sporgat fleygbeins (foramen ovale ossis sphenoidalis). Augntaugin og kinnkj\u00e1lkataugin eru eing\u00f6ngu skyntaugar en kj\u00e1lkataugin gegnir b\u00e6\u00f0i hlutverki skynjunar og hreyfingar. \u00c9g reikna me\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00feess vegna sem ska\u00f0i \u00e1 kj\u00e1lkataug getur valdi\u00f0 m\u00e1ttleysi og r\u00fdrnun tyggingarv\u00f6\u00f0va, auk s\u00e1rsaukans, s.s. minnst var \u00e1 \u00ed <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/09\/13\/threnndartaugabolga-eda-vangahvot\/\">fyrstu f\u00e6rslu um \u00ferenndartaugab\u00f3lgu<\/a>.<\/p>\n<p>\u00c1 myndinni h\u00e9r a\u00f0 ne\u00f0an m\u00e1 sj\u00e1 hvernig \u00ferenndartaugin liggur (nema l\u00edti\u00f0 er s\u00fdnt af augntauginni) og helstu taugar\/greinar sem kv\u00edslast \u00far a\u00f0altaugunum \u00feremur.<sup>3<\/sup><\/p>\n<div id=\"attachment_1436\" style=\"width: 714px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/mynd_4_gr_tr_surg_overview.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1436\" class=\"size-full wp-image-1436\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/mynd_4_gr_tr_surg_overview.jpg?resize=540%2C494&#038;ssl=1\" alt=\"\u00ferenndartaug\" width=\"540\" height=\"494\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/mynd_4_gr_tr_surg_overview.jpg?w=704&amp;ssl=1 704w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/mynd_4_gr_tr_surg_overview.jpg?resize=300%2C274&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1436\" class=\"wp-caption-text\">Greinar og kv\u00edslar \u00ferenndartaugar<\/p><\/div>\n<p>\u00cd s\u00ed\u00f0ustu f\u00e6rslu fjalla\u00f0i \u00e9g um helstu lyfjategundir sem \u00ferenndartaugarverkjasj\u00faklingum eru gefnar. H\u00e9r ver\u00f0ur fjalla\u00f0 um \u00f6nnur inngrip, a\u00f0 undanskilinni deyfingu hj\u00e1 tannl\u00e6kni (me\u00f0 lidocaini) sem getur st\u00f6\u00f0va\u00f0 s\u00e1rsaukann umsvifalaust en endist \u00fev\u00ed mi\u00f0ur stutt.<sup>4<\/sup><\/p>\n<h4>Inngrip og skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0<\/h4>\n<p>\u00cd gr\u00f3fum dr\u00e1ttum m\u00e1 skipta \u00feessum inngripum \u00ed \u00ferennt eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 hva\u00f0a sv\u00e6\u00f0i \u00ferenndartaugar \u00feau beinast. Allar a\u00f0ger\u00f0ir nema skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0in sem fjalla\u00f0 ver\u00f0ur um s\u00ed\u00f0ar beinast a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 ey\u00f0ileggja e\u00f0a ska\u00f0a hluta \u00ferenndartaugar.<\/p>\n<p><strong>1<\/strong>. <strong>Ja\u00f0ara\u00f0ger\u00f0ir <\/strong>eru<strong>\u00a0<\/strong>a\u00f0ger\u00f0ir sem eru ger\u00f0ar fjarri \u00ferenndarhno\u00f0a, oft \u00e1 einhverjum meintum \u201er\u00e6sipunktum\u201c\/\u201ekveikjupunktum\u201c (trigger points) \u00fea\u00f0an sem s\u00e1rsaukinn kann a\u00f0 kvikna.<br \/>\n<strong>2<\/strong>. <strong>A\u00f0ger\u00f0ir \u00ed e\u00f0a vi\u00f0 \u00ferenndarhno\u00f0a<\/strong>.<br \/>\n<strong>3<\/strong>. <strong>Skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0 gegnum aftari k\u00fapugr\u00f3f<\/strong> (fossa cranii posterior).<\/p>\n<p>\u00cd \u00feessari bloggf\u00e6rslu ver\u00f0ur einungis fjalla\u00f0 um ja\u00f0ara\u00f0ger\u00f0ir, hinar tegundirnar b\u00ed\u00f0a n\u00e6stu f\u00e6rslu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Ja\u00f0ara\u00f0ger\u00f0ir<\/h4>\n<p>\u00deessar a\u00f0ger\u00f0ir eru af \u00fdmsu t\u00e6i en h\u00e9r er ger\u00f0 grein fyrir \u00feeim helstu.<\/p>\n<p><strong>Frystime\u00f0fer\u00f0<\/strong> (cryotherapy) er me\u00f0fer\u00f0 sem sumir kannast vi\u00f0 til a\u00f0 losna vi\u00f0 v\u00f6rtur. S\u00e9 henni beitt vi\u00f0 \u00ferenndartaugarverk \u00fe\u00e1 er reynt a\u00f0 finna kveikjupunkt (trigger point) me\u00f0 \u00e1reiti, s\u00ed\u00f0an fari\u00f0 um munn e\u00f0a stungi\u00f0 gegnum h\u00fa\u00f0 me\u00f0 s\u00e9rst\u00f6ku t\u00e6ki a\u00f0 tauginni, taugin fryst \u00ed -120 gr\u00e1\u00f0ur \u00ed 2 m\u00edn\u00fatur, leyft a\u00f0 \u00fei\u00f0na \u00ed 5 m\u00edn. og \u00feetta endurteki\u00f0 tvisvar \u00ed vi\u00f0b\u00f3t.<sup>5<\/sup><\/p>\n<p><strong>Hitame\u00f0fer\u00f0<\/strong> (thermocoagulation) er andst\u00e6\u00f0 frystime\u00f0fer\u00f0 \u00fev\u00ed \u00fe\u00e1 er reynt a\u00f0 ska\u00f0a taugarb\u00fat me\u00f0 rafmagnst\u00e6ki sem hitar taugina vi\u00f0 kveikjupunkt (trigger point) upp \u00ed 60-70\u00b0 \u00ed tv\u00e6r m\u00edn\u00fatur. \u00deetta er endurteki\u00f0 ef \u00feurfa \u00fearf, \u00fe.e.a.s. ef tilfinningaleysi\/dofi finnst ekki strax.<sup>6<\/sup><\/p>\n<p>B\u00e6\u00f0i frystime\u00f0fer\u00f0 og hitame\u00f0fer\u00f0 eru oftast ger\u00f0ar \u00ed sta\u00f0deyfingu.<\/p>\n<p><strong>\u00deverskur\u00f0ur taugar\u00f3tar me\u00f0 hitame\u00f0fer\u00f0<\/strong> (Percutaneuous Stereotactic Rhizotomy) er ger\u00f0 \u00feannig a\u00f0 holri n\u00e1l me\u00f0 rafskauti og lei\u00f0slu er stungi\u00f0 gegnum vanga a\u00f0 tauginni sem \u00e1 a\u00f0 ska\u00f0a, vi\u00f0 vi\u00f0 k\u00fapubotn. Hitastraumur er leiddur um rafskauti\u00f0 og hluti taugar ey\u00f0ilag\u00f0ur.<sup>7<\/sup><\/p>\n<p><strong>Innsprautun efna \u00ed kveikjupunkta<\/strong> (trigger punkta), s.s. alk\u00f3h\u00f3li, karb\u00f3ls\u00fdru (fen\u00f3l) og streptomycin (g\u00f6mlu f\u00fakkalyfi sem fundi\u00f0 var upp vi\u00f0 berklum).<\/p>\n<div id=\"attachment_1432\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/streptomycisin_innsprautun.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1432\" class=\"size-medium wp-image-1432\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/streptomycisin_innsprautun.jpg?resize=300%2C229&#038;ssl=1\" alt=\"\u00derenndartaugab\u00f3lga - sprauta\" width=\"300\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/streptomycisin_innsprautun.jpg?resize=300%2C229&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/streptomycisin_innsprautun.jpg?w=882&amp;ssl=1 882w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1432\" class=\"wp-caption-text\">Innsprautun streptomycin og lik\u00f3dain \u00ed kveikjupunkt vi\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu<\/p><\/div>\n<p>H\u00e9r a\u00f0 ofan s\u00e9st Streptomycin- og lidokain-lausn sprauta\u00f0 \u00ed ne\u00f0ri tanngar\u00f0staug.<sup>8<\/sup><\/p>\n<p><strong>Taugar\u00farn\u00e1m<\/strong> (neurectomy) er \u00feegar hluti taugar er skorinn brott. \u00c1 myndinni h\u00e9r a\u00f0 ne\u00f0an er veri\u00f0 a\u00f0 undirb\u00faa \u00farn\u00e1m \u00far h\u00f6kutaug (sem gengur \u00far kj\u00e1lkataug \u00ferenndartaugar).<sup>9<\/sup><\/p>\n<div id=\"attachment_1442\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/brottnam_hokutaugar.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1442\" class=\"size-medium wp-image-1442\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/brottnam_hokutaugar.jpg?resize=300%2C225&#038;ssl=1\" alt=\"\u00ferenndartaugab\u00f3lga \u00farn\u00e1m\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/brottnam_hokutaugar.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/brottnam_hokutaugar.jpg?w=812&amp;ssl=1 812w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1442\" class=\"wp-caption-text\">\u00darn\u00e1m h\u00f6kutaugar undirb\u00fai\u00f0<\/p><\/div>\n<p>Taugar\u00farn\u00e1m \u00feykir heldur gamaldags n\u00fana en er \u00fe\u00f3 st\u00f6ku sinnum beitt.<sup>10<\/sup><\/p>\n<p>\u00c1 \u00feeim ja\u00f0ara\u00f0ger\u00f0um sem taldar hafa veri\u00f0 hafa einungis tv\u00e6r ranns\u00f3knir veri\u00f0 ger\u00f0ar sem standast m\u00e1l (\u00fe.e. slemira\u00f0a\u00f0ar, tv\u00edblindar, fastskammta samanbur\u00f0arranns\u00f3knir vi\u00f0 lyfleysu), b\u00e1\u00f0ar \u00e1 innsprautun me\u00f0 streptomycini. \u00de\u00e6r s\u00fdndu fram \u00e1 gagnsleysi streptomycins vi\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu. Fyrir hinum a\u00f0fer\u00f0unum hafa ekki veri\u00f0 f\u00e6r\u00f0 gagnreynd v\u00edsindaleg r\u00f6k sem sty\u00f0ja notkun \u00feeirra.<sup>11<\/sup><\/p>\n<p>Sumar a\u00f0fer\u00f0irnar hafa \u00fe\u00f3 skila\u00f0 \u00e1rangri skv. annars konar ranns\u00f3knum. A\u00f0 me\u00f0altali er \u00e1rangur af ja\u00f0ara\u00f0ger\u00f0um talinn um 50% minnkun s\u00e1rsauka \u00ed u.\u00fe.b. 10 m\u00e1nu\u00f0i eftir a\u00f0ger\u00f0. Helstu sl\u00e6mar aukaverkanir \u00feeirra geta veri\u00f0 missir tilfinningan\u00e6mis, marg\u00falar (bl\u00f3\u00f0g\u00falar) og s\u00fdkingar.<sup>12<\/sup><\/p>\n<p>Undir ja\u00f0ara\u00f0ger\u00f0ir fellur l\u00edka \u00fdmislegt sem einnig m\u00e6tti telja til \u00f3hef\u00f0bundinna l\u00e6knisr\u00e1\u00f0a vi\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu. \u00dear er \u00e1tt vi\u00f0 n\u00e1lastungume\u00f0fer\u00f0, leisime\u00f0fer\u00f0 (me\u00f0 \u201ek\u00f6ldum leisi\u201c) og innsprautun efna annars sta\u00f0ar en \u00ed n\u00e1munda vi\u00f0 \u00ferenndartaug, s.s. sterasprautur og b\u00f3tox. Einnig m\u00e6tti telja innd\u00e6lingu ketam\u00edns + lidocains, sem verkjateymi Landsp\u00edtala H\u00e1sk\u00f3lasj\u00fakrah\u00fass reynir stundum vi\u00f0 verkjum, til \u00f3hef\u00f0bundinna l\u00e6knisr\u00e1\u00f0a, a.m.k. fann \u00e9g enga v\u00edsindagrein sem fjalla\u00f0i um a\u00f0 innd\u00e6ling \u00feessara tveggja efna saman (\u00ed u.\u00fe.b. 75 m\u00edn\u00fatur) skila\u00f0i \u00e1rangri vi\u00f0 \u00fatttaugaverkjum.<\/p>\n<div id=\"attachment_1431\" style=\"width: 295px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/kaldur_leisir.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1431\" class=\"size-full wp-image-1431\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/10\/kaldur_leisir.jpg?resize=285%2C190&#038;ssl=1\" alt=\"\u00ferenndartaugab\u00f3lga leisir\" width=\"285\" height=\"190\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1431\" class=\"wp-caption-text\">Kaldur leisir<\/p><\/div>\n<p>\u00c1 myndinni h\u00e9r a\u00f0 ofan s\u00e9st me\u00f0fer\u00f0 me\u00f0 k\u00f6ldum leisi. Leisinum er beint a\u00f0 sama sta\u00f0 vi\u00f0 k\u00fapubotn og \u00fear sem skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0 vi\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu hefst.<sup>13<\/sup><\/p>\n<p>\u00c9g hef nokkra reynslu af \u00feessum ja\u00f0ara\u00f0ger\u00f0um, \u00fe.e.a.s. reynt hefur veri\u00f0 a\u00f0 sprauta sterum og deyfiefni \u00ed hnakkagr\u00f3f, \u00ed h\u00f6fu\u00f0 aftan vi\u00f0 eyru og vi\u00f0 k\u00fapubotn, \u00fear sem \u00fe\u00f3tti l\u00edklegt a\u00f0 finna m\u00e6tti kveikjupunkta \u00feess verks sem mig hrj\u00e1ir. \u00dev\u00ed mi\u00f0ur var \u00e1rangurinn enginn. M\u00e9r er kunnugt um sj\u00fakling sem f\u00e6r b\u00f3tox-sprautur \u00ed h\u00e1ls og her\u00f0ar, til a\u00f0 minnka \u00e1reiti \u00e1 andliti\u00f0, en veit a\u00f0 einungis mj\u00f6g miklir s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar sprauta b\u00f3toxi beinl\u00ednis\u00a0 \u00ed kveikjupunkta vi\u00f0 \u00ferenndartaugagreinarnar sj\u00e1lfar. \u00c9g hef reynt ketam\u00edn + lidocain innd\u00e6lingu tvisvar, \u00e1n \u00e1rangurs.<\/p>\n<p>Loks l\u00e6t \u00e9g \u00feess geti\u00f0 a\u00f0 \u00ed einum\u00a0<em>Facebook<\/em> h\u00f3pi \u00ferenndartaugasj\u00faklinga sem \u00e9g er \u00ed,<em> Trigeminal Neuralgia Family<\/em>, hefur komi\u00f0 fram a\u00f0 sumum sj\u00faklingum erlendis er \u00e1v\u00edsa\u00f0 pl\u00e1strum me\u00f0 \u00fdmsum efnum, t.d. morf\u00edni, til a\u00f0 setja \u00e1 andliti\u00f0. Yfirleitt telja \u00feessir sj\u00faklingar l\u00edti\u00f0 gagn af svolei\u00f0is pl\u00e1strum en \u00fe\u00f3 m\u00f6gulega eitthvert.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00cd n\u00e6stu f\u00e6rslu geri \u00e9g grein fyrir a\u00f0ger\u00f0um \u00ed e\u00f0a vi\u00f0 \u00ferenndarhno\u00f0a og\u00a0skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0 gegnum aftari k\u00fapugr\u00f3f (Microvascular decompression, MVD).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Tilv\u00edsanir \u00ed heimildir<\/h4>\n<p>1 Burchiel, K. J. o.fl. (2014). <a href=\"http:\/\/emedicine.medscape.com\/article\/248933-overview\">Trigeminal Neuralgia Surgery: Overview, Preparation, Technique<\/a>. <em>Medscape<\/em>.<\/p>\n<p>2 \u00deur\u00ed\u00f0ur \u00deorbjarnard\u00f3ttir. (2014). <a href=\"http:\/\/visindavefur.is\/?id=65835\">\u201eHva\u00f0 er taugahno\u00f0a?\u201c<\/a> <em>V\u00edsindavefurinn<\/em>.<\/p>\n<p>3 \u00deetta er mynd 1 \u00ed Burchiel, K. J. o.fl. (2014). <a href=\"http:\/\/emedicine.medscape.com\/article\/248933-overview\">Trigeminal Neuralgia Sugery: Overview, Preparation, Technique<\/a>. <em>Medscape<\/em>. \u00c9g hef sett inn \u00edslensk heiti \u00ed sta\u00f0 \u00feeirra ensku.<\/p>\n<p>4 Zakrzewska, Joanna M. og Roddy McMillan. (2011). Trigeminal neuralgia: the diagnosis and management of this excruciating and poorly understood facial pain. <em>Postgraduate Medical Journal, <\/em>87, s. 410-416. <a href=\"http:\/\/pmj.bmj.com\/content\/87\/1028\/410.long\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>5 Sj\u00e1 m\u00e1 l\u00fdsingu \u00e1 \u00feessari a\u00f0fer\u00f0 \u00ed gamalli grein Zakrzewska, Joanna M. (1987). Cryotherapy in the management of paroxysmal trigeminal neuralgia. <em>Journal of Neurology, Neurosurgery &amp; Psychiatry<\/em>,<em> 50<\/em>(4), s. 485\u2013487. <a href=\"http:\/\/jnnp.bmj.com\/content\/50\/4\/485.full.pdf\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>6 Sj\u00e1 l\u00fdsingu \u00ed Wael Fouad. (2011). Management of trigeminal neuralgia by radiofrequency thermocoagulation. <em>Alexandria Journal of Medicine, 47<\/em>(1), s. 79-86. <a href=\"http:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2090506811000108\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>7 <a href=\"http:\/\/www.epainassist.com\/face-mouth-throat\/trigeminal-neuralgia-or-prosopalgia-or-fothergills-disease\">Trigeminal Neuralgia or Prosopalgia or Fothergill&#8217;s Disease: Causes, Treatment- Surgery<\/a>. (e.d.).<em> ePainAssist.com<\/em>.<\/p>\n<p>8 Myndin er tekin \u00far Shefali Waghray o.fl. (2013). Streptomycin-lidocaine injections for the treatment of postherpetic neuralgia: Report of three cases with literature review. <em>European Journal of Dentistry, 7<\/em>(5), s. 105-110. <a href=\"http:\/\/www.eurjdent.com\/article.asp?issn=1305-7456;year=2013;volume=7;issue=5;spage=105;epage=110;aulast=Waghray\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>9 Fleiri myndir af taugar\u00farn\u00e1mi og umfj\u00f6llun um \u00fe\u00e1 a\u00f0fer\u00f0 m\u00e1 sj\u00e1 \u00ed greininni sem \u00feessi var tekin \u00far: Fareedi Mukram Ali o.fl. (2012). Peripheral neurectomies: A treatment option for trigeminal neuralgia in rural practice. <em>Journal of Neurosciences in Rural Practice, 3<\/em>(2), s. 152-157. <a href=\"http:\/\/ruralneuropractice.com\/article.asp?issn=0976-3147;year=2012;volume=3;issue=2;spage=152;epage=157;aulast=Ali\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>10 <a href=\"http:\/\/www.epainassist.com\/face-mouth-throat\/trigeminal-neuralgia-or-prosopalgia-or-fothergills-disease\">Trigeminal Neuralgia or Prosopalgia or Fothergill&#8217;s Disease: Causes, Treatment- Surgery<\/a>. (e.d.). <em>ePainAssist.com<\/em>.<\/p>\n<p>11 Zakrzewska, Joanna M. og Roddy McMillan. (2011). Trigeminal neuralgia: the diagnosis and management of this excruciating and poorly understood facial pain. <em>Postgraduate Medical Journal, <\/em>87, s. 410-416. <a href=\"http:\/\/pmj.bmj.com\/content\/87\/1028\/410.long\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>. \u00cd \u00feessum tveimur f\u00e1mennu ranns\u00f3knum var kanna\u00f0 hvort streptomycin+lidokain minnka\u00f0i s\u00e1rsauka meir en lidokain eitt og s\u00e9r. Svo reyndist ekki vera.<\/p>\n<p>12 Zakrzewska, Joanna M. og Roddy McMillan. (2011). Trigeminal neuralgia: the diagnosis and management of this excruciating and poorly understood facial pain. <em>Postgraduate Medical Journal,<\/em> 87, s. 410-416. <a href=\"http:\/\/pmj.bmj.com\/content\/87\/1028\/410.long\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>13 Myndin s\u00fdnir hvernig k\u00f6ldum leisi er beint a\u00f0 sama sta\u00f0 og \u00fear sem upphaf skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0ar vi\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu er. Myndin er tekin \u00far\u00a0Vernon, Leonard F. o.fl. (2008. Uppf\u00e6rt \u00e1 vef 2014.). Low-level Laser Therapy for Trigeminal Neuralgia:Case reports on two patients whose unrelenting facial pain and hypersensitivity from their diagnosed trigeminal neuralgia resolved with low-level laser therapy. <em>Practical Pain Management, 8<\/em>(6). <a href=\"http:\/\/www.practicalpainmanagement.com\/pain\/neuropathic\/trigeminal-neuralgia\/low-level-laser-therapy-trigeminal-neuralgia\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deetta er \u00feri\u00f0ja f\u00e6rsla \u00ed f\u00e6rsluflokki um \u00ferenndartaugarverk (sem ranglega er kalla\u00f0ur \u00ferenndartaugab\u00f3lga \u00ed fyrirs\u00f6gnum f\u00e6rsla). Hinar eru, \u00ed t\u00edmar\u00f6\u00f0: 1. \u00derenndartaugab\u00f3lga e\u00f0a vangahvot 2. Lyfjame\u00f0fer\u00f0 vi\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu 4. Skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0ir og a\u00f0rar a\u00f0ger\u00f0ir \u00ed e\u00f0a <span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span> <span class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/10\/25\/threnndartaugin-og-inngrip-gegn-threnndartaugabolgu\/\" class=\"more-link\"><span>Read More &#8230;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[113,165],"tags":[127,128,116,121,115],"class_list":["post-1421","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-threnndartaugabolga","category-threnndartaugarverkur","tag-adgerdir-vid-threnndartaugabolgu","tag-laekning-vid-threnndartaugabolgu","tag-vangahvot","tag-threnndartaug","tag-threnndartaugabolga"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1421","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1421"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1631,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1421\/revisions\/1631"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}