{"id":1462,"date":"2015-11-08T17:43:58","date_gmt":"2015-11-08T17:43:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.harpahreins.com\/blogg\/?p=1462"},"modified":"2018-12-21T10:40:58","modified_gmt":"2018-12-21T10:40:58","slug":"skurdagerdir-og-adrar-adgerdir-i-eda-vid-threnndarhnoda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/11\/08\/skurdagerdir-og-adrar-adgerdir-i-eda-vid-threnndarhnoda\/","title":{"rendered":"Skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0ir og a\u00f0rar a\u00f0ger\u00f0ir \u00ed e\u00f0a vi\u00f0 \u00ferenndarhno\u00f0a"},"content":{"rendered":"<p>\u00deetta er 4. f\u00e6rsla \u00ed f\u00e6rslur\u00f6\u00f0 um \u00ferenndartaugarverk\/vangahvot. Fyrri f\u00e6rslur eru, \u00ed t\u00edmar\u00f6\u00f0:<\/p>\n<p>1. <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/09\/13\/threnndartaugabolga-eda-vangahvot\/\">\u00derenndartaugab\u00f3lga e\u00f0a vangahvot<\/a>;<br \/>\n2.<a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/09\/19\/lyfjamedferd-vid-threnndartaugabolgu\/\"> Lyfjame\u00f0fer\u00f0 vi\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu<\/a>;<br \/>\n3. <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/10\/25\/threnndartaugin-og-inngrip-gegn-threnndartaugabolgu\/\">\u00derenndartaugin og inngrip gegn \u00ferenndartaugab\u00f3lgu<\/a><\/p>\n<p>5. <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/11\/18\/threnndartaugarverkurvangahvot-saga-ordanna\/\">\u00derenndartaugarverkur\/vangahvot: Saga or\u00f0anna<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>og ein s\u00f6guleg f\u00e6rsla, <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/08\/24\/konustraid-hans-peturs-og-greifynjan-af-nordimbralandi\/\">Konustr\u00e1i\u00f0 hans P\u00e9turs og greifynjan af Nor\u00f0imbralandi<\/a><\/p>\n<h4>A\u00f0ger\u00f0ir \u00ed e\u00f0a vi\u00f0 \u00ferenndarhno\u00f0a<\/h4>\n<p>A\u00f0ger\u00f0ir \u00ed e\u00f0a vi\u00f0 \u00ferenndarhno\u00f0a eru oftast kalla\u00f0ar percutaneous procedures \u00e1 ensku \u00fev\u00ed percutaneous \u00fe\u00fd\u00f0ir a\u00f0 stungi\u00f0 er gegnum h\u00fa\u00f0.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/sporgat_fleygbeins.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1464\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/sporgat_fleygbeins.jpg?resize=196%2C229&#038;ssl=1\" alt=\"Sporgat fleygbeins\" width=\"196\" height=\"229\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/sporgat_fleygbeins.jpg?resize=257%2C300&amp;ssl=1 257w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/sporgat_fleygbeins.jpg?w=326&amp;ssl=1 326w\" sizes=\"auto, (max-width: 196px) 100vw, 196px\" \/><\/a>\u00deessar a\u00f0ger\u00f0ir eiga a\u00f0 \u00fea\u00f0 sammerkt a\u00f0 stungi\u00f0 er n\u00e1l um vanga n\u00e1l\u00e6gt munnviki, gegnum sporgat fleygbeins (foramen ovale ossis sphenoidalis) og allt upp \u00ed \u00ferenndarhol, \u00fear sem \u00ferenndarhno\u00f0a\u00f0 er. S\u00ed\u00f0an er hno\u00f0a\u00f0 ska\u00f0a\u00f0. Sj\u00faklingurinn er \u00fdmist deyf\u00f0ur e\u00f0a sv\u00e6f\u00f0ur, \u00ed sumum tilvikum vakinn \u00f6\u00f0ru hvoru me\u00f0an \u00e1 a\u00f0ger\u00f0 stendur. Stundum geta sj\u00faklingar fari\u00f0 heim samd\u00e6gurs, stundum dvelja \u00feeir yfir n\u00f3tt \u00e1 sp\u00edtala.<\/p>\n<p>Myndin h\u00e9r til hli\u00f0ar er tekin \u00far Anthonty H Wheeler o.fl. (2015.)\u00a0<a href=\"http:\/\/emedicine.medscape.com\/article\/1143675-overview#a5\">Therapeutic Injections for Pain Management<\/a>. <em>Medscape<\/em>.<\/p>\n<p>\u00c1 myndinni fyrir ne\u00f0an s\u00e9st kannski betur hvernig fari\u00f0 er a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 komast a\u00f0 \u00ferenndarhno\u00f0anu og ska\u00f0a \u00fea\u00f0. H\u00fan er tekin \u00far<a href=\"http:\/\/www.neurosurgery-blog.com\/archives\/7009\"> A Review of Percutaneous Treatments for Trigeminal Neuralgia<\/a> (3. mars 2014.) <em>NEUROSURGERY BLOG<\/em>. Neurosurgery Department. La Fe University Hospital. Valencia, Spain.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/yfirlitsmynd_threnndartaugastungur.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1466\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/yfirlitsmynd_threnndartaugastungur.jpg?resize=540%2C459&#038;ssl=1\" alt=\"\u00derenndartaugastungur\" width=\"540\" height=\"459\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/yfirlitsmynd_threnndartaugastungur.jpg?w=1529&amp;ssl=1 1529w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/yfirlitsmynd_threnndartaugastungur.jpg?resize=300%2C255&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/yfirlitsmynd_threnndartaugastungur.jpg?resize=1024%2C870&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/yfirlitsmynd_threnndartaugastungur.jpg?w=1080&amp;ssl=1 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><\/p>\n<p>A\u00f0fer\u00f0ir til a\u00f0 ska\u00f0a \u00ferenndarhno\u00f0a\u00f0 eru \u00fdmiss konar. Nefna m\u00e1:<\/p>\n<p><strong>* Innsprautun eima\u00f0s gl\u00fdser\u00edns \u00ed hno\u00f0a\u00f0<\/strong> (percutaneous retrogasserian glycerol rhizotomy, oft skammstafa\u00f0 PRGR e\u00f0a bara GR): Sprautun\u00e1l er stungi\u00f0 gegnum vanga upp \u00ed \u00ferenndarhol og \u00fea\u00f0 fyllt af vatnsleysanlegu skuggaefni, s\u00ed\u00f0an er tekin n\u00e1kv\u00e6m r\u00f6ngtenmynd. Skuggaefni\u00f0 er soga\u00f0 aftur upp og gl\u00fdser\u00edninu sprauta\u00f0 \u00e1 r\u00e9ttan sta\u00f0 me\u00f0an fylgst er me\u00f0 \u00ed skanna. Sj\u00faklingurinn situr uppr\u00e9ttur \u00ed \u00feessari a\u00f0ger\u00f0 og \u00fearf sitja kyrr \u00ed tv\u00e6r klukkustundir me\u00f0an gl\u00fdser\u00edni\u00f0 etur sundur \u00feann hluta taugarinnar e\u00f0a \u00ferenndarhno\u00f0ans sem \u00e1 a\u00f0 ey\u00f0ileggja.<sup>1<\/sup> Minnkun s\u00e1rsauka ver\u00f0ur hra\u00f0ast vart s\u00e9 \u00feessari a\u00f0fer\u00f0 beitt.<sup>2<\/sup><\/p>\n<p><strong>*Sk\u00f6ddun hno\u00f0ans me\u00f0 brennslu<\/strong> (radiofrequency rhizotomy er \u00feessi a\u00f0ger\u00f0 k\u00f6llu\u00f0 \u00e1 ensku, oft skammst\u00f6fu\u00f0 PRFT, ef nota\u00f0ur er ri\u00f0straumur, e\u00f0a RFT, ef nota\u00f0ur er jafnstraumur): Stungi\u00f0 er gegnum vanga upp \u00ed \u00ferenndarhol \u00e1 sama h\u00e1tt og l\u00fdst var h\u00e9r a\u00f0 ofan en \u00ed \u00feessari a\u00f0ger\u00f0 eru rafsegulbylgjur nota\u00f0ar til a\u00f0 brenna og ska\u00f0a \u00feann hluta \u00ferenndarhno\u00f0ans sem \u00feurfa \u00feykir. Sams konar a\u00f0ger\u00f0 me\u00f0 notkun l\u00ednuhra\u00f0als \u00ed sta\u00f0 rafsegulbylgja \u00feykir lofa g\u00f3\u00f0u.<\/p>\n<p>Af \u00feeim a\u00f0ger\u00f0um sem ger\u00f0 er me\u00f0 stungu gegnum h\u00fa\u00f0 er sk\u00f6\u00f0un me\u00f0 rafsegulbylgjum talin skila minnstum \u00e1rangri, \u00fe.e.a.s. s\u00e1rsauki hverfur, a\u00f0 me\u00f0altali, einungis \u00ed 3 \u00e1r.<sup>3<\/sup><\/p>\n<p><strong>*Sk\u00f6ddun hno\u00f0ans me\u00f0 bl\u00f6\u00f0ru<\/strong> (Percutaneous balloon microcompression, PBM e\u00f0a PBC): Stungi\u00f0 er um vanga me\u00f0 s\u00e9rst\u00f6ku \u00e1haldi \u00ed n\u00e1linni og allt upp \u00ed \u00ferenndarhol. S\u00ed\u00f0an er bl\u00e1sin upp bla\u00f0ra sem falin er \u00ed \u00e1haldinu og h\u00fan l\u00e1tin falla a\u00f0 \u00feeim hluta \u00ferenndarhno\u00f0ans sem ska\u00f0a \u00e1. Bla\u00f0ran \u00fer\u00fdstir st\u00f6\u00f0ugt \u00e1 \u00ferenndarhno\u00f0a\u00f0 og veldur \u00e1 \u00fev\u00ed skemmdum.<sup>3<\/sup><\/p>\n<p>\u00cd l\u00f6ngu myndbandi sem kr\u00e6kt er \u00ed h\u00e9r a\u00f0 ne\u00f0an m\u00e1 sj\u00e1 seinni tv\u00e6r a\u00f0ger\u00f0irnar framkv\u00e6mdar og hlusta \u00e1 spjall taugaskur\u00f0l\u00e6kna um kosti og galla hvorrar um sig. Kr\u00e6kt er \u00ed myndbandi\u00f0 \u00e1 <em>YouTube<\/em> en \u00fear ver\u00f0ur \u00fea\u00f0 einungis a\u00f0gengilegt t\u00edmabundi\u00f0. H\u00e6gt ver\u00f0ur a\u00f0 horfa \u00e1 \u00fea\u00f0 \u00e1fram \u00e1 vef Aaron Cohen-Gadol, <em>The Neurosurgical Atlas<\/em>, en til \u00feess \u00fearf a\u00f0 skr\u00e1 sig inn \u00e1 vefinn (sem er \u00f3keypis). <a href=\"http:\/\/www.neurosurgicalatlas.com\/grand-rounds\/percutaneous-procedures-for-trigeminal-neuralgia-radiofrequency-and-balloon\">H\u00e9r er bein sl\u00f3\u00f0 \u00e1 myndbandi\u00f0 \u00fear<\/a>.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=NioxbJ7OyKI\" target=\"_blank\">Myndband sem s\u00fdnir sk\u00f6ddun \u00ferenndarhno\u00f0a me\u00f0 brennslu og me\u00f0 bl\u00f6\u00f0ru<\/a>, \u00e1 <em>YouTube<\/em>.<\/p>\n<p>Ranns\u00f3knir \u00e1 \u00feessum a\u00f0fer\u00f0um hafa n\u00e6r eing\u00f6ngu m\u00e6lt minnkun s\u00e1rsauka en ekki teki\u00f0 til l\u00edfsg\u00e6\u00f0a sj\u00faklinga eftir a\u00f0ger\u00f0. Svo vir\u00f0ist sem allt a\u00f0 90% \u00feeirra losni strax vi\u00f0 s\u00e1rsauka en \u00fea\u00f0 er skammg\u00f3\u00f0ur vermir \u00fev\u00ed a\u00f0 5 \u00e1rum e\u00f0a skemur eftir a\u00f0ger\u00f0 (fer eftir a\u00f0fer\u00f0inni) eru um 50% sj\u00faklinga \u00ed s\u00f6mu sporum og fyrir a\u00f0ger\u00f0. \u00deessar a\u00f0ger\u00f0ir m\u00e1 \u00fe\u00f3 endurtaka.<\/p>\n<p>Af \u00fev\u00ed allar mi\u00f0a \u00fe\u00e6r a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 ska\u00f0a \u00ferenndarhno\u00f0a\u00f0 e\u00f0a a\u00f0algreinar \u00ferenndartaugar vi\u00f0 \u00ferenndarhno\u00f0a fylgja \u00feeim \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milega talsver\u00f0ar aukaverkanir, a\u00f0allega tilfinningaleysi \u00ed andlitinu \u00ed misj\u00f6fnum m\u00e6li. Allt a\u00f0 4% sj\u00faklinga f\u00e1 alvarlega aukaverkun sem k\u00f6llu\u00f0 er anesthesia dolorosa; h\u00fan l\u00fdsir s\u00e9r \u00feannig a\u00f0 hluti andlits ver\u00f0ur algerlega dofinn en jafnframt fylgir mikill s\u00e1rsauki \u00ed dofna hlutanum. Ef a\u00f0ger\u00f0in mi\u00f0ar a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 ska\u00f0a augntaugina getur h\u00fan haft \u00ed f\u00f6r me\u00f0 s\u00e9r dofa \u00e1 hornhimnu auga og hornhimnub\u00f3lgu.<sup>4<\/sup><\/p>\n<h4>Skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0ir<\/h4>\n<p><strong>*Skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0 me\u00f0 Gamma-hn\u00edf<\/strong> (Gamma knife surgery, einnig nefnd stereotactic radio-surgery \u00e1 ensku, oft skammstafa\u00f0 GKS):<br \/>\n\u00deetta er \u00ed rauninni ekki skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0 \u00fev\u00ed ekkert er skori\u00f0 \u00ed sj\u00faklinginn heldur er sv\u00e6\u00f0i vi\u00f0 heilastofn ska\u00f0a\u00f0 me\u00f0 geislun. Sj\u00faklingar geta fari\u00f0 heim strax eftir a\u00f0ger\u00f0ina e\u00f0a samd\u00e6gurs. \u00cd gammahn\u00edfs-a\u00f0ger\u00f0 er festur hj\u00e1lmur e\u00f0a grind \u00e1 h\u00f6fu\u00f0 sj\u00faklings sem n\u00fdtist b\u00e6\u00f0i sem hnitakerfi og festing me\u00f0an geisla\u00f0 er. Gammageislum er beint a\u00f0 r\u00f3t \u00ferenndartaugar \u00fear sem h\u00fan gengur \u00far heilbr\u00fa \u00ed aftari k\u00fapugr\u00f3f og \u00e1kv. hluti hennar ey\u00f0ilag\u00f0ur. Geislun me\u00f0 gamma hn\u00edf er unnt a\u00f0 beina me\u00f0 mikilli n\u00e1kv\u00e6mni.<\/p>\n<p>Traustar ranns\u00f3knir \u00e1 gagnsemi liggja ekki fyrir. Sj\u00faklingar finna ekki strax bata heldur l\u00ed\u00f0a vikur e\u00f0a m\u00e1nu\u00f0ir uns \u00e1hrif koma \u00ed lj\u00f3s. Sama gildir um aukaverkanir, sem eru a\u00f0allega dofi \u00ed andlitshlutum. \u00de\u00e6r eru \u00fev\u00ed mi\u00f0ur algengar; \u00e1 bilinu 9-20% sj\u00faklinga finna verulega fyrir aukaverkunum \u00e1ri eftir a\u00f0ger\u00f0ina. <sup>5, <sub>6<\/sub><\/sup><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/sjuklingur_gamma_hnifur.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-1471\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/sjuklingur_gamma_hnifur.jpg?resize=350%2C261&#038;ssl=1\" alt=\"Gamma hn\u00edfur vi\u00f0 vangahvot\" width=\"350\" height=\"261\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/sjuklingur_gamma_hnifur.jpg?w=350&amp;ssl=1 350w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/sjuklingur_gamma_hnifur.jpg?resize=300%2C224&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/a><br \/>\n\u00c1 myndinni h\u00e9r a\u00f0 ofan s\u00e9st sj\u00faklingur \u00e1 lei\u00f0 \u00ed gamma-hn\u00edfs a\u00f0ger\u00f0. Honum er s\u00ed\u00f0an rennt inn \u00ed t\u00e6ki sem beinir gammageislunum eftir hnitum \u00ed hj\u00e1lmi \u00e1 r\u00e9ttan sta\u00f0. Myndin er tekin af \u00a0<a href=\"http:\/\/gammaknifeindia.com\/trigeminal-neuralgia-acoustic-neuroma.html\">Trigeminal neuralgia &amp; Acoustic neuroma<\/a>. (e.d.) <em>Rancan: Gamma Knife<\/em>.<\/p>\n<p><strong>*\u00der\u00fdstingsminnkun \u00e6\u00f0a(r)<\/strong> (Microvascular decompression, skammstafa\u00f0 MVD, stundum k\u00f6llu\u00f0 Jannetta procedure) er meiri h\u00e1ttar skur\u00f0aa\u00f0ger\u00f0 sem \u00f3l\u00edkt hinum a\u00f0ger\u00f0unum sem upp hafa veri\u00f0 taldar mi\u00f0ar ekki a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 ska\u00f0a \u00ferenndartaugina. \u00deessi a\u00f0ger\u00f0 skilar langbestum \u00e1rangri, um 75% sj\u00faklinga finna ekki fyrir neinum s\u00e1rsauka 5 \u00e1rum eftir a\u00f0ger\u00f0ina, a\u00f0 s\u00f6gn, <sup>7<\/sup> og um helmingur \u00feeirra sem skornir hafa veri\u00f0 upp eru einkennalausir \u00ed 12-15 \u00e1r.<sup>8<\/sup><\/p>\n<p>\u00deetta er sm\u00e1sj\u00e1ra\u00f0ger\u00f0 sem er \u00feannig ger\u00f0 a\u00f0 h\u00f6fu\u00f0k\u00fapan er opnu\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 saga l\u00edti\u00f0 gat (u.\u00fe.b. 3 cm \u00ed umm\u00e1l) \u00ed stikilsbein (aftari hluta gagnaugabeins aftan vi\u00f0 eyra, pars mastoidea ossis temporalis). Heilabasti\u00f0 (dura mater, ysta himna heilans) er dregi\u00f0 fr\u00e1 svo \u00ferenndartaugin blasir vi\u00f0 og h\u00e6gt er a\u00f0 sj\u00e1 hvort \u00e6\u00f0 e\u00f0a \u00e6\u00f0afl\u00e6kja \u00fer\u00fdstir \u00e1 taugina \u00fear sem h\u00fan gengur \u00far heilabr\u00fa (pons). \u00c6\u00f0arnar eru \u00fdmist slag\u00e6\u00f0ar e\u00f0a bl\u00e1\u00e6\u00f0ar og \u00fer\u00fdstingur fr\u00e1 \u00e6\u00f0 getur valdi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00fdli (taugasl\u00ed\u00f0ur) \u00ferenndartaugar slitnar, sem er \u00fe\u00e1 tali\u00f0 ors\u00f6k s\u00e1rsaukans. Ef kemur \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 s\u00fa er raunin er trefjap\u00fa\u00f0a \u00far tefloni komi\u00f0 fyrir milli taugar og \u00e6\u00f0a(r).<sup>9<\/sup> Sm\u00e1m saman mun taugin jafna sig, \u00fe.e.a.s. n\u00fdtt m\u00fdli vex og s\u00e1rsaukinn hverfur. Gatinu \u00e1 h\u00f6fu\u00f0k\u00fapunni er loka\u00f0 me\u00f0 titanium-stykki.<\/p>\n<p>A\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u er \u00feessi a\u00f0ger\u00f0 ger\u00f0 \u00ed sv\u00e6fingu og sj\u00faklingur dvelur nokkra daga \u00e1 sj\u00fakrah\u00fasi. Verkir vegna skur\u00f0sins sj\u00e1lfs geta vara\u00f0 lengi.<\/p>\n<div id=\"attachment_1474\" style=\"width: 431px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/or_mvd.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1474\" class=\"size-full wp-image-1474\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/or_mvd.jpg?resize=421%2C236&#038;ssl=1\" alt=\"MVD skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0 vi\u00f0 vangahvot\" width=\"421\" height=\"236\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/or_mvd.jpg?w=421&amp;ssl=1 421w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/or_mvd.jpg?resize=300%2C168&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 421px) 100vw, 421px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1474\" class=\"wp-caption-text\">Skur\u00f0s\u00e1r eftir MVD-a\u00f0ger\u00f0<\/p><\/div>\n<p>A\u00f0 s\u00f6gn f\u00e6st bestur bati me\u00f0 \u00feessari a\u00f0ger\u00f0, \u00fe.e. a\u00f0 me\u00f0altali voru 73% sj\u00faklinga einkennalausir \u00ed 5 \u00e1r. Eins og a\u00f0rar meirih\u00e1ttar skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0ir getur \u00feessi haft bana \u00ed f\u00f6r me\u00f0 s\u00e9r. D\u00e1nart\u00ed\u00f0ni af v\u00f6ldum hennar er \u00e1\u00e6tlu\u00f0 0,2-0,5%. Alvarlegar aukaverkanir geta veri\u00f0 bl\u00e6\u00f0ingar, leki heila-og m\u00e6nuv\u00f6kva, heilahimnub\u00f3lga af v\u00f6ldum veira, meirih\u00e1ttar s\u00fdkingar \u00ed kj\u00f6lfar a\u00f0ger\u00f0ar, varanlegt heyrnarleysi \u00feeim megin sem a\u00f0ger\u00f0in var ger\u00f0 (\u00ed um 4% tilvika) og tv\u00eds\u00fdni (a\u00f0 sj\u00e1 tv\u00f6falt) sem gengur til baka (\u00ed um 10% tilvika).<sup>10<\/sup><\/p>\n<p>Bent hefur veri\u00f0 \u00e1 a\u00f0 ranns\u00f3knum \u00e1 bata sem hl\u00fdst af \u00feessari a\u00f0ger\u00f0 s\u00e9 talsvert \u00e1b\u00f3tavant svo e.t.v. \u00e6tti a\u00f0 taka t\u00f6lum um \u00e1g\u00e6tan \u00e1rangur me\u00f0 fyrirvara.<sup>11<\/sup><\/p>\n<p>\u00c1 uppl\u00fdsingas\u00ed\u00f0u fyrir sj\u00faklinga, <a href=\"http:\/\/www.mayfieldclinic.com\/PE-MVD.htm#.Vj9nsLfhC73\">microvascular decompression (mvd)<\/a> (2.2013.) Mayfield Clinic &amp; Spine Institute. Cinnciati, Ohio, m\u00e1 sj\u00e1 a\u00f0ger\u00f0ina \u00fatsk\u00fdr\u00f0a \u00ed huggulegum teiknu\u00f0um myndum.<\/p>\n<p>En einnig eru til myndb\u00f6nd af a\u00f0ger\u00f0inni, sem vi\u00f0kv\u00e6mir \u00e6ttu a\u00f0 sleppa \u00fev\u00ed a\u00f0 horfa \u00e1. H\u00e9r er bent \u00e1 tv\u00f6 sl\u00edk \u00e1 <em>YouTube<\/em>:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=sybtbDQf9K8\" target=\"_blank\">Operacion del Trigemino (Per\u00fa) por Dr Mauro Segura<\/a> (24. j\u00fan\u00ed 2014.)<\/p>\n<p>\u00deetta myndband er vandlega klippt og einkennilegur t\u00f3nlistarsmekkur mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 efni myndbandsins er \u00e1berandi. En h\u00e9r m\u00e1 sj\u00e1 hvernig a\u00f0ger\u00f0in er framkv\u00e6md, fr\u00e1 upphafi til enda.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=kCqDw4YBVno\" target=\"_blank\">Right Trigeminal Neuralgia M V D unedited clip by Prof Aadil Chagla Transposition of the SCA loop<\/a> (13. j\u00fan\u00ed 2015.)<\/p>\n<p>\u00deetta myndband er \u00f3klippt og s\u00fdnir hvernig mi\u00f0-hjarnaslag\u00e6\u00f0 (arteria cerebri media) er hnika\u00f0 til svo h\u00fan liggi ekki ofan \u00e1 \u00ferenndartauginni og s\u00ed\u00f0an hvernig teflon-p\u00fa\u00f0a er komi\u00f0 fyrir ofan \u00e1 \u00ferenndartauginni til a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir a\u00f0 allt fari \u00ed sama far aftur. Myndbandi\u00f0 er frekar langt enda s\u00fdnir \u00fea\u00f0 \u00feennan hluta a\u00f0ger\u00f0ar \u00e1 raunt\u00edma.<\/p>\n<p>\u00dev\u00ed hefur veri\u00f0 haldi\u00f0 fram til \u00feessa a\u00f0 d\u00e6miger\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lga (TN1) stafi oftast (jafnvel \u00ed allt a\u00f0 95% tilvika) af \u00fer\u00fdstingi \u00e1 \u00ferenndartaug \u00fear sem h\u00fan gengur \u00far heilabr\u00fa (heilastofni) e\u00f0a \u00fear \u00ed grennd. Ennfremur hefur \u00fev\u00ed veri\u00f0 haldi\u00f0 fram a\u00f0 \u00ed flestum tilvikum s\u00e9 \u00feessi \u00fer\u00fdstingur vegna \u00e6\u00f0a(r) sem liggi \u00fe\u00e9tt a\u00f0 tauginni og \u00fer\u00fdsti \u00e1 hana.<sup>12<\/sup> \u00deetta hafa einmitt veri\u00f0 meginr\u00f6kin fyrir a\u00f0 beita skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0inni \u00fer\u00fdstingsminnkun \u00e6\u00f0a(r) (MVD).<\/p>\n<p>En n\u00fa hefur komi\u00f0 \u00e1 daginn a\u00f0 \u00e6\u00f0a(r)sk\u00fdringin er alls ekki eins afdr\u00e1ttarlaus og haldi\u00f0 hefur veri\u00f0 fram. Skv. n\u00fdrri danskri ranns\u00f3kn kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 \u00ed einungis helmingi \u00fartaks sj\u00faklinga sem <a href=\"https:\/\/www.glostruphospital.dk\/afdelinger-og-klinikker\/dansk-hovedpinecenter\/om-afdelingen\/Sider\/Om%20Dansk%20Hovedpinecenter.aspx\">Dansk Hovedpinecenter<\/a>\u00a0haf\u00f0i greint me\u00f0 d\u00e6miger\u00f0an \u00ferenndartaugarverk s\u00e1st \u00e6\u00f0 \u00fer\u00fdsta verulega \u00e1 \u00ferenndartaug \u00feeim megin sem verkurinn var, \u00ed h\u00e1\u00fer\u00f3u\u00f0u segul\u00f3mt\u00e6ki (MRI). \u00cd s\u00f6mu ranns\u00f3kn kom og fram a\u00f0 mj\u00f6g oft \u00fer\u00fdsti \u00e6\u00f0 \u00e1 \u00ferenndartaug \u00feeim megin andlits sem var einkennalaus. \u00c1lyktunin sem d\u00f6nsku fr\u00e6\u00f0imennirnir draga af \u00feessu er a\u00f0 \u00e6\u00f0 sem \u00fer\u00fdstir l\u00edtillega \u00e1 \u00ferenndartaug s\u00e9 l\u00edklega l\u00edffr\u00e6\u00f0ilegt afbrig\u00f0i sem hvorki valdi n\u00e9 segi fyrir um sj\u00fakd\u00f3minn d\u00e6miger\u00f0an \u00ferenndartaugarverk nema \u00ed undantekningartilvikum.<\/p>\n<p>A\u00f0 v\u00edsu m\u00e1tti stundum greina miklu \u00feyngri \u00fer\u00fdsting \u00e6\u00f0ar (oftast slag\u00e6\u00f0ar) \u00feeim megin sem \u00ferenndartaugarverkurinn var, \u00ed \u00feeim helmingi sj\u00faklinga \u00fear sem \u00e6\u00f0 s\u00e1st \u00fer\u00fdsta \u00e1 \u00ferenndartaugina.Og Danirnir telja a\u00f0 \u00feegar svo h\u00e1ttar til muni skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0in \u00fer\u00fdstingsminnkun \u00e6\u00f0ar \u00f6rugglega b\u00e6ta d\u00e6miger\u00f0an \u00ferenndartaugartaugarverk mj\u00f6g.<\/p>\n<p>Gallinn er s\u00e1, a\u00f0 \u00feeirra mati, a\u00f0 \u00fe\u00f3tt \u00e6\u00f0 sj\u00e1ist \u00e1 segul\u00f3mmynd (MRI scan) \u00fer\u00fdsta \u00e1 \u00ferenndartaug, sama hvar e\u00f0a hvers konar \u00e6\u00f0 \u00fea\u00f0 er, s\u00e9 ekki h\u00e6gt a\u00f0 nota sl\u00edkt sem sj\u00fakd\u00f3msgreiningart\u00e6ki fyrir d\u00e6miger\u00f0an \u00ferenndartaugarverk. Segul\u00f3mmynd getur einungis komi\u00f0 a\u00f0 gagni til a\u00f0 \u00fatiloka \u00ferenndartaugarverk 2 (symtomatic trigemingal neuralgia &#8211; ath. a\u00f0 \u00fea\u00f0 mikill ruglingur \u00e1 hugt\u00f6kunum TN 2 og \u00f3d\u00e6miger\u00f0um \u00ferenndartaugarverk).<sup>13<\/sup><\/p>\n<p>\u00deessi ni\u00f0ursta\u00f0a Dananna kann a\u00f0 sk\u00fdra a\u00f0 \u00ed st\u00f6ku tilvikum er gert taugar\u00farn\u00e1m (neurectomy) \u00ed svona skur\u00f0ger\u00f0 ef kemur \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 engin \u00e6\u00f0 \u00fer\u00fdsti \u00e1 \u00ferenndartaugina. \u00darn\u00e1mi\u00f0 er gert n\u00e1l\u00e6gt heilastofni og veldur meira og langvarandi (jafnvel eil\u00edfu) tilfinningaleysi \u00ed andliti en taugar\u00farn\u00e1m \u00far taugagrein \u00ferenndartaugar (sj\u00e1 um ja\u00f0ara\u00f0ger\u00f0ir \u00ed s\u00ed\u00f0ast \u00ed f\u00e6rslunni <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/10\/25\/threnndartaugin-og-inngrip-gegn-threnndartaugabolgu\/\">\u00derenndartaugin og inngrip vi\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu<\/a>).<sup>14<\/sup><\/p>\n<p>A\u00f0 lokum er r\u00e9tt a\u00f0 geta \u00feess a\u00f0 til skamms t\u00edma var tali\u00f0 a\u00f0 skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0ir \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 \u00fer\u00fdstingsminnkun \u00e6\u00f0a(r) (MVD) er gagna\u00f0ist helst \u00feeim sj\u00faklingum me\u00f0 d\u00e6miger\u00f0an \u00ferenndartaugarverk sem f\u00e1 s\u00e1rsaukak\u00f6st me\u00f0 hl\u00e9um \u00e1 milli en eru ekki haldnir st\u00f6\u00f0ugan s\u00e1rsauka. S\u00f6mulei\u00f0is gagnast h\u00fan betur \u00feeim sem eru me\u00f0 sk\u00fdr einkenni fr\u00e1 a\u00f0algreinum \u00ferenndartaugar en ekki dreif\u00f0an s\u00e1rsauka um andliti\u00f0.<sup>15<\/sup><\/p>\n<p>Yfirleitt var tali\u00f0 a\u00f0 skur\u00f0l\u00e6kning (MVD e\u00f0a \u00feverskur\u00f0ur taugar\u00f3tar) gagnist ekki sj\u00faklingum me\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu 2 (TN2).<sup>16<\/sup><\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c9g reikna me\u00f0 a\u00f0 skrifa eina f\u00e6rslu enn um \u00ferenndartaugarverk. S\u00fa f\u00e6rsla ver\u00f0ur um or\u00f0 og or\u00f0anotkun um sj\u00fakd\u00f3minn \u00e1 \u00edslensku og ensku \u00ed s\u00f6gulegu samhengi. \u00derenndartaugab\u00f3lga, sem \u00e9g hef nota\u00f0 \u00ed \u00feessum f\u00e6rslum, er t.d. ekki gott or\u00f0 \u00fev\u00ed engin er b\u00f3lgan, fremur en \u00ed v\u00f6\u00f0vab\u00f3lgu. En \u00e9g get \u00fev\u00ed mi\u00f0ur ekki lei\u00f0r\u00e9tt fyrirsagnir \u00ed f\u00e6rslum \u00fev\u00ed \u00fea\u00f0 ylli ruglingi \u00ed leitarv\u00e9lum \u00e1 Vefnum.<\/p>\n<hr \/>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Heimildir sem v\u00edsa\u00f0 er til<\/strong><\/p>\n<p>1 Burchiel, K. J. o.fl. (2014). <a href=\"http:\/\/emedicine.medscape.com\/article\/248933-overview\">Trigeminal Neuralgia Surgery: Overview, Preparation, Technique<\/a>. <em>Medscape<\/em>.<\/p>\n<p>2 Zakrzewska, Joanna M. og Roddy McMillan. (2011). Trigeminal neuralgia: the diagnosis and management of this excruciating and poorly understood facial pain. <em>Postgraduate Medical Journal<\/em>, 87, s. 410-416. <a href=\"http:\/\/pmj.bmj.com\/content\/87\/1028\/410.long\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>3\u00a0Burchiel, K. J. o.fl. (2014). <a href=\"http:\/\/emedicine.medscape.com\/article\/248933-overview\">Trigeminal Neuralgia Surgery: Overview, Preparation, Technique<\/a>. <em>Medscape<\/em>.<\/p>\n<p>4\u00a0Zakrzewska, Joanna M. og Roddy McMillan. (2011). Trigeminal neuralgia: the diagnosis and management of this excruciating and poorly understood facial pain. <em>Postgraduate Medical Journal<\/em>, 87, s. 410-416. <a href=\"http:\/\/pmj.bmj.com\/content\/87\/1028\/410.long\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>5\u00a0Burchiel, K. J. o.fl. (2014). <a href=\"http:\/\/emedicine.medscape.com\/article\/248933-overview\">Trigeminal Neuralgia Surgery: Overview, Preparation, Technique<\/a>. <em>Medscape<\/em>.<\/p>\n<p>6\u00a0Zakrzewska, Joanna M. og Roddy McMillan. (2011). Trigeminal neuralgia: the diagnosis and management of this excruciating and poorly understood facial pain. <em>Postgraduate Medical Journal<\/em>, 87, s. 410-416. <a href=\"http:\/\/pmj.bmj.com\/content\/87\/1028\/410.long\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>7 \u00a0Zakrzewska, Joanna M. og Roddy McMillan. (2011). Trigeminal neuralgia: the diagnosis and management of this excruciating and poorly understood facial pain. <em>Postgraduate Medical Journal<\/em>, 87, s. 410-416. <a href=\"http:\/\/pmj.bmj.com\/content\/87\/1028\/410.long\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>8 <em><a href=\"http:\/\/www.ninds.nih.gov\/disorders\/trigeminal_neuralgia\/detail_trigeminal_neuralgia.htm\">Trigeminal Neuralgia Fact Sheet<\/a><\/em>. (2013). National Institute of Neurological Disorders and Stroke, NIH b\u00e6klingur nr. 13-5116. S\u00ed\u00f0ast uppf\u00e6r\u00f0ur \u00e1 vef 27. j\u00fal\u00ed 2015.<\/p>\n<p>9\u00a0Burchiel, K. J. o.fl. (2014). <a href=\"http:\/\/emedicine.medscape.com\/article\/248933-overview\">Trigeminal Neuralgia Surgery: Overview, Preparation, Technique<\/a>. <em>Medscape<\/em>.<\/p>\n<p>10\u00a0Zakrzewska, Joanna M. og Roddy McMillan. (2011). Trigeminal neuralgia: the diagnosis and management of this excruciating and poorly understood facial pain. <em>Postgraduate Medical Journal<\/em>, 87, s. 410-416. <a href=\"http:\/\/pmj.bmj.com\/content\/87\/1028\/410.long\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>11. Zakrzewska JM, og Lopez BC. (2003.)\u00a0Quality of reporting in evaluations of surgical treatment of trigeminal neuralgia: recommendations for future reports. <em>Neurosurgery 53<\/em>, s. 110-20. <a href=\"http:\/\/www.tna.org.uk\/data\/files\/Professional_Subjects\/quality_reporting_july03.pdf\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef TNA \u00ed Bretlandi<\/a>.<br \/>\nog<br \/>\nAkram H o.fl. (2013.) Proposal for evaluating the quality of reports of surgical interventions in the treatment of trigeminal neuralgia: the Surgical Trigeminal Neuralgia Score. <em>Neurosurgical Focus. Journal of Neurosurgery 35<\/em>(3), s. 1-9. <a href=\"http:\/\/thejns.org\/doi\/abs\/10.3171\/2013.6.FOCUS13213\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a>.<\/p>\n<p>12 <a href=\"http:\/\/www.nhs.uk\/Conditions\/Trigeminal-neuralgia\/Pages\/Causes.aspx\">Causes of trigeminal neuralgia<\/a>. (2014.) <em>NHS choices<\/em>. NHS.uk.<\/p>\n<p>13 Maarbjerg, Stine o.fl. (2015.) Significance of neurovascular contact in classical trigeminal neuralgia. <em>Brain: A Journal of Neurology 138<\/em>(2), s. 311-319. <a href=\"http:\/\/brain.oxfordjournals.org\/content\/138\/2\/311\">A\u00f0gengilegt \u00e1 vef<\/a><\/p>\n<p>14 <a href=\"http:\/\/www.ninds.nih.gov\/disorders\/trigeminal_neuralgia\/detail_trigeminal_neuralgia.htm\">Trigeminal Neuralgia Fact Sheet<\/a>. (2013.) National Institute of Neurological Disorders and Stroke, NIH b\u00e6klingur nr. 13-5116. S\u00ed\u00f0ast uppf\u00e6r\u00f0ur \u00e1 vef 27. j\u00fal\u00ed 2015.<\/p>\n<p>15 Burchiel, K. J. o.fl. (2014.) <a href=\"http:\/\/emedicine.medscape.com\/article\/248933-overview#a1\">Trigeminal Neuralgia Surgery: Overview, Preparation, Technique<\/a>. <em>Medscape<\/em>.<\/p>\n<p>16\u00a0<a href=\"http:\/\/www.ninds.nih.gov\/disorders\/trigeminal_neuralgia\/detail_trigeminal_neuralgia.htm\">Trigeminal Neuralgia Fact Sheet<\/a>. (2013.) National Institute of Neurological Disorders and Stroke, NIH b\u00e6klingur nr. 13-5116. S\u00ed\u00f0ast uppf\u00e6r\u00f0ur \u00e1 vef 27. j\u00fal\u00ed 2015.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deetta er 4. f\u00e6rsla \u00ed f\u00e6rslur\u00f6\u00f0 um \u00ferenndartaugarverk\/vangahvot. Fyrri f\u00e6rslur eru, \u00ed t\u00edmar\u00f6\u00f0: 1. \u00derenndartaugab\u00f3lga e\u00f0a vangahvot; 2. Lyfjame\u00f0fer\u00f0 vi\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu; 3. \u00derenndartaugin og inngrip gegn \u00ferenndartaugab\u00f3lgu 5. \u00derenndartaugarverkur\/vangahvot: Saga or\u00f0anna &nbsp; og ein s\u00f6guleg <span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span> <span class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/11\/08\/skurdagerdir-og-adrar-adgerdir-i-eda-vid-threnndarhnoda\/\" class=\"more-link\"><span>Read More &#8230;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[113],"tags":[130,129,131,121,115],"class_list":["post-1462","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-threnndartaugabolga","tag-mvd-adgerd","tag-skurdadgerdir","tag-threnndarhnoda","tag-threnndartaug","tag-threnndartaugabolga"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1462","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1462"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1462\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1630,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1462\/revisions\/1630"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1462"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1462"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1462"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}