{"id":1481,"date":"2015-11-18T13:47:15","date_gmt":"2015-11-18T13:47:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.harpahreins.com\/blogg\/?p=1481"},"modified":"2018-12-21T11:35:54","modified_gmt":"2018-12-21T11:35:54","slug":"threnndartaugarverkurvangahvot-saga-ordanna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/11\/18\/threnndartaugarverkurvangahvot-saga-ordanna\/","title":{"rendered":"\u00derenndartaugarverkur\/vangahvot: Saga or\u00f0anna"},"content":{"rendered":"<p>\u00deetta er fimmta f\u00e6rsla \u00ed f\u00e6rsluflokki um \u00ferenndartaugarverk. Hinar eru, \u00ed t\u00edmar\u00f6\u00f0:<\/p>\n<p>1. <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/09\/13\/threnndartaugabolga-eda-vangahvot\/\">\u00derenndartaugab\u00f3lga e\u00f0a vangahvot<\/a>;<br \/>\n2. <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/09\/19\/lyfjamedferd-vid-threnndartaugabolgu\/\">Lyfjame\u00f0fer\u00f0 vi\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu<\/a>;<br \/>\n3. <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/10\/25\/threnndartaugin-og-inngrip-gegn-threnndartaugabolgu\/\">\u00derenndartaugin og inngrip gegn \u00ferenndartaugab\u00f3lgu<\/a><br \/>\n4. <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/11\/08\/skurdagerdir-og-adrar-adgerdir-i-eda-vid-threnndarhnoda\/\">Skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0ir og a\u00f0rar a\u00f0ger\u00f0ir \u00ed e\u00f0a vi\u00f0 \u00ferenndarhno\u00f0a<\/p>\n<p>(<\/a>Og ein s\u00f6guleg f\u00e6rsla, <a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/08\/24\/konustraid-hans-peturs-og-greifynjan-af-nordimbralandi\/\">Konustr\u00e1i\u00f0 hans P\u00e9turs og greifynjan af Nor\u00f0imbralandi<\/a>.)<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er r\u00e9tt a\u00f0 geta \u00feess a\u00f0 \u00e9g s\u00e9 a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lga, sem \u00e9g hef nota\u00f0 \u00ed \u00feessum f\u00e6rslum, er ekki heppilegt or\u00f0 yfir<em> trigeminal neuralgia<\/em>, \u00fev\u00ed engin er b\u00f3lgan. M\u00e9r s\u00fdnist a\u00f0 <strong>\u00ferenndartaugarverkur<\/strong> s\u00e9 heppilegra or\u00f0 og breyti heitunum \u00feegar \u00e9g set f\u00e6rslurnar upp \u00ed vef. Ekki er v\u00e6nlegt a\u00f0 breyta fyrirs\u00f6gnum f\u00e6rsla l\u00f6ngu eftir a\u00f0 \u00fe\u00e6r voru birtar \u00fev\u00ed \u00fea\u00f0 ylli vandkv\u00e6\u00f0um \u00ed leitarv\u00e9lum \u00e1 Vefnum.<\/p>\n<p>\u00deessi f\u00e6rsla fjallar um \u00feau or\u00f0 sem notu\u00f0 hafa veri\u00f0 yfir sj\u00fakd\u00f3minn og einnig hvernig greint er milli <strong>\u00ferenndartaugarverks<\/strong> og <strong>\u00ferenndartaugarkvilla<\/strong>.<\/p>\n<div id=\"attachment_1485\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/thriburataugin.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1485\" class=\"size-medium wp-image-1485\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/thriburataugin.jpg?resize=300%2C225&#038;ssl=1\" alt=\"Myndin er tekin af s\u00ed\u00f0u Baklanov. ru um \u00ferenndartaugaverk. http:\/\/backlanov.com\/informatsiya\/nevralgiya-troynichnogo-nerva\/\" width=\"300\" height=\"225\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/thriburataugin.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/thriburataugin.jpg?w=644&amp;ssl=1 644w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1485\" class=\"wp-caption-text\">Myndin er tekin af<a href=\"http:\/\/backlanov.com\/informatsiya\/nevralgiya-troynichnogo-nerva\/\"> s\u00ed\u00f0u <em>Baklanov.ru<\/em> um \u00ferenndartaugaverk<\/a>.<\/p>\n<p><\/p><\/div>\n<h4>Latneskir og gr\u00edskir stofnar<\/h4>\n<p>Latneska heiti\u00f0 \u00e1 \u00ferenndartaugarverk er <em>neuralgia trigemini<\/em>.<\/p>\n<p>\u00derenndartaugin sj\u00e1lf heitir <em>nervus trigeminus<\/em> \u00e1 lat\u00ednu. Karlkyns nafnor\u00f0i\u00f0 <em>nervus<\/em> \u00fe\u00fd\u00f0ir taug og <em>trigeminus<\/em> stendur \u00fearna sem l\u00fdsingaror\u00f0 \u00ed nefnifalli. Nafnor\u00f0i\u00f0 <em>trigeminus<\/em> (kk.) \u00fe\u00fd\u00f0ir \u00fer\u00edburi (en stj\u00f6rnumerkjafr\u00f3\u00f0ir lesendur kannast sj\u00e1lfsagt vi\u00f0 <em>geminus<\/em> (<em>gemini<\/em> \u00ed ft.) sem \u00fe\u00fd\u00f0ir tv\u00edburi).<\/p>\n<p>Taugin heitir \u00fev\u00ed, \u00ed beinni \u00fe\u00fd\u00f0ingu lat\u00ednunnar, <strong>\u00fer\u00edburataug<\/strong>. \u00dea\u00f0 var h\u00fan og k\u00f6llu\u00f0 \u00ed elsta or\u00f0asafninu \u00fear sem \u00e9g finn hana nefnda, \u00ed <a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?pageId=4917252\"><em>Fylgiriti \u00c1rb\u00f3kar H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<\/em>, 1937, s. 92<\/a>.\u00a0Fylgiriti\u00f0 er eftir Gu\u00f0mund Hannesson og heitir <em>NOMINA ANATOMICA ISLANDICA: \u00cdSLENZK LIFF\u00c6RAHEITI<\/em>.<\/p>\n<p>\u00cd sj\u00fakd\u00f3msheitinu <em>neuralgia trigemini<\/em>, sem er mi\u00f0aldalat\u00edna, er b\u00fai\u00f0 a\u00f0 skeyta saman gr\u00edsku or\u00f0unum <em>ne\u00fbron<\/em> (\u03bd\u03b5\u1fe6\u03c1\u03bf\u03bd) og <em>algos<\/em> (\u1f04\u03bb\u03b3\u03bf\u03c2). <em>Neuron<\/em> \u00fe\u00fd\u00f0ir taug og <em>algos<\/em> \u00fe\u00fd\u00f0ir \u00fej\u00e1ning e\u00f0a kv\u00f6l, afleidda or\u00f0i\u00f0 <em>algia<\/em> \u00fe\u00fd\u00f0ir hi\u00f0 sama, stundum \u00fe\u00f3 l\u00ed\u00f0an og jafnvel \u00fer\u00e1 (eins og s\u00e9st \u00ed or\u00f0inu nostalg\u00eda, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir b\u00f3kstaflega \u00fer\u00e1 eftir a\u00f0 komast heim).<\/p>\n<p>Bein \u00fe\u00fd\u00f0ing \u00e1 <em>neuralgia trigemini<\/em> v\u00e6ri \u00fev\u00ed v\u00e6ntanlega <strong>\u00fer\u00edburataugarkv\u00f6l<\/strong>.<\/p>\n<h4>\u00cdslensk or\u00f0<\/h4>\n<p>L\u00edklega hafa menn ekki haft neitt \u00edslenskt or\u00f0 yfir neuralgia trigemini fyrr en laust fyrir s\u00ed\u00f0ustu aldam\u00f3t. Til \u00feess bendir m.a. <a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?pageId=3285387\">\u00fe\u00fddd grein \u00ed <em>Lesb\u00f3k Morgunbla\u00f0sins<\/em> 5. apr\u00edl 1959, s. 181<\/a>,\u00a0\u00fear sem gamalt franskt-enskt heiti sj\u00fakd\u00f3msins, <em>tic douloureux<\/em>, er nota\u00f0. \u00cdtarleg leit \u00ed <em>Ritm\u00e1lssafni Or\u00f0ab\u00f3kar H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<\/em> og \u00e1 <em>timarit.is<\/em> hefur ekki skila\u00f0 neinum g\u00f6mlum d\u00e6mi um \u00edslensk heiti \u00e1 \u00feessum kvilla.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Or\u00f0abanka \u00cdslenskrar m\u00e1lst\u00f6\u00f0var<\/em> <a href=\"http:\/\/ordabanki.hi.is\/wordbank\/terminfo?idTerm=536750&amp;FirstResult=0&amp;mainlanguage=EN\">eru gefin upp \u00ed\u00f0or\u00f0in <strong>\u00ferenndartaugarverkur<\/strong> og <strong>vangahvot<\/strong><\/a>, sem \u00fe\u00fd\u00f0ing \u00e1 enska sj\u00fakd\u00f3msheitinu <em>trigeminal neuralgia<\/em>.<\/p>\n<p>\u00c9g veit ekki hven\u00e6r <strong>\u00ferenndartaug<\/strong> n\u00e1\u00f0i f\u00f3tfestu \u00e1 kostna\u00f0 <strong>\u00fer\u00edburataugar<\/strong> en giska \u00e1 a\u00f0 ekki s\u00e9 langt s\u00ed\u00f0an. \u00cd <em>Nomina Anatomica: L\u00edff\u00e6raheiti<\/em>. (1996.) Ritstj\u00f3ri Magn\u00fas Sn\u00e6dal. Reykjav\u00edk: Heimskringla. H\u00e1sk\u00f3laforlag M\u00e1ls og menningar, er \u00ferenndartaug gefin sem \u00edslensk \u00fe\u00fd\u00f0ing \u00e1 <em>Nervus trigeminus<\/em>. \u00cd augl\u00fdsingu lyfjafyrirt\u00e6kja, sem birtist v\u00ed\u00f0a hausti\u00f0 2000, segir hins vegar [um Tegretol]: \u201e1967 N\u00fdtt lyf, karbamazep\u00edn kemur \u00e1 marka\u00f0. Vinnur gegn verkjum \u00ed svonefndri \u00fer\u00edburataug og vissum tegundum flogaveiki.\u201c H\u00e9r er v\u00edsa\u00f0 \u00ed <a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?pageId=1979194\">augl\u00fdsinguna \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu<\/em> 23. sept. 2000, s. 17<\/a>.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 kann a\u00f0 valda \u00feessum ruglingi \u00e1 or\u00f0anotkun kringum aldam\u00f3tin s\u00ed\u00f0ustu a\u00f0 skv. fyrrnefndum <em>Or\u00f0abanka \u00cdslenskrar m\u00e1lst\u00f6\u00f0var<\/em> er or\u00f0i\u00f0 <strong>\u00ferenndartaug<\/strong> nota\u00f0 \u00ed <em>\u00cd\u00f0or\u00f0asafni l\u00e6kna<\/em> en <strong>\u00fer\u00edburataug<\/strong> \u00ed<em> L\u00edfor\u00f0asafni<\/em>, \u00fe.e. or\u00f0asafni l\u00edffr\u00e6\u00f0inga.<\/p>\n<p>\u00cdslenska \u00ed\u00f0or\u00f0i\u00f0 <strong>vangahvot<\/strong> h\u00fdtur a\u00f0 vera fremur n\u00fdtt af n\u00e1linni en vir\u00f0ist ry\u00f0ja s\u00e9r \u00f3\u00f0um til r\u00fams sem heiti \u00e1 <em>neuralgia trigemini<\/em>. \u00c9g finn engin d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 eldri en um s\u00ed\u00f0ustu aldam\u00f3t og \u00fea\u00f0 er ekki a\u00f0 finna \u00ed <em>Ritm\u00e1lssafni Or\u00f0ab\u00f3kar H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<\/em>. En \u00ed \u00a0ICD-10 k\u00f3\u00f0anum, \u00fe.e. \u00feeim sj\u00fakd\u00f3maflokkunark\u00f3\u00f0a sem \u00edsl. heilbrig\u00f0iskerfi notar, er einungis\u00a0<strong>vangahvot<\/strong>\u00a0gefi\u00f0 sem \u00fe\u00fd\u00f0ing \u00e1 ensku heitinum\u00a0<em>trigeminal neuralgia<\/em> e\u00f0a <em>tic doloureux<\/em>. N\u00famer sj\u00fakd\u00f3msins er G50.0.<\/p>\n<p><strong>Vangahvot<\/strong> er alveg s\u00e9rstaklega illa heppna\u00f0 \u00ed\u00f0or\u00f0 a\u00f0 m\u00ednu mati. \u00cd fyrsta lagi er m\u00f6rgum \u00ferenndartaugaverkjarsj\u00faklingi \u00e1g\u00e6tlega lj\u00f3st a\u00f0 s\u00e1rsaukinn er ekki bundinn vi\u00f0 vanga: \u00deeir sem eru me\u00f0 verki fr\u00e1 kj\u00e1lkataug e\u00f0a augntaug \u00ferenndartaugar eru l\u00edklega ekki mj\u00f6g uppteknir af kinninni \u00e1 s\u00e9r.<\/p>\n<p>\u00cd \u00f6\u00f0ru lagi er or\u00f0i\u00f0<strong> hvot<\/strong> hvorukynsor\u00f0. \u00deetta gamla or\u00f0 l\u00edkist kvenkynsor\u00f0inu hv\u00f6t \u00f3\u00fearflega miki\u00f0 sem stu\u00f0lar a\u00f0 rangri beygingu \u00feess. Sem d\u00e6mi m\u00e1 nefna klausuna:<\/p>\n<p>\u201e\u00cd hef\u00f0bundinni (idiopathic) vangahvot er ekki um skyntap a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u00deegar vangahvot er ors\u00f6ku\u00f0 af &#8230;.\u201c \u00ed \u00a0Ari J. J\u00f3hannesson o.fl. (2015). <em>Handb\u00f3k \u00ed lyfl\u00e6knisfr\u00e6\u00f0i<\/em>. 4. \u00fatg., s. 364. Reykjav\u00edk:H\u00e1sk\u00f3la\u00fatg\u00e1fan og Landsp\u00edtali H\u00e1sk\u00f3lasj\u00fakrah\u00fas.<\/p>\n<p>Or\u00f0i\u00f0 <strong>hvot<\/strong> er v\u00e6ntanlega teki\u00f0 \u00far l\u00e6knisfr\u00e6\u00f0itextum fr\u00e1 \u00fev\u00ed seint \u00e1 18. \u00f6ld, ef marka m\u00e1 <a href=\"http:\/\/lexis.hi.is\/cgi-bin\/ritmal\/leitord.cgi?adg=daemi&amp;n=218483&amp;s=272083&amp;l=hvot\">uppl\u00fdsingar <em>Ritm\u00e1lssafns Or\u00f0ab\u00f3kar H\u00cd<\/em><\/a>. Annars vegar nefnir Sveinn P\u00e1lsson <strong>hvot<\/strong> sem d\u00e6mi um verk \u00ed <a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?pageId=966947\">Registr yfir \u00cdslenzk Si\u00fakd\u00f3ma n\u00f8fn. (Framhalldit.)<\/a> \u00ed <em>Riti \u00feess (konunglega) Islendska L\u00e6rd\u00f3ms-Lista Felags X<\/em>, \u00fatg. 1789, s. 52: \u201eVerkr (dolor) &#8230; hvotverkr, hvot (dol. intermittens) [&#8230;]\u201c. Dolor intermittens \u00fe\u00fd\u00f0ir s\u00e1rsauki sem kemur og fer, me\u00f0 hl\u00e9um.<\/p>\n<p>Hins vegar er or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 finna \u00ed <em>Stuttu Agripi umm Icktsyke Edur Lidaveike : Hvar inne hun er wtmaalud, med fleirstum sijnum Tegundum; \u00dear i eru l\u00f8gd <\/em>[&#8230;] eftir J\u00f3n P\u00e9tursson. B\u00f3kin fjallar vitaskuld um gigt (ikts\u00fdki), kom \u00fat \u00e1ri\u00f0 1782 og <a href=\"http:\/\/baekur.is\/bok\/000208779\/0\/33\/Stutt_Agrip_umm_Icktsyke_Edur_Bls_33\">\u00e1 s. 33 segir<\/a>:\u00a0\u201e\u00deeir e\u00f0 hafa Miadmaverk, finna stundum smaa-Hv\u00f8t i L\u00e6renu e\u00f0ur K\u00e1lfanum, sem \u00fear kvikade nocku\u00f0 lifande, aan \u00feess a\u00f0 \u00fereyngiast \u00fear af.\u201c<\/p>\n<p><strong>Hvot<\/strong> \u00fe\u00fdddi sem sagt seint \u00e1 18. \u00f6ld verkur, kannski verkur sem kemur og fer, kannski tilfinning eins og eitthva\u00f0 skr\u00ed\u00f0i innanum mann. M\u00e1ls\u00f6gulega s\u00e9\u00f0 getur <strong>hvot<\/strong> \u00fe\u00fdtt stingur \u00fev\u00ed or\u00f0i\u00f0 ku dregi\u00f0 af s\u00f6gninni a\u00f0 <strong>hv\u00e1ta<\/strong> sem merkti stinga. \u00deeir sem l\u00edklegastir eru til a\u00f0 hafa yfirh\u00f6fu\u00f0 heyrt \u00feessa s\u00f6gn eru v\u00e6ntanlega dyggir a\u00f0d\u00e1endur <em>Egils s\u00f6gu<\/em> sem muna \u00feegar Egill karlinn \u00feurfti a\u00f0 stinga nefinu ofan \u00ed feld \u00ed \u00e1starsorg, \u00fe.e.a.s. hv\u00e1ta br\u00fana mi\u00f0stalli \u00ed feld.<\/p>\n<p>Einhverjum sni\u00f0ugum l\u00e6kni hefur s\u00ed\u00f0an dotti\u00f0 \u00ed hug a\u00f0 spl\u00e6sa saman or\u00f0inu<strong> vanga<\/strong> og or\u00f0inu <strong>hvot<\/strong> og b\u00faa \u00feannig til <strong>vangahvot<\/strong>, sem b\u00f3kstaflega \u00fe\u00fd\u00f0ir verkur\/stingur \u00ed kinn, og nota fyrir \u00edslenskt heiti \u00e1 \u00feeim s\u00e1rsaukafulla sj\u00fakd\u00f3mi <em>trigeminal neuralgia<\/em>. S\u00e1 hefur m\u00f6gulega veri\u00f0 lesinn \u00ed <em>Egils s\u00f6gu<\/em>.<\/p>\n<p>Or\u00f0sins <strong>hvot<\/strong> ver\u00f0ur l\u00edka vart \u00ed \u00f6\u00f0ru samhengi \u00ed <em>\u00cd\u00f0or\u00f0asafni l\u00e6kna<\/em>. \u00dear er bo\u00f0i\u00f0 upp \u00e1 samheitin <strong>taugahvot<\/strong> og <strong>taugaverkur<\/strong> yfir <em>neuralgia<\/em>, l\u00edffr\u00e6\u00f0ingar hampa samheitunum <strong>taugahvot<\/strong> og <strong>taugap\u00edna<\/strong> yfir sama. Sj\u00faklingar sem hafa tali\u00f0 sig \u00fej\u00e1st af \u00fattaugaverkjum \u00e6ttu \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00e6ra, \u00e1\u00f0ur en \u00feeir leita l\u00e6knis, a\u00f0 \u00feeir \u00fej\u00e1st af <strong>taugahvot<\/strong> og muna a\u00f0 beygja or\u00f0i\u00f0 \u00ed hvorukyni. \u00deetta sta\u00f0festir m.a. <a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?pageId=6189128\">augl\u00fdsing um \u00e1g\u00e6ti Gabapent\u00edns (Neurontins) \u00ed <em>L\u00e6knabla\u00f0inu 88<\/em>(6), 2002, s. 466<\/a>: \u201eN\u00fa hefur Neurontin fr\u00e1 Pfizer fengi\u00f0 \u00e1bendingarnar \u201eme\u00f0fer\u00f0 \u00e1 taugahvot \u00ed kj\u00f6lfar herpess\u00fdkingar (postherpetic neuralgia) og s\u00e1rsaukafullum sykurs\u00fdkitaugakvilla\u201c.\u201c \u00c9g vek athygli \u00e1 a\u00f0 \u00ed augl\u00fdsingunni er greint milli <strong>taugahvots<\/strong> og <strong>taugakvilla<\/strong> \u00fe\u00f3tt erfitt s\u00e9 a\u00f0 \u00edmynda s\u00e9r \u00e1st\u00e6\u00f0una fyrir \u00fev\u00ed af samhenginu.<\/p>\n<div id=\"attachment_1497\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/auglysingamynd_pfizer.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-1497\" class=\" wp-image-1497\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/auglysingamynd_pfizer.jpg?resize=540%2C405&#038;ssl=1\" alt=\"Myndin fylgir fyrrnefndri augl\u00fdsingu Pfizer \u00ed L\u00e6knabla\u00f0inu 15. j\u00fan\u00ed 2002.\" width=\"540\" height=\"405\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/auglysingamynd_pfizer.jpg?w=757&amp;ssl=1 757w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2015\/11\/auglysingamynd_pfizer.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-1497\" class=\"wp-caption-text\">Myndin fylgir fyrrnefndri augl\u00fdsingu Pfizer \u00ed L\u00e6knabla\u00f0inu 15. j\u00fan\u00ed 2002.<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>\u00derenndartaugarverkur e\u00f0a \u00ferenndartaugarkvilli?<\/h4>\n<p>Til a\u00f0 fl\u00e6kja m\u00e1l kann a\u00f0 vera a\u00f0 einhverjir l\u00e6knar greini <strong>\u00f3d\u00e6miger\u00f0an<\/strong>\u00a0<strong>\u00ferenndartaugarverk<\/strong> sem <strong>\u00ferenndartaugarkvilla<\/strong>. Stundum er \u00ed erlendum heimildum greint milli <em>trigeminal neuralgia<\/em> og <em>trigeminal neuropathy<\/em>\u00a0e\u00f0a\u00a0<em>trigeminal neuropathic pain<\/em> og er \u00fe\u00e1 hi\u00f0 s\u00ed\u00f0arnefnda nota\u00f0 um st\u00f6\u00f0ugan s\u00e1rsauka sem stafar af ska\u00f0a \u00e1 \u00ferenndartauginni. \u00dev\u00ed mi\u00f0ur er n\u00e6sta vonl\u00edti\u00f0 a\u00f0 b\u00e6ta <em>trigeminal neuropathy<\/em> me\u00f0 a\u00f0ger\u00f0um sem virka \u00e1 <em>trigeminal neuralgia<\/em> (sj\u00e1 t.d. l\u00fdsingu sj\u00faklings \u00e1 blogginu <em><a href=\"http:\/\/theachybrain.com\/\">Theachybrain.com<\/a><\/em>\u00a0 e\u00f0a greinar \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 Jonathan H Smith og F Michael Cutrer. (2011.) <a href=\"http:\/\/ukneurology.com\/documents\/smithPublications\/Smith%202011%20TNO.pdf\">Numbness matters: A clinical review of trigeminal neuropathy<\/a>. <em>Cephalalgia 31<\/em>(10), s. 1131\u20131144. International Headache Society.).<\/p>\n<p>\u00cd <em>Or\u00f0abanka \u00cdslenskrar m\u00e1lst\u00f6\u00f0var<\/em> er enska or\u00f0i\u00f0 <em>neuropathy<\/em> \u00fe\u00fdtt sem <strong>taugakvilli<\/strong>, skilgreiningin sem fylgir er: \u201eMeinsemd e\u00f0a sj\u00fakd\u00f3mur \u00ed taug(um)\u201c. Enska or\u00f0i\u00f0 er leitt \u00far mi\u00f0aldalat\u00ednu, <em>neuropathia<\/em>. S\u00fa lat\u00edna er samanspl\u00e6sing \u00e1 gr\u00edsku or\u00f0unum <em>ne\u00fbron<\/em>, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir eins og \u00e1\u00f0ur hefur komi\u00f0 fram taug, og <em>pa\u00feeia<\/em>, kvenkyns mynd or\u00f0sins <em>pa\u00feos<\/em>, sem \u00fe\u00fd\u00f0ir p\u00edna, kv\u00f6l e\u00f0a jafnvel \u00f3happ (eitthva\u00f0 sem hendir mann).<\/p>\n<p>M\u00e1ls\u00f6gulega s\u00e9\u00f0 er erfitt a\u00f0 gera greinarmun \u00e1 <em>algia<\/em>, \u00fe.e. kv\u00f6l, og <em>pa\u00feeia<\/em>, \u00fe.e. p\u00edna. En \u00ed l\u00e6knisfr\u00e6\u00f0ilegum textum hefur &#8211;<em>pathy<\/em> sm\u00e1m saman fari\u00f0 a\u00f0 merkja sj\u00fakd\u00f3m, tilfinningu e\u00f0a jafnvel me\u00f0fer\u00f0 me\u00f0an &#8211;<em>algia<\/em> h\u00e9lt sinni fornu merkingu.<\/p>\n<p>Svolei\u00f0is a\u00f0 <strong>\u00ferenndartaugarkvilli<\/strong> (<em>trigeminal neuropathy<\/em>) er verkur sem rekja m\u00e1 til einhvers konar ska\u00f0a e\u00f0a meinsemdar \u00e1 tauginni me\u00f0an <strong>\u00ferenndartaugarverkur<\/strong> (<em>trigeminal neuralgia<\/em>) kviknar \u00f3forvarendis (jafnvel \u00fe\u00f3tt vins\u00e6lasta orsakask\u00fdringin s\u00e9 s\u00fa a\u00f0 m\u00fdli \u00ferenndartaugar hafi ska\u00f0ast af a\u00f0liggjandi \u00e6\u00f0). Vilji menn leita s\u00e9r uppl\u00fdsinga \u00e1 <em><a href=\"https:\/\/scholar.google.is\/\">Google Scholar<\/a><\/em>\u00a0m\u00e6li \u00e9g me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 leita eftir b\u00e1\u00f0um sj\u00fakd\u00f3msheitunum.<\/p>\n<h4>Ensk heiti<\/h4>\n<p>H\u00e9r ver\u00f0ur l\u00e1ti\u00f0 duga a\u00f0 telja upp vins\u00e6lustu \u00f6nnur heitin \u00e1 <em>trigeminal neuralgia<\/em>, me\u00f0 \u00f6rlitlum sk\u00fdringum ef \u00feurfa \u00feykir:<\/p>\n<ul>\n<li><em>trifacial neuralgia<\/em><\/li>\n<li><em>tic douloureux<\/em> (svo nefnt af franska skur\u00f0l\u00e6kninum Nicolaus Andr\u00e9 1756, \u00fe\u00fd\u00f0ir s\u00e1rsauka-kippir)<\/li>\n<li><em>facial neuralgia<\/em><\/li>\n<li><em>Fothergill&#8217;s disease<\/em> (eftir enska l\u00e6kninum John Fothergill, sem l\u00fdsti sj\u00fakd\u00f3mnum 1773)<\/li>\n<li><em>prosopalgia<\/em> (gr\u00edska or\u00f0i\u00f0 prosopo \u00fe\u00fd\u00f0ir andlit)<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h4>Lokaor\u00f0<\/h4>\n<p>Upphaflega haf\u00f0i \u00e9g hugsa\u00f0 m\u00e9r a\u00f0 skrifa einnig um s\u00f6gu sj\u00fakd\u00f3msgreiningar og l\u00e6knisr\u00e1\u00f0a vi\u00f0 \u00ferenndartaugaverk. \u00c9g veit ekki hvort af sl\u00edku ver\u00f0ur, \u00fea\u00f0 b\u00ed\u00f0ur a.m.k. um sinn.<\/p>\n<p>F\u00e6rslurnar um \u00ferenndartaugarverk voru fyrst og fremst skrifa\u00f0ar vegna \u00feess a\u00f0 \u00e9g fann n\u00e1nast engar uppl\u00fdsingar um \u00feetta \u00e1 \u00edslensku. Reynsla m\u00edn af l\u00e6knum af \u00fdmsu tagi, sem \u00e9g hef leita\u00f0 til fr\u00e1 \u00fev\u00ed sj\u00fakd\u00f3murinn (\u00ferenndartaugarverkur e\u00f0a \u00ferenndartaugarkvilli) kvikna\u00f0i \u00ed apr\u00edl 2012 bendir til \u00feess a\u00f0 almennt viti l\u00e6knar engin deili \u00e1 \u00feessum sj\u00fakleika og hafi flestir aldrei heyrt hann nefndan. \u00dea\u00f0 stendur \u00fe\u00e1 upp \u00e1 sj\u00faklinginn a\u00f0 afla s\u00e9r uppl\u00fdsinga. \u00c9g vona a\u00f0 einhverjir hafi og gagn af uppl\u00fdsingami\u00f0lun minni \u00e1 \u00edslensku, me\u00f0 \u00fev\u00ed foror\u00f0i a\u00f0 \u00e9g er ekki l\u00e6knismenntu\u00f0 og \u00fev\u00ed kann a\u00f0 vel a\u00f0 vera a\u00f0 eitthva\u00f0 s\u00e9 missagt \u00ed \u00feessum f\u00e6rslum: Menn hafi \u00fe\u00e1 \u00fea\u00f0 sem sannara reynist.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deetta er fimmta f\u00e6rsla \u00ed f\u00e6rsluflokki um \u00ferenndartaugarverk. Hinar eru, \u00ed t\u00edmar\u00f6\u00f0: 1. \u00derenndartaugab\u00f3lga e\u00f0a vangahvot; 2. Lyfjame\u00f0fer\u00f0 vi\u00f0 \u00ferenndartaugab\u00f3lgu; 3. \u00derenndartaugin og inngrip gegn \u00ferenndartaugab\u00f3lgu 4. Skur\u00f0a\u00f0ger\u00f0ir og a\u00f0rar a\u00f0ger\u00f0ir \u00ed e\u00f0a vi\u00f0 \u00ferenndarhno\u00f0a <span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span> <span class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2015\/11\/18\/threnndartaugarverkurvangahvot-saga-ordanna\/\" class=\"more-link\"><span>Read More &#8230;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[113],"tags":[134,116,121,133,135,132,122],"class_list":["post-1481","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-threnndartaugabolga","tag-idord-i-laeknisfraedi","tag-vangahvot","tag-threnndartaug","tag-threnndartaugakvilli","tag-threnndartaugarverkur","tag-threnndartaugaverkur","tag-thriburataug"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1481","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1481"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1481\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1635,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1481\/revisions\/1635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1481"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}