{"id":265,"date":"2010-08-04T12:43:08","date_gmt":"2010-08-04T12:43:08","guid":{"rendered":"http:\/\/harpa.blogg.is\/2010-08-04\/um-gedveiki\/"},"modified":"2010-08-04T12:43:08","modified_gmt":"2010-08-04T12:43:08","slug":"um-gedveiki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2010\/08\/04\/um-gedveiki\/","title":{"rendered":"Um ge\u00f0veiki"},"content":{"rendered":"<p>M\u00e9r var\u00f0 hugsa\u00f0 til\u00a0\u00feunglyndis og kv\u00ed\u00f0a,\u00a0a\u00f0allega af \u00fev\u00ed \u00e9g var a\u00f0 tala um sl\u00edkt n\u00fana \u00e1\u00f0an og af \u00fev\u00ed \u00e9g var a\u00f0 f\u00e1 \u00fe\u00e6r g\u00f3\u00f0u fr\u00e9ttir a\u00f0\u00a0kraftaverkalyfi\u00f0 n\u00fdja\u00a0vir\u00f0ist ekki skemma m\u00edna g\u00f3\u00f0u lifur og af \u00fev\u00ed \u00e9g hra\u00f0las <em>Truntus\u00f3l<\/em> \u00ed g\u00e6r og af \u00fev\u00ed \u00e9g lenti \u00ed sm\u00e1 umr\u00e6\u00f0um um hugtaki\u00f0 truntus\u00f3l vi\u00f0 ungling heimilisins \u00fe\u00e1 hann kom af n\u00e6turvakt n\u00fana \u00ed morgun.<\/p>\n<p>Truntus\u00f3l er afb\u00f6kun \u00e1 lyfjaheitinu <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Amitriptyline\" title=\"Tryptizol\">Tryptizol<\/a> (sem er svokalla\u00f0 \u00fer\u00edhringlaga ge\u00f0deyf\u00f0arlyf en \u00feau lyf eru me\u00f0 elstu ge\u00f0lyfjunum &#8230;\u00a0lyfi\u00f0 kom \u00e1 marka\u00f0 1961 en hugsanlega er lyfjaheiti\u00f0 tryptizol yngra). Sj\u00e1lf t\u00f3k \u00e9g \u00feetta lyf um t\u00edma, \u00fe\u00e1 gegndi \u00fea\u00f0 nafninu Amil\u00edn, en \u00e9g held a\u00f0 n\u00fa\u00a0s\u00e9 b\u00fai\u00f0 a\u00f0 taka \u00fea\u00f0 af skr\u00e1 h\u00e9r \u00e1 landi. Reynsla m\u00edn af Amil\u00edn var ekki g\u00f3\u00f0 en reyndar er reynsla m\u00edn af ge\u00f0lyfjum almennt sl\u00e6m uns kraftaverkalyfi\u00f0 kom \u00e1 marka\u00f0 n\u00fa n\u00fdveri\u00f0.<\/p>\n<p><em>Truntus\u00f3l<\/em> er l\u00edka b\u00f3k eftir Sigur\u00f0 \u00de\u00f3r Gu\u00f0j\u00f3nsson, \u00fatg. 1973 en segir fr\u00e1 reynslu h\u00f6fundar af ge\u00f0deildarvist \u00e1ri\u00f0 1970. B\u00f3kin er k\u00f6llu\u00f0 sk\u00e1ldsaga en er svona \u00e1l\u00edka sk\u00e1ldsaga og endurminningarb\u00e6kur \u00de\u00f3rbergs \u00de\u00f3r\u00f0arsonar, nema Sigur\u00f0ur var\u00f0 a\u00f0 breyta \u00f6llum n\u00f6fnum\u00a0pers\u00f3na til a\u00f0 b\u00f3kin fengist gefin \u00fat. \u00a0\u00c9g las \u00feessa b\u00f3k \u00ed denn og hef sennilega veri\u00f0 a\u00f0 lesa hana \u00ed \u00feri\u00f0ja sinn \u00ed g\u00e6r. \u00deetta er r\u00edfandi skemmtileg b\u00f3k og g\u00f3\u00f0 l\u00fdsing \u00e1 \u00feunglyndi og kv\u00ed\u00f0a. H\u00f6fundur er undir sterkum \u00e1hrifum af \u00de\u00f3rbergi og \u00fea\u00f0 fer n\u00e1tt\u00farlega eftir \u00e1st manna \u00e1 sl\u00edkum fr\u00e1sagnarh\u00e6tti hvort \u00feeir lesa allt e\u00f0a skruna yfir h\u00e1stemmdar l\u00fdsingar \u00ed \u00fe\u00f3rbergskum anda ; ) Sj\u00e1lf haf\u00f0i \u00e9g meira gaman af einl\u00e6gum k\u00f6flum \u00ed skertari skr\u00fa\u00f0st\u00edl.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/blogg_nytt\/opid6.jpg?resize=152%2C197\" align=\"left\" height=\"197\" width=\"152\" \/>\u00cd samtali vi\u00f0 ungling heimilisins kom fram a\u00f0 Megas hef\u00f0i sami\u00f0 texta um truntus\u00f3l. \u00dea\u00f0 vissi \u00e9g ekki en \u00e9g er n\u00e1tt\u00farlega\u00a0\u00e1l\u00edka l\u00edtill a\u00f0d\u00e1andi Megasar og \u00de\u00f3rbergs. En \u00fea\u00f0 gladdi mig mj\u00f6g a\u00f0 unglingurinn hefur \u00fe\u00f3 teki\u00f0 almennilega eftir \u00ed \u00e1f\u00f6ngum sem honum \u00fe\u00f3ttu skemmtilegir \ud83d\ude42\u00a0 \u00c9g t\u00e9kka\u00f0i \u00e1 texta Megasar, lj\u00f3\u00f0i\u00f0 heitir Parad\u00edsarfuglinn og m\u00e1 sj\u00e1 brot \u00far \u00fev\u00ed <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/100.bokmenntir.is\/bok.asp_cat_id=93&amp;bid=11354&amp;lang=1&amp;author_id=65\" title=\"Parad\ufffdsarfuglinn\">h\u00e9r<\/a> &#8230; en \u00ed \u00fev\u00ed segir m.a.: &#8220;\u00deeir g\u00e1fu henni truntus\u00f3l og tungl \/ og tr\u00f3\u00f0u hana \u00fat me\u00f0 spesst\u00f6\u00f0lu\u00f0u sm\u00e6li&#8221;. Textinn fjallar um st\u00falku sem &#8220;gj\u00f6r\u00f0ist veik \u00e1 ge\u00f0i&#8221;.<\/p>\n<p>Broti\u00f0 \u00far Parad\u00edsarfuglinum f\u00e9kk mig til a\u00f0 sp\u00e1 \u00ed hvort Megas h\u00e9ldi a\u00f0 lyfi\u00f0 v\u00e6ri einhvers konar l\u00e6knad\u00f3p &#8211; sem \u00fea\u00f0 er alls ekki. \u00dea\u00f0 er algengur misskilningur enn \u00feann dag \u00ed dag a\u00f0\u00a0\u00feunglyndislyf \u00a0s\u00e9u v\u00edmugefandi. \u00c9g hvet \u00fe\u00e1 sem svo telja til a\u00f0 ver\u00f0a s\u00e9r \u00fat um\u00a0svolei\u00f0is pillur\u00a0og reyna a\u00f0 selja \u00fe\u00e6r &#8230; held a\u00f0 marka\u00f0urinn s\u00e9 enginn. Texti Megasar birtist fyrst 1977 og \u00fev\u00ed mi\u00f0ur hefur \u00e1lit f\u00f3lks \u00e1 ge\u00f0lyfjum breyst alltof l\u00edti\u00f0 s\u00ed\u00f0an \u00fe\u00e1.<\/p>\n<p>(M\u00e9r finnst vi\u00f0 h\u00e6fi a\u00f0 punta \u00feessa f\u00e6rslu me\u00f0 \u00d3pinu hans Munch. Svo hvet \u00e9g \u00e1hugasama til a\u00f0 lesa frumlega t\u00falkun \u00e1 myndinni, sj\u00e1 <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/visindavefur.is\/svar.php?id=7044\" title=\"\u00d3pi\u00f0\">f\u00f6studagssvar <em>V\u00edsindavefjar<\/em><\/a> vi\u00f0 spurningunni &#8220;Af hverju er karlinn a\u00f0 hr\u00f3pa \u00e1 myndinni &#8220;\u00f3pi\u00f0&#8221;? Hva\u00f0 ger\u00f0ist svona hr\u00e6\u00f0ilegt?&#8221; Kannski hef\u00f0i karlinn haft gott af truntus\u00f3l en \u00fev\u00ed mi\u00f0ur var ekki b\u00fai\u00f0 a\u00f0 finna lyfi\u00f0 upp \u00e1 t\u00edmum Munch.)<\/p>\n<p>Talandi um ge\u00f0veiki og l\u00e6kningar \u00fe\u00e1 s\u00e1 \u00e9g a\u00f0 s\u00e6nska sj\u00f3nvarpi\u00f0 \u00e6tlar a\u00f0 s\u00fdna \u00fe\u00e1tt kl. 18 (a\u00f0 \u00edsl. t\u00edma), s\u00e1 heitir Uppdrag granskning &#8211; sommarspecial (l\u00edklega l\u00e6knisfr\u00e6\u00f0i fyrir p\u00f6pulinn) og \u00ed kv\u00f6ld er einmitt fjalla\u00f0 um rafl\u00e6kningar, &#8220;Ikv\u00e4ll: Patienter vilseledda om riskerna med ECT &#8211; elbehandlingar inom psykiatrin.&#8221;\u00a0 Hugsa a\u00f0 \u00e9g horfi \u00e1 \u00fe\u00e1ttinn.<\/p>\n<p>\u00c9g hef tvisvar fari\u00f0 \u00ed rafl\u00e6kningar. \u00cd fyrra sinni\u00f0 ger\u00f0ist kraftaverk og \u00e9g var\u00f0 fr\u00edsk \u00ed eina \u00ferj\u00e1 m\u00e1nu\u00f0i. A\u00f0 v\u00edsu tapa\u00f0i \u00e9g tveimur \u00e1rum \u00far minni en n\u00e1\u00f0i a\u00f0 l\u00e6ra slatta af minningum me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sko\u00f0a myndas\u00f6fn og lesa bloggi\u00f0 mitt. \u00cd seinna skipti\u00f0 tapa\u00f0i \u00e9g aftur tveimur \u00e1rum og \u00fev\u00ed mi\u00f0ur batna\u00f0i m\u00e9r ekki h\u00e6tis h\u00f3t.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/blogg_nytt\/raflost3.jpg?resize=126%2C88\" alt=\"rafl\u00e6kningar\" align=\"right\" height=\"88\" width=\"126\" \/>Ford\u00f3mar almennings \u00ed gar\u00f0 ge\u00f0sj\u00fakra og \u00ed gar\u00f0 ge\u00f0lyfja eru umtalsver\u00f0ir. \u00dea\u00f0 er \u00fe\u00f3 hj\u00f3m eitt mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 ford\u00f3mana \u00feegar kemur a\u00f0 raflostum \/ rafl\u00e6kningum. Enda byggja margir eing\u00f6ngu \u00e1 <em>Gaukshrei\u00f0rinu<\/em> \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 s\u00fa mynd gefur algerlega skakka mynd af ge\u00f0l\u00e6kningum enda h\u00f6fundur b\u00f3karinnar \u00e1 endalausum LSD-trippum. \u00dar \u00fev\u00ed \u00e9g minntist \u00e1 Megas er r\u00e9tt a\u00f0 nefna Bubba l\u00edka (\u00fe\u00f3tt hann ver\u00f0i reyndar seint talinn &#8220;p\u00f3stm\u00f3dern\u00edskt sk\u00e1ld&#8221;, \u00e6tla \u00e9g a\u00f0 vona!).\u00a0 Bubbi samdi hi\u00f0 \u00f3dau\u00f0lega lag og texta &#8220;<a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.bubbi.is\/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=154\" title=\"St\u00f3rir str\u00e1kar f\u00e1 raflost\">St\u00f3rir str\u00e1kar f\u00e1 raflost<\/a>&#8220;, \u00fatg. 1982. Lagi\u00f0 er f\u00ednt en textinn alger steypa. Ekki hva\u00f0 s\u00edst vegna botnlausra ford\u00f3ma \u00ed gar\u00f0 ge\u00f0l\u00e6kninga sem kristallast \u00ed honum.<\/p>\n<p>(\u00dea\u00f0 er eiginlega d\u00e1l\u00edti\u00f0 merkilegt a\u00f0 \u00feessir tr\u00fabad\u00farar tveir, Bubbi og Megas, skuli b\u00e1\u00f0ir velja s\u00e9r kvenkyns pers\u00f3nu \u00feegar \u00feeir fara a\u00f0 fjalla um ge\u00f0sj\u00fakan einstakling. St\u00falkan \u00ed Parad\u00edsarfuglinum er nafnlaus en allir vita a\u00f0 hj\u00e1 Bubba er \u00fea\u00f0 &#8220;Lilla&#8221;, sem er &#8220;or\u00f0in \u00e6r&#8221; og leggst inn \u00e1 ge\u00f0deild. \u00c6tli \u00feeir s\u00e9u a\u00f0 koma \u00ed veg fyrir a\u00f0 vera tengdir ge\u00f0sj\u00fakd\u00f3mum sj\u00e1lfir?)<\/p>\n<p><a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Electroconvulsive_therapy\">Rafl\u00e6kningar<\/a> hafa t\u00ed\u00f0kast gegn sv\u00e6snu \u00feunglyndi \u00ed br\u00e1\u00f0um 70 \u00e1r. \u00c1 \u00cdslandi voru skiptar sko\u00f0anir um \u00e1g\u00e6ti \u00feessarar a\u00f0fer\u00f0ar; Karl Strand, sem var\u00f0 yfirl\u00e6knir \u00e1 ge\u00f0deild Borgarsp\u00edtalans \u00feegar h\u00fan opna\u00f0i 1957, var hlynntur notkun rafl\u00e6kninga og \u00fe\u00e6r voru \u00fev\u00ed br\u00faka\u00f0ar \u00fear. (Sj\u00e1 <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=125637&amp;pageId=1787656&amp;lang=is&amp;q=rafl\u00e6kning\" title=\"Karl Strand\">vi\u00f0tal vi\u00f0 hann \u00ed Mbl. 25. 6. 1993<\/a>.) Fyrir \u00feann t\u00edma t\u00ed\u00f0ku\u00f0ust einnig rafl\u00e6kningar, t.d. \u00e1 Fars\u00f3ttah\u00fasinu (<a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=214846&amp;pageId=2765803&amp;lang=is&amp;q=raflost\">sj\u00e1 fr\u00e9tt fr\u00e1 1953 um \u00feetta<\/a>) og, a\u00f0 \u00e9g hygg, fyrir nor\u00f0an. Aftur \u00e1 m\u00f3ti var Helgi T\u00f3masson, yfirl\u00e6knir \u00e1 Kleppi, eindregi\u00f0 \u00e1 m\u00f3ti rafl\u00e6kningum (sj\u00e1 <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=260911&amp;pageId=3651458&amp;lang=is&amp;q=raflost\">\u00e1r\u00e1s \u00e1 hann \u00ed M\u00e1nudagsbla\u00f0inu 11. jan\u00faar 1954<\/a>), hvers vegna veit \u00e9g ekki. En \u00e9g vorkenni sj\u00faklingunum \u00e1 Kleppi sem ekki fengu \u00feennan s\u00e9ns \u00fat af tikt\u00farum yfirl\u00e6knisins. Ef allt um \u00fer\u00fdtur er sk\u00e1rra a\u00f0 \u00feiggja \u00feessa me\u00f0fer\u00f0 en lifa vi\u00f0 \u00f3breytt \u00e1stand, \u00fer\u00e1tt fyrir aukaverkanir (minnistap &#8211; alla jafna er \u00fea\u00f0 tilt\u00f6lulega l\u00edti\u00f0 en \u00e9g var s\u00e9rlega \u00f3heppin, a\u00f0 venju).<\/p>\n<p>Sem ge\u00f0sj\u00faklingur er \u00e9g afskaplega \u00feakkl\u00e1t fyrir a\u00f0 vera uppi \u00e1 \u00feessum lyfja\u00fer\u00f3unart\u00edmum. \u00dea\u00f0 sem m\u00e9r finnst hins vegar merkilegt er hve ford\u00f3mar fr\u00edska f\u00f3lksins gagnvart svona sj\u00fakd\u00f3mum eru l\u00edfsseigir. \u00c9g er handviss um a\u00f0 sl\u00e6mt endurteki\u00f0 \u00feunglyndi og kv\u00ed\u00f0i eru arfgengir sj\u00fakd\u00f3mar og \u00ed rauninni ekkert dularfyllri en sykurs\u00fdki e\u00f0a krans\u00e6\u00f0a\u00ferengingar. Samt er \u00fea\u00f0 svo a\u00f0 \u00e9g ver\u00f0 hva\u00f0 eftir anna\u00f0 v\u00f6r vi\u00f0 \u00fe\u00e1 sko\u00f0un f\u00f3lks a\u00f0 veikindin s\u00e9u a\u00f0 einhverju leyti sj\u00e1lfskaparv\u00edti, \u00fe.e. a\u00f0 sj\u00faklingar kalli \u00feau yfir sig sj\u00e1lfir, v\u00e6ntanlega me\u00f0 syndugu l\u00edferni og \u00f3hreinu hjarta &#8230;? Og \u00feegar kemur a\u00f0 l\u00e6knisr\u00e1\u00f0um er sama fr\u00edska f\u00f3lki\u00f0 andsn\u00fai\u00f0 \u00feeim og telur jafnvel a\u00f0 ge\u00f0sj\u00faklingar s\u00e9u a\u00f0 gadda \u00ed sig d\u00f3p alla daga (v\u00e6ntanlega af syndugri f\u00edkn). \u00deetta er \u00f3tr\u00falegt!<\/p>\n<p>M.a. \u00fat af \u00feessu d\u00e1ist \u00e9g a\u00f0 b\u00f3k eins og <em>Truntus\u00f3l<\/em> \u00fev\u00ed h\u00fan gefur \u00feokkalega rauns\u00e6ja mynd af \u00fev\u00ed hvernig er a\u00f0 \u00fej\u00e1st af ge\u00f0sj\u00fakd\u00f3mum. M\u00e9r finnst \u00fea\u00f0 afrek af t\u00e6plega h\u00e1lf\u00fer\u00edtugum manni a\u00f0 skrifa svo g\u00f3\u00f0an texta og einstakt a\u00f0 hafa komi\u00f0 b\u00f3kinni \u00ed \u00fatg\u00e1fu \u00e1ri\u00f0 1973.<\/p>\n<h2><\/h2>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00e9r var\u00f0 hugsa\u00f0 til\u00a0\u00feunglyndis og kv\u00ed\u00f0a,\u00a0a\u00f0allega af \u00fev\u00ed \u00e9g var a\u00f0 tala um sl\u00edkt n\u00fana \u00e1\u00f0an og af \u00fev\u00ed \u00e9g var a\u00f0 f\u00e1 \u00fe\u00e6r g\u00f3\u00f0u fr\u00e9ttir a\u00f0\u00a0kraftaverkalyfi\u00f0 n\u00fdja\u00a0vir\u00f0ist ekki skemma m\u00edna g\u00f3\u00f0u lifur og af <span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span> <span class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2010\/08\/04\/um-gedveiki\/\" class=\"more-link\"><span>Read More &#8230;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-265","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/265","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=265"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/265\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}