{"id":300,"date":"2010-12-20T08:19:33","date_gmt":"2010-12-20T08:19:33","guid":{"rendered":"http:\/\/harpa.blogg.is\/2010-12-20\/jesu-og-kyrtillinn-hans\/"},"modified":"2010-12-20T08:19:33","modified_gmt":"2010-12-20T08:19:33","slug":"jesu-og-kyrtillinn-hans","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2010\/12\/20\/jesu-og-kyrtillinn-hans\/","title":{"rendered":"Jes\u00fas og kyrtillinn hans"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fa l\u00ed\u00f0ur a\u00f0 afm\u00e6linu Jes\u00fabarnsins og kannski r\u00e9tt a\u00f0 huga a\u00f0 \u00fev\u00ed hvernig hann var kl\u00e6ddur blessa\u00f0ur, eftir a\u00f0 hafa vaxi\u00f0 upp \u00far reifunum. \u00de\u00e1 \u00fearf, eins og oft \u00ed upphafi, a\u00f0 sko\u00f0a endi s\u00f6gunnar um \u00e6vi Jes\u00fa:<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/blogg_nytt\/bertram.jpg?resize=147%2C228\" alt=\"Mar\ufffda prj\u00f3nar \u00e1 Jes\u00fa\" align=\"left\" height=\"228\" width=\"147\" \/>\u00cd\u00a0J\u00f3hannesargu\u00f0spjalli 19:23 segir, um krossfestingu Jes\u00fa: \u201e\u00deegar hermennirnir h\u00f6f\u00f0u krossfest Jes\u00fa t\u00f3ku \u00feeir kl\u00e6\u00f0i hans og skiptu \u00ed fj\u00f3ra hluti og f\u00e9kk hver sinn hlut. \u00deeir t\u00f3ku og kyrtilinn <strong>en hann var saumlaus<\/strong>, <strong>ofinn<\/strong> \u00ed eitt ofan fr\u00e1 og ni\u00f0ur \u00far. <sup>24<\/sup>\u00deeir s\u00f6g\u00f0u \u00fev\u00ed hver vi\u00f0 annan: \u201eR\u00edfum hann ekki sundur, k\u00f6stum heldur hlut um hver skuli f\u00e1 hann.\u201c Svo r\u00e6ttist ritningin: \u00deeir skiptu me\u00f0 s\u00e9r kl\u00e6\u00f0um m\u00ednum og k\u00f6stu\u00f0u hlut um kyrtil minn.\u201c\u00a0 (\u00deetta er \u00far n\u00fdjustu \u00fe\u00fd\u00f0ingunni, teki\u00f0 af\u00a0<a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/biblian.is\/default.asp?action=pick&amp;book=42&amp;chap=19\" title=\"J\u00f3hannesargu\u00f0spjall\">vef Hins \u00edslenska Bibl\u00eduf\u00e9lags<\/a>, feitletrun m\u00edn.)<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/blogg_nytt\/gudbrands_prjonadr.jpg\" title=\"Prj\u00f3na\u00f0ur kyrtill Jes\u00fa\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/blogg_nytt\/gudbrands_prjonadr_litil.jpg?resize=274%2C34\" alt=\"Prj\u00f3na\u00f0ur kyrtill Jes\u00fa\" align=\"right\" height=\"34\" width=\"274\" \/><\/a>\u00cd\u00a0<em>Gu\u00f0brandsbibl\u00edu<\/em>, prenta\u00f0ri \u00e1 H\u00f3lum 1584, er kyrtli\u00a0Krists hins vegar l\u00fdst\u00a0sem <strong>prj\u00f3nu\u00f0um: <\/strong>\u201eEnn kyrtillin[n] var eigi sauma\u00f0r \/ helldr fra ofan verdu allr prionadr.\u201c\u00a0 (Smelltu \u00e1 litlu myndina til h\u00e6gri me\u00f0 klausunni \u00far <em>Gu\u00f0brandsbibl\u00edu<\/em> ef \u00fe\u00fa vilt sj\u00e1 st\u00e6rri \u00fatg\u00e1fu. <em>Gu\u00f0brandsbibl\u00edu<\/em> m\u00e1 sko\u00f0a \u00e1 <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.baekur.is\" title=\"Gu\u00f0brandsbibl\ufffda \">http:\/\/www.baekur.is<\/a>.) \u00deetta er elsta prenta\u00f0a d\u00e6mi\u00f0 um or\u00f0i\u00f0 prj\u00f3na\u00f0ur (prj\u00f3n) \u00e1 \u00edslensku.\u00a0Oddur Gottsk\u00e1lksson segir hann aftur \u00e1 m\u00f3ti <strong>ofinn<\/strong>, \u00ed \u00a0N\u00fdja testamentis\u00fe\u00fd\u00f0ingu sinni sem prentu\u00f0 var\u00a0\u00ed Hr\u00f3arskeldu 1540: \u201eEn kyrtillinn var eigi sauma\u00f0ur, heldur fr\u00e1 ofanver\u00f0u allur ofinn.\u201c (Sj\u00e1 <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/is.wikisource.org\/wiki\/N%C3%BDja_testamenti_Odds_Gottsk%C3%A1lkssonar\/S._J%C3%B3hannis_gu%C3%B0sspj%C3%B6ll#N.C3.ADtj.C3.A1ndi_kap.C3.ADtuli\" title=\"J\u00f3hannesargu\u00f0spjall\">J\u00f3hannesargu\u00f0spjall \u00ed \u00fe\u00fd\u00f0ingu Odds<\/a>.)<\/p>\n<p>Til er norsk b\u00f3k um bernsku\u00a0Krists, fr\u00e1 1508,\u00a0<em>Jesu Barndoms Bog<\/em>, \u00fear sem kyrtillinn er sag\u00f0ur\u00a0<strong>prj\u00f3na\u00f0ur<\/strong>: Mar\u00eda\u00a0 ger\u00f0i syni s\u00ednum skyrtu me\u00f0 a\u00f0 \u201ekn\u00f8tte garn offuer stocke\u201c (stocke = prj\u00f3nar). \u00cd norskri <em>J\u00e6rtegnspostille<\/em>, sem prentu\u00f0 var 1515, segir um kyrtilinn: \u201eKn\u00f8ttet eller bunden oc osyd, han wor heel offuer alt saa ath der wor ingen s\u00f8m paa hannem\u201c og loks\u00a0m\u00e1 nefna norska \u00fe\u00fd\u00f0ingu \u00e1 <em>H\u00faspostillu L\u00fathers<\/em> (fr\u00e1 1564) \u00fear sem segir: \u201eKiortelen, efterdi hand vaar icke syt, men stockebunden.\u201c (Heimild fyrir \u00feessu er <em>Osynlege tr\u00e5dar i strikkekunsten<\/em> eftir Annemor Sundb\u00f8, 3. \u00fatg. 2009, s. 72.)<\/p>\n<p>Hva\u00f0 sem \u00fev\u00ed n\u00fa l\u00ed\u00f0ur \u00fe\u00e1 ur\u00f0u vins\u00e6l m\u00e1lverk strax \u00e1 13. \u00f6ld sem s\u00fdna Mar\u00edu mey vera a\u00f0 prj\u00f3na kyrtil \u00e1 Jes\u00fa l\u00edtinn. Skv. \u00fej\u00f3\u00f0s\u00f6gnum \u00f3x kyrtillinn me\u00f0 honum og hefur \u00fev\u00ed veri\u00f0 sami kyrtillinn og hann var seinna krossfestur \u00ed (reyndar eru Austur- og Vesturkirkjan ekki alveg samm\u00e1la um \u00feetta, sem g\u00e6ti sk\u00fdrt af hverju hafa var\u00f0veist fleiri en eitt eintak af \u00feessum kyrtli).<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/blogg_nytt\/lorenzetti.jpg?resize=135%2C200\" alt=\"Mar\ufffda prj\u00f3nar \u00e1 Jes\u00fa\" align=\"right\" height=\"200\" width=\"135\" \/>\u00dea\u00f0\u00a0sem er athyglisvert vi\u00f0 \u00feessar myndir er a\u00f0 Mar\u00eda prj\u00f3nar me\u00f0\u00a0fimm prj\u00f3num, vandr\u00e6\u00f0alaust, sem s\u00fdnir a\u00f0 sl\u00edkt hefur veri\u00f0 \u00feekkt \u00feegar\u00a0snemma \u00e1 14. \u00f6ld; m\u00e1lverk Ambrogio Lorenzetti er tali\u00f0 fr\u00e1\u00a0\u00fev\u00ed um 1349 og\u00a0m\u00e1lverki\u00f0 sem er hluti Buxtehude altarinsins, eftir Meistara Bertram af Minden, er tali\u00f0 fr\u00e1 \u00fev\u00ed um 1400 &#8211; 1410.\u00a0M\u00e1lverk Bertrams er h\u00e9r a\u00f0 ofan til h\u00e6gri en m\u00e1lverk Lorenzettis til vinstri. \u00c1 m\u00e1lverki Lorenzetti situr Mar\u00eda\u00a0 \u00e1 g\u00f3lfinu eins og hvur \u00f6nnur al\u00fe\u00fd\u00f0ukona, Jes\u00fa litli \u00fer\u00fdstir s\u00e9r upp a\u00f0 m\u00f6mmu og eiginma\u00f0urinn J\u00f3sef situr \u00e1 st\u00f3l og horfir \u00e1. (Reyndar klippti \u00e9g J\u00f3sef \u00fat \u00far\u00a0b\u00e1\u00f0um myndunum\u00a0\u00ed f\u00e6rslunni og vona a\u00f0 enginn sakni hans &#8211; menn ver\u00f0a \u00fe\u00e1 a\u00f0 br\u00faka myndaleitina \u00ed <em>Google<\/em> til a\u00f0 finna m\u00e1lverkin me\u00f0 J\u00f3sef og \u00f6llu.)<\/p>\n<p>Hva\u00f0 var\u00f0 svo um kyrtilinn sem Mar\u00eda prj\u00f3na\u00f0i? Eins og \u00e1\u00f0ur sag\u00f0i eru var\u00f0veitt nokkur eint\u00f6k, sem eru:<\/p>\n<p>Kyrtillinn \u00ed D\u00f3mkirkjunni \u00ed Trier, \u00de\u00fdskalandi er langfr\u00e6gasta eintaki\u00f0. Sagt er a\u00f0 Helena, m\u00f3\u00f0ir Konstant\u00edns mikla, hafi fundi\u00f0 kyrtilinn \u00ed Landinu helga og sent hann til Trier, \u00e1 s\u00ednum t\u00edma. \u00deessi kyrtill\u00a0hefur veri\u00f0\u00a0s\u00fdndur opinberlega \u00f6\u00f0ru hvoru allt fr\u00e1 1512, s\u00ed\u00f0asta s\u00fdning var 1996. Hann hefur ekki veri\u00f0 rannsaka\u00f0ur e\u00f0a aldursgreindur og engar heimildir eldri en um 1200 geta hans.<\/p>\n<p>Anna\u00f0 eintak af kyrtlinum Jes\u00fa er var\u00f0veitt \u00ed basil\u00edkunni \u00ed Argenteuil \u00ed Frakklandi. S\u00e1 er sag\u00f0ur hafa veri\u00f0 borinn af Jes\u00fa alla \u00e6vi og sta\u00f0festir \u00feannig s\u00f6guna um a\u00f0 kyrtillinn sem Mar\u00eda prj\u00f3na\u00f0i hafi vaxi\u00f0 me\u00f0 honum. Skv. s\u00f6gus\u00f6gnum \u00feessum fylgir a\u00f0 kyrtillinn \u00ed Trier s\u00e9 bara ytri kyrtill sem Jes\u00fa hafi kl\u00e6\u00f0st seint \u00e1 \u00e6vinni. \u00dev\u00ed mi\u00f0ur er franski kyrtillinn ekki lengur heill heldur \u00ed fj\u00f3rum b\u00fatum. Hann, e\u00f0a b\u00fatarnir, var s\u00ed\u00f0ast s\u00fdndur \u00e1ri\u00f0 1900.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/blogg_nytt\/trier.jpg?resize=118%2C114\" alt=\"Kyrtill Jes\u00fa \ufffd Trier\" align=\"left\" height=\"114\" width=\"118\" \/>Nokkrir b\u00fatar \u00far kyrtli Jes\u00fa b\u00e1rust Austurkirkjunni \/ gr\u00edsk-or\u00fe\u00f3doxu kirkjunni, s.\u00a0s.\u00a0\u00a0til P\u00e9tursborgar,\u00a0Moskvu, K\u00e6nugar\u00f0s og v\u00ed\u00f0ar. 10. j\u00fal\u00ed \u00e1r hvert er Moskvub\u00faturinn s\u00fdndur vi\u00f0 h\u00e1t\u00ed\u00f0lega ath\u00f6fn. \u00a0<\/p>\n<p>Myndin s\u00fdnir kyrtilinn hans Jes\u00fa sem var\u00f0veittur er \u00ed Trier.<\/p>\n<p>\u00deeim sem hafa \u00e1huga \u00e1 kyrtli Jes\u00fa er bent \u00e1 s\u00ed\u00f0una\u00a0<a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Seamless_robe_of_Jesus\" title=\"Kyrtill Jes\u00fa\">Seamless robe of Jesus<\/a>, \u00e1 <em>Wikipedia<\/em> og a\u00f0ra <a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/ocafs.oca.org\/FeastSaintsViewer.asp?SID=4&amp;ID=1&amp;FSID=101993\" title=\"Kyrtill Jes\u00fa\">s\u00e9rstaka s\u00ed\u00f0u um kyrtil gr\u00edsk-o\u00fe\u00f3doxu kirkjunnar r\u00fassnesku<\/a><em>.<\/em><\/p>\n<p>Vi\u00f0 prj\u00f3nakonurnar getum svo velt \u00fev\u00ed fyrir okkur hvort og \u00fe\u00e1 hvernig h\u00fan f\u00f3r a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 prj\u00f3na ermarnar \u00fev\u00ed \u00fe\u00e6r vir\u00f0ast einhvern veginn prj\u00f3na\u00f0ar me\u00f0\u00a0bolnum, skv. m\u00e1lverkunum, \u00a0&#8230; og ekki hva\u00f0 s\u00edst hvernig\u00a0unnt s\u00e9 a\u00f0 prj\u00f3na fl\u00edk sem vex me\u00f0 krakkanum, hafandi alist upp vi\u00f0\u00a0m\u00e1lsh\u00e1ttinn &#8220;barni\u00f0 vex en br\u00f3kin ekki&#8221; \ud83d\ude42<br \/>\n\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fa l\u00ed\u00f0ur a\u00f0 afm\u00e6linu Jes\u00fabarnsins og kannski r\u00e9tt a\u00f0 huga a\u00f0 \u00fev\u00ed hvernig hann var kl\u00e6ddur blessa\u00f0ur, eftir a\u00f0 hafa vaxi\u00f0 upp \u00far reifunum. \u00de\u00e1 \u00fearf, eins og oft \u00ed upphafi, a\u00f0 sko\u00f0a endi s\u00f6gunnar <span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span> <span class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2010\/12\/20\/jesu-og-kyrtillinn-hans\/\" class=\"more-link\"><span>Read More &#8230;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-300","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=300"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/300\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=300"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=300"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=300"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}