{"id":313,"date":"2011-01-27T00:07:10","date_gmt":"2011-01-27T00:07:10","guid":{"rendered":"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-01-27\/sidblindir-a-vinnustad\/"},"modified":"2011-01-27T00:07:10","modified_gmt":"2011-01-27T00:07:10","slug":"sidblindir-a-vinnustad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2011\/01\/27\/sidblindir-a-vinnustad\/","title":{"rendered":"Si\u00f0blindir \u00e1 vinnusta\u00f0"},"content":{"rendered":"<p><font size=\"-1\">31. des. 2011: \u00c9g hef ofi\u00f0 si\u00f0blinduf\u00e6rslurnar og \u00e6tti a\u00f0 vera \u00fe\u00e6gilegra a\u00f0 sko\u00f0a efni\u00f0 \u00e1 vef heldur en \u00ed \u00feessu bloggumhverfi. Sl\u00f3\u00f0in er:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/sidblinda.com\/\">http:\/\/sidblinda.com<\/a><\/p>\n<p><\/font><b><font size=\"-1\">\u00de\u00f3famj\u00fak r\u00e1nd\u00fdr sem l\u00e6\u00f0ast: Si\u00f0blinda, IV hluti<\/font><\/b><\/p>\n<p><font size=\"2\">(Finna m\u00e1 a\u00f0rar f\u00e6rslur um si\u00f0blindu \u00ed efnisflokknum <em>Si\u00f0blinda<\/em>,\u00a0sj\u00e1 Flokka h\u00e9r til h\u00e6gri.)<\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">\u00a0 <\/font>\u00a0<\/p>\n<p><strong><font size=\"-1\">Si\u00f0blinda \u00e1 vinnust\u00f6\u00f0um<\/font> <\/strong><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/sidblinda\/einelti_thumall.jpg?resize=110%2C110\" alt=\"Einelti \u00e1 vinnusta\u00f0\" align=\"left\" height=\"110\" width=\"110\" \/><font size=\"-1\">Si\u00f0blindir finnast \u00e1 flestum vinnust\u00f6\u00f0um og er afar l\u00edklegt a\u00f0 ma\u00f0ur rekist einhvern t\u00edma \u00e1 einn sl\u00edkan, anna\u00f0 hvort samverkamann e\u00f0a stj\u00f3rnanda. Robert D. Hare telur a\u00f0 \u00feeir s\u00e6kist einkum eftir vinnu \u00ed vi\u00f0skiptum, stj\u00f3rnm\u00e1lum, l\u00f6gg\u00e6slu, l\u00f6gfr\u00e6\u00f0istofum, tr\u00faarlegum stofnunum og fj\u00f6lmi\u00f0lum: \u201e\u00deeir hafa r\u00e1nd\u00fdrse\u00f0li og br\u00e1\u00f0ina er einkum a\u00f0 finna \u00ed \u00e1kve\u00f0nu umhverfi\u201c. John Clarke b\u00e6tir vi\u00f0 a\u00f0 si\u00f0blindir g\u00e6tu vel \u00ferifist \u00ed kennslu.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">1<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00de\u00f3tt si\u00f0blindir kunni a\u00f0 s\u00e6kjast s\u00e9rstaklega eftir st\u00f6rfum \u00fear sem \u00feeim gefst kostur \u00e1 a\u00f0 komast til metor\u00f0a er \u00fe\u00e1 l\u00edka a\u00f0 finna \u00ed \u201er\u00fat\u00ednu\u201cst\u00f6rfum og st\u00f6rfum sem krefjast menntunar og reynslu. En vafasamt er a\u00f0 \u00feeir uppfylli skilyr\u00f0i til starfans, frammista\u00f0an byggist \u00e1 a\u00f0 \u00fej\u00f3na undir sj\u00e1lfan sig, hvorki s\u00e9 h\u00e6gt a\u00f0 rei\u00f0a sig \u00e1 \u00fe\u00e1 n\u00e9 treysta \u00feeim og \u00feeir g\u00e6tu stunda\u00f0 \u00f3l\u00f6glegt ath\u00e6fi.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">2<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Ef marka m\u00e1 fj\u00f6lda ranns\u00f3kna og b\u00f3ka, hefur \u00e1hugi manna mj\u00f6g beinst a\u00f0 si\u00f0blindum \u00ed vi\u00f0skiptal\u00edfinu, s\u00e9rstaklega si\u00f0blindum stj\u00f3rnendum. St\u00f3r fyrirt\u00e6ki eru einkar heppileg fyrir si\u00f0blindan pers\u00f3nuleika sem hefur f\u00e9lagslega f\u00e6rni til a\u00f0 blekkja \u00feorra f\u00f3lks. Si\u00f0blindir s\u00e6kjast eftir st\u00f6rfum \u00fear sem miki\u00f0 er umleikis, st\u00f6\u00f0um, st\u00f6rfum og stofnunum sem bj\u00f3\u00f0a upp \u00e1 v\u00f6ld, mannaforr\u00e1\u00f0, vir\u00f0ingarst\u00f6\u00f0ur og eignir auk pers\u00f3nulegra kynna sem \u00feeir geta gr\u00e6tt \u00e1.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">3<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00c9g hef hins vegar meiri \u00e1huga \u00e1 si\u00f0blindum samstarfsm\u00f6nnum og si\u00f0blindum innan stofnana sem snerta fj\u00f6lda f\u00f3lks, jafnvel \u00feorra f\u00f3lks. \u00deessi f\u00e6rsla og \u00fe\u00e6r n\u00e6stu bera \u00feeim \u00e1huga vitni.Vegna \u00feess a\u00f0 si\u00f0blindum er n\u00e1kv\u00e6mlega sama um tilfinningar annarra og \u00fe\u00e1 skortir algerlega samvisku \u00fe\u00e1 kemur heg\u00f0un \u00feeirra oft fram \u00ed einelti. \u00dev\u00ed fjallar \u00feessi f\u00e6rsla talsvert um einelti \u00fe\u00f3tt au\u00f0vita\u00f0 s\u00e9 langt \u00ed fr\u00e1 a\u00f0 allir gerendur eineltis s\u00e9u si\u00f0blindir.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">Hvernig \u00feekkir ma\u00f0ur si\u00f0blinda samstarfsf\u00e9laga?<\/font><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Robert D. Hare hefur marghamra\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed, \u00ed b\u00f3kum og greinum, a\u00f0 \u00fea\u00f0 <b>s\u00e9 \u00f6llum nau\u00f0synlegt a\u00f0 \u00feekkja si\u00f0blindu<\/b> svo menn geti vara\u00f0 sig \u00e1 si\u00f0blindum einstaklingum. \u00deetta \u00e1 einnig vi\u00f0 um si\u00f0blindu \u00e1 vinnusta\u00f0. En m\u00f6nnum er jafnframt <b>tekinn vari fyrir a\u00f0 bera si\u00f0blindu beinl\u00ednis upp \u00e1 nokkurn mann<\/b>. \u00cd sama streng taka flestir sem skrifa um si\u00f0blindu, \u00fe.e.a.s. a\u00f0 nau\u00f0synlegt s\u00e9 a\u00f0 sem flestir \u00feekki einkenni hennar en vara\u00f0 er vi\u00f0 a\u00f0 stimpla a\u00f0ra opinberlega sem si\u00f0blinda. \u00de\u00f3 sj\u00e1st \u00feau vi\u00f0horf a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 einfaldlega lj\u00f3tt a\u00f0 greina vinnuf\u00e9laga sinn si\u00f0blindan og megi \u00fev\u00ed ekki r\u00e6\u00f0a sl\u00edkt. R\u00f6kin eru a\u00f0allega \u00feau a\u00f0 si\u00f0blinda s\u00e9 ekki skilgreind \u00ed DSM-IV (Greiningar- og t\u00f6lfr\u00e6\u00f0ihandb\u00f3k fyrir ge\u00f0r\u00e6na sj\u00fakd\u00f3ma, sem Amer\u00edsku ge\u00f0l\u00e6knasamt\u00f6kin gefa \u00fat), a\u00f0 um mist\u00falkun g\u00e6ti veri\u00f0 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a og a\u00f0 \u00ed or\u00f0inu \u201esi\u00f0blindur\u201c felist \u00e1kve\u00f0i\u00f0 brennimark sem erfitt s\u00e9 a\u00f0 losna vi\u00f0.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">4<\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\">\u00a0 \u00c1 m\u00f3ti kemur a\u00f0 svo vir\u00f0ist sem leikmenn s\u00e9u ekkert alltof vel a\u00f0 s\u00e9r um si\u00f0blindu; samkv\u00e6mt breskri ranns\u00f3kn g\u00e1tu einungis t\u00e6p 40% almennings greint si\u00f0blindan einstakling af stuttri pers\u00f3nul\u00fdsingu og einfaldri atbur\u00f0ar\u00e1s. (Til samanbur\u00f0ar m\u00e1 nefna a\u00f0 r\u00fam 97% sama h\u00f3ps greindi r\u00e9tt \u00feunglyndi og 61% ge\u00f0klofa eftir sams konar l\u00fdsingum).<\/font><b><sup><font size=\"-2\">5<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Munurinn \u00e1 si\u00f0blindum og venjulegu f\u00f3lki felst ekki hva\u00f0 s\u00edst \u00ed\u00a0 hneig\u00f0 si\u00f0blindra til a\u00f0 notf\u00e6ra s\u00e9r f\u00f3lk \u00e1 \u00f3sanngjarnan og miskunnarlausan m\u00e1ta. Si\u00f0blindum er einfaldlega alveg sama \u00fe\u00f3tt or\u00f0 \u00feeirra og ger\u00f0ir s\u00e6ri f\u00f3lk svo lengi sem \u00feeir n\u00e1 \u00fev\u00ed fram sem \u00feeir vilja og \u00feeir eru mj\u00f6g leiknir \u00ed a\u00f0 fela \u00feessa sta\u00f0reynd. Af \u00fev\u00ed \u00feeir eru svo flinkir \u00ed a\u00f0 stj\u00f3rna og hagr\u00e6\u00f0a hlutunum er ekki fur\u00f0a \u00fe\u00f3tt afar erfitt s\u00e9 a\u00f0 koma auga \u00e1 hinn si\u00f0blinda pers\u00f3nuleika undir heillandi og a\u00f0la\u00f0andi yfirbor\u00f0inu.<\/font><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/sidblinda\/einelti_karlar.jpg?resize=218%2C136\" alt=\"Einelti \u00e1 vinnusta\u00f0\" align=\"left\" height=\"136\" width=\"218\" \/><font size=\"-1\">En \u00feetta liggur ekki jafn vel fyrir \u00f6llum si\u00f0blindum.\u00a0 Sumir hafa ekki n\u00e6gilega f\u00e9lags- e\u00f0a samskiptah\u00e6fileika til a\u00f0 umgangast a\u00f0ra hn\u00f6kralaust. \u00deess \u00ed sta\u00f0 rei\u00f0a \u00feeir sig \u00e1 h\u00f3tanir, \u00fevingun, \u00f3gnun og ofbeldi til a\u00f0 drottna yfir \u00f6\u00f0rum og n\u00e1 fram \u00fev\u00ed sem \u00feeir \u00e1s\u00e6last. F\u00e1um dylst a\u00f0 sl\u00edkur einstaklingur er \u00e1r\u00e1sargjarn og frekar kvikindislegur.\u00a0 \u00dea\u00f0 er borin von a\u00f0 hann heilli f\u00f3rnarl\u00f6mbin til undanl\u00e1ts svo hann\u00a0treystir \u00e1 einelti \u00ed sta\u00f0inn.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">6<\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\">\u00a0 Si\u00f0blindur af \u00feessu taginu er har\u00f0brj\u00f3sta \u00ed gar\u00f0 annarra, leitar markvisst a\u00f0 t\u00e6kif\u00e6rum til a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed deilum og er oftast upp \u00e1 kant vi\u00f0 a\u00f0ra. Hann l\u00e6tur sig r\u00e9ttindi og tilfinningar annarra engu skipta og br\u00fdtur oft \u00f3skr\u00e1\u00f0ar reglur um f\u00e9lagslega heg\u00f0un. Ef hann n\u00e6r ekki s\u00ednu fram gerist hann hefnigjarn, bruggar \u00f6\u00f0rum launr\u00e1\u00f0 og notar hvert t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 n\u00e1 s\u00e9r ni\u00f0ri \u00e1 \u00feeim. Oft r\u00e6\u00f0st hann harkalega \u00e1 einstaklinga sem eru fremur l\u00edtils megnandi.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">7<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">Nokkur einkenni si\u00f0blindra \u00e1 vinnusta\u00f0 og v\u00ed\u00f0ar<\/font><\/b><\/p>\n<ul>\n<li><font size=\"-1\">\u00deeir sveiflast milli \u00feess a\u00f0 vera afar a\u00f0la\u00f0andi, gla\u00f0ir og k\u00e1tir og s\u00edspjallandi til \u00feess umhverfast \u00ed einr\u00e6\u00f0isherra.\u00a0 Svolei\u00f0is gerr\u00e6\u00f0i kemur flestu venjulegu f\u00f3lki til a\u00f0 l\u00edta \u00ed eigin barm. Flestir vita a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00fearf tvo til a\u00f0 \u00far ver\u00f0i \u00f3s\u00e6tti en s\u00fa sta\u00f0reynd \u00e1 ekki vi\u00f0 \u00feegar vi\u00f0 si\u00f0blindan er a\u00f0 etja enda er hvort tveggja, t\u00f6frarnir og yfirgangurinn, me\u00f0vitu\u00f0 heg\u00f0un hins si\u00f0blinda.<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">\u00deeir au\u00f0m\u00fdkja og ni\u00f0url\u00e6gja a\u00f0ra kerfisbundi\u00f0 til a\u00f0 drepa ni\u00f0ur sj\u00e1lfs\u00f6ryggi \u00feeirra og tekst oft vel upp. \u00c1 vinnusta\u00f0 \u00feekkja stj\u00f3rnendur oft a\u00f0eins hina heillandi hli\u00f0 si\u00f0blindingjans me\u00f0an samstarfsmenn kynnast gjarna stj\u00f3rnsemi hans og yfirgangi. Kvarti samstarfsmenn f\u00e1 \u00feeir gjarna stimpilinn v\u00e6luskj\u00f3\u00f0ur e\u00f0a kl\u00f6guskj\u00f3\u00f0ur.<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">\u00deeir koma \u00e6vinlega deilum af sta\u00f0 og \u00feeir eru s\u00e9rfr\u00e6\u00f0ingar \u00ed a\u00f0 leggja a\u00f0ra \u00ed einelti e\u00f0a standa fyrir flokkadr\u00e1ttum. \u00deeir skipta gjarna f\u00f3lki \u00ed \u00fe\u00e1 sem \u00feeim l\u00edkar vi\u00f0 og \u00fe\u00e1 sem \u00feeir hafa and\u00fa\u00f0 \u00e1 en s\u00fa skipting er handah\u00f3fskennd eftir \u00fev\u00ed hvernig liggur \u00e1 \u00feeim si\u00f0blinda \u00feann daginn.<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">\u00deeir vilja \u00e1kve\u00f0a og n\u00e1 fram vilja s\u00ednum og \u00feeir lj\u00faga og sn\u00faa m\u00e1lum til a\u00f0 \u00feetta gangi eftir. Skapsmunir og vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 \u00feeirra eru \u00f3\u00fatreiknanleg og oft yfirgengileg. \u00deeir hr\u00f3pa, h\u00f3ta og g\u00e6tu gripi\u00f0 til l\u00edkamlegs ofbeldis. Vi\u00f0br\u00f6g\u00f0in eru gjarna \u00f3sanngj\u00f6rn og l\u00edkjast barnalegri \u00ferj\u00f3sku. Eftir rei\u00f0ikast, sem oft vir\u00f0ist \u00fat \u00ed bl\u00e1inn, halda \u00feeir s\u00ednu striki\u00a0 eins og ekkert hafi \u00ed skorist.<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">\u00deeir eru \u00e1kaflega vi\u00f0kv\u00e6mir fyrir gagnr\u00fdni og vi\u00f0urkenna aldrei eigin mist\u00f6k af \u00feeirri einf\u00f6ldu \u00e1st\u00e6\u00f0u a\u00f0 \u00feeir telja sig aldrei gera mist\u00f6k. \u00deeir eru snillingar \u00ed a\u00f0 kenna \u00f6\u00f0rum um, jafnvel \u00fe\u00f3tt sl\u00edkt hlj\u00f3mi \u00f3r\u00f6kr\u00e9tt og s\u00e9 algerlega \u00fat \u00ed h\u00f6tt. \u00deeir krefjast \u00feess a\u00f0 a\u00f0rir sam\u00feykki \u00fe\u00e1 eins og \u00feeir eru, finnst \u00fea\u00f0 reyndar sj\u00e1lfsagt, og telja a\u00f0 a\u00f0rir \u00feurfi a\u00f0 laga sig a\u00f0 \u00feeim. \u00deetta einkenni kemur \u00ed veg fyrir hvers konar l\u00e6kningu \u00e1 si\u00f0blindu \u00fev\u00ed \u00fea\u00f0 er alveg sama hversu m\u00f6rg d\u00e6mi e\u00f0a r\u00f6k borin eru \u00e1 bor\u00f0; aldrei mun si\u00f0blindur f\u00e1st til a\u00f0 fallast \u00e1 a\u00f0 hann s\u00e9 \u00e1byrgur eigin ger\u00f0a. Si\u00f0blindur l\u00e6rir ekki af eigin mist\u00f6kum \u00fev\u00ed hann telur a\u00f0 hann s\u00e9 gallalaus og hann sp\u00e1ir sjaldan \u00ed hvort hann s\u00e9 a\u00f0 breyta r\u00e9tt e\u00f0a rangt. \u00deetta vi\u00f0horf gegns\u00fdrir oft vinnuumhverfi\u00f0.<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">\u00deeir eru mj\u00f6g stj\u00f3rnsamir og gagnr\u00fdnir (en \u00feola sj\u00e1lfir ekki reglur, skuldbindingar e\u00f0a stefnum\u00f3tun) og eru sjaldan \u00e1n\u00e6g\u00f0ir me\u00f0 annarra verk. Gagnr\u00fdni \u00feeirra er oft alls ekki bygg\u00f0 \u00e1 r\u00f6kum. \u00deeir eru tortryggnir \u00ed gar\u00f0 annarra og yfirleitt l\u00edkar \u00feeim vi\u00f0 afar f\u00e1a, ef nokkurn. \u00cd fj\u00f6lskyldum banna \u00feeir gjarna umr\u00e6\u00f0u um hvers lags vandam\u00e1l. \u00cd atvinnul\u00edfinu t\u00falka \u00feeir umr\u00e6\u00f0u um vandam\u00e1l sem vantraustsyfirl\u00fdsingu.<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">\u00deeir lifa l\u00edfi s\u00ednu \u00e1n \u00feess a\u00f0 hugsa um \u00f3skir e\u00f0a \u00fearfir annarra, af \u00feeirri einf\u00f6ldu \u00e1st\u00e6\u00f0u a\u00f0 \u00fe\u00e1 skortir h\u00e6fileikann til a\u00f0 finna sektarkennd, rei\u00f0i e\u00f0a sam\u00fa\u00f0. \u00de\u00e1 skortir nefnilega algerlega h\u00e6fileikann til saml\u00ed\u00f0unar me\u00f0 \u00f6\u00f0rum. \u00deeim er alveg sama \u00fe\u00f3tt \u00f6\u00f0rum l\u00ed\u00f0i illa. Skyldur og \u00e1byrg\u00f0 eru \u00feeim merkingarlaus.<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">\u00deeir GETA veri\u00f0 elskulegir og s\u00fdnt umhyggju en einungis \u00feegar \u00feeir sj\u00e1lfir vilja n\u00e1 einhverju fram. Venjulega er st\u00f3r munur \u00e1 \u00fev\u00ed sem hinn si\u00f0blindi segir og \u00fev\u00ed sem hann svo gerir. \u00de\u00e1 vantar tilfinningad\u00fdpt en geta tj\u00e1\u00f0 tilfinningar \u00ed innant\u00f3mum or\u00f0um.<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">\u00deeir eru oft \u00f3r\u00f3legir, hvatv\u00edsir, pirra\u00f0ir, rei\u00f0ir, gera algerlega \u00f3sanngjarnar kr\u00f6fur og gr\u00edpa jafnvel til ofbeldis. Sumir l\u00e6ra me\u00f0 t\u00edmanum a\u00f0 stilla sig um ofbeldi en \u00fev\u00ed er \u00fe\u00f3 aldrei treystandi.<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">\u00deeir upplifa tilfinningar oft sem veikleika. Tengsl \u00feeirra vi\u00f0 a\u00f0ra byggja \u00e1 ger\u00f0um en ekki tilfinningum. \u00deeir eru oft ni\u00f0url\u00e6gjandi og montnir \u00ed samskiptum vi\u00f0 a\u00f0ra, s\u00e9rstaklega \u00fe\u00e1 sem \u00feeir telja s\u00e9r \u00f3\u00e6\u00f0ri. Si\u00f0blindir eru gjarna ofurvi\u00f0kv\u00e6mir fyrir gagnr\u00fdni, \u00f6fundsj\u00fakir og hallir undir vald. \u00deess vegna skr\u00fafa \u00feeir upp sjarmann \u00feegar \u00feeir umgangast f\u00f3lk sem \u00feeir telja s\u00e9r \u00e6\u00f0ra.<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">\u00deeir lj\u00faga og sv\u00edkja og sama hversu margar sannanir \u00fe\u00fa hefur \u00fe\u00e1 \u00fdmist gera \u00feeir l\u00edti\u00f0 \u00far \u00feeim, neita \u00feeim e\u00f0a kenna \u00f6\u00f0rum um. En \u00fe\u00fa uppg\u00f6tvar \u00feetta ekki fyrr en \u00fe\u00fa kynnist si\u00f0blindingjanum n\u00e1nar. \u00cd upphafi treystir\u00f0u honum \u00f6rugglega, ert heillu\u00f0 \/ heilla\u00f0ur af honum og finnst hann mj\u00f6g skilningsr\u00edkur.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">8<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n<p><b><font size=\"-1\">Einelti<\/font><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Einelti er st\u00f3rt vandam\u00e1l \u00e1 m\u00f6rgum vinnust\u00f6\u00f0um. \u00dear eru si\u00f0blindir mj\u00f6g virkir gerendur. Skv. ranns\u00f3kn \u00c1stralans Clive Buddy eru <b>\u00e1hrif si\u00f0blindra \u00ed einelti margf\u00f6ld mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 fj\u00f6lda \u00feeirra<\/b>. Hann segir: \u201e\u00dear sem si\u00f0blindir eru \u00e1 vinnusta\u00f0 er einelti markt\u00e6kt algengara en ella. Einnig er yfirma\u00f0urinn talinn \u00f3r\u00e9ttl\u00e1tur vi\u00f0 starfsmenn og \u00e1hugalaus um tilfinningar \u00feeirra. [\u00deetta er \u00e1n tillits til \u00feess hvort yfirma\u00f0urinn er si\u00f0blindur e\u00f0a ekki.] Ni\u00f0ursta\u00f0an er s\u00fa a\u00f0 1% starfsmanna, \u00fe.e. \u00feeir sem eru si\u00f0blindir, standa fyrir 26% af einelti \u00e1 vinnusta\u00f0.\u201c Hann kallar \u00feessa si\u00f0blindu starfsmenn \u201ecorporate psychopaths\u201c enda var hann a\u00f0 rannsaka starfsmenn \u00ed fyrirt\u00e6kjum. Til a\u00f0 teljast si\u00f0blindur \u00feurfti a\u00f0 skora 75% e\u00f0a h\u00e6rra \u00e1 si\u00f0blindukvar\u00f0a Hare (PCL-R).<\/font><b><sup><font size=\"-2\">9<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\">Til eru margar <b>skilgreiningar \u00e1 einelti<\/b>. Sj\u00e1 m\u00e1 tv\u00e6r sl\u00edkar h\u00e9r:<\/font><\/p>\n<table cellPadding=\"7\" cellSpacing=\"7\" border=\"1\" width=\"60%\">\n<tr>\n<td vAlign=\"top\" width=\"50%\"><font size=\"-1\"><b>\u00c1 \u00cdslandi<\/b> er einelti \u00e1 vinnusta\u00f0 skilgreint \u00feannig:<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">\u00a0<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">\u00c1m\u00e6lisver\u00f0 e\u00f0a s\u00edendurtekin \u00f3tilhl\u00fd\u00f0ileg h\u00e1ttsemi, \u00fe.e. ath\u00f6fn e\u00f0a heg\u00f0un sem er til \u00feess fallin a\u00f0 ni\u00f0url\u00e6gja, gera l\u00edti\u00f0 \u00far, m\u00f3\u00f0ga, s\u00e6ra, mismuna e\u00f0a \u00f3gna og valda vanl\u00ed\u00f0an hj\u00e1 \u00feeim sem h\u00fan beinist a\u00f0. <\/font><font size=\"-1\">Kynfer\u00f0isleg \u00e1reitni og anna\u00f0 andlegt e\u00f0a l\u00edkamlegt ofbeldi fellur h\u00e9r undir. <\/font><font size=\"-1\">H\u00e9r er ekki \u00e1tt vi\u00f0 sko\u00f0ana\u00e1greining e\u00f0a hagsmuna\u00e1rekstur sem kann a\u00f0 r\u00edsa \u00e1 vinnusta\u00f0 milli stj\u00f3rnanda og starfsmanns e\u00f0a tveggja e\u00f0a fleiri starfsmanna enda s\u00e9 sko\u00f0ana\u00e1greiningur e\u00f0a hagsmuna\u00e1rekstur hvorki vi\u00f0varandi n\u00e9 endurtekinn kerfisbundi\u00f0. [Var upphaflega: lei\u00f0i sl\u00edkur sko\u00f0ana\u00e1greiningur e\u00f0a hagsmuna\u00e1rekstur ekki til \u00feeirrar h\u00e1ttsemi sem l\u00fdst er h\u00e9r a\u00f0 framan.]<\/font><b><sup><font size=\"-2\">10<\/font><\/sup><\/b><\/td>\n<td vAlign=\"top\" width=\"50%\"><font size=\"-1\">Eftirfarandi skilgreining \u00e1 einelti vir\u00f0ist vera notu\u00f0 nokku\u00f0 <b>v\u00ed\u00f0a \u00ed Evr\u00f3pu<\/b>:<\/font>\u00a0<font size=\"-1\">Einelti \u00ed vinnu er \u00feegar einhver er \u00e1reittur, m\u00f3\u00f0ga\u00f0ur, \u00fatloka\u00f0ur f\u00e9lagslega e\u00f0a \u00feegar reynt er a\u00f0 hafa neikv\u00e6\u00f0 \u00e1hrif \u00e1 vinnu einhvers. Ef \u00e1 a\u00f0 kalla \u00e1kve\u00f0na heg\u00f0un e\u00f0a ferli \u201eeinelti\u201c \u00fe\u00e1 \u00fearf \u00fea\u00f0 a\u00f0 vera s\u00edendurteki\u00f0 og st\u00f6\u00f0ugt (t.d. vikulega) og vara \u00ed \u00e1kve\u00f0inn t\u00edma (t.d. \u00ed sex m\u00e1nu\u00f0i).<\/font><font size=\"-1\">Einelti er stigmagnandi ferli \u00fear sem s\u00e1 sem fyrir ver\u00f0ur lendir \u00ed lakari st\u00f6\u00f0u og ver\u00f0ur skotsp\u00f3nn kerfisbundinnar, neikv\u00e6\u00f0rar f\u00e9lagslegrar heg\u00f0unar annarra. Ekki er h\u00e6gt a\u00f0 kalla \u00fea\u00f0 einelti ef upp kemur \u201e\u00e1greiningur milli tveggja a\u00f0ila\u201c ef tilviki\u00f0 er einst\u00f6k upp\u00e1koma og ekki er um valda\u00f3jafnv\u00e6gi a\u00f0 r\u00e6\u00f0a.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">11<\/font><\/sup><\/b>\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p><font size=\"-1\">Einnig er til fj\u00f6ldi lista yfir <b>hvers konar ath\u00e6fi gerendur eineltis beita<\/b>. H\u00e9r eru 2 d\u00e6mi um svolei\u00f0is lista, sem eiga jafnt vi\u00f0 einelti af h\u00e1lfu stj\u00f3rnanda sem einelti af h\u00e1lfu samstarfsmanns.<\/font><\/p>\n<table cellPadding=\"7\" cellSpacing=\"7\" border=\"1\" width=\"60%\">\n<tr>\n<td vAlign=\"top\" width=\"50%\"><font size=\"-1\">Birtingarmyndum sem \u00feolendur eineltis merktu vi\u00f0, \u00ed k\u00f6nnun \u00e1 einelti me\u00f0al r\u00edkisstarfsmanna, er h\u00e9r sn\u00fai\u00f0 upp \u00e1 gerendur:<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<ul>\n<li><font size=\"-1\">A\u00f0 hunsa faglegt \u00e1lit og sj\u00f3narmi\u00f0<\/font><\/li>\n<li>\u00a0<font size=\"-1\">A\u00f0 \u00fathluta verkefnum sem eru ekki sambo\u00f0in h\u00e6fni<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">A\u00f0 liggja \u00e1 uppl\u00fdsingum sem hafa \u00e1hrif \u00e1 mat<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">A\u00f0 gagnr\u00fdna vinnu starfsmanns \u00f3h\u00f3flega<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">A\u00f0 \u00fathluta verkefnum me\u00f0 \u00f3raunh\u00e6fum markmi\u00f0um<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">A\u00f0 fylgjast \u00f3e\u00f0lilega miki\u00f0 me\u00f0 st\u00f6rfum starfsmanns<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">A\u00f0 gera l\u00edti\u00f0 \u00far e\u00f0a h\u00e6\u00f0ast a\u00f0 pers\u00f3nu einhvers<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">A\u00f0 koma af sta\u00f0 sl\u00fa\u00f0ri \/ or\u00f0r\u00f3mi um einhvern<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">A\u00f0 sj\u00e1 til \u00feess a\u00f0 einhver er f\u00e9laglega sni\u00f0genginn<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">A\u00f0 standa fyrir hrekkjum, \u00f3e\u00f0lilega mikilli str\u00ed\u00f0ni e\u00f0a h\u00e6\u00f0ni \u00ed gar\u00f0 einhvers<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">A\u00f0 h\u00f3ta l\u00edkamlegu ofbeldi e\u00f0a valdbeitingu<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">A\u00f0 beita einhvern l\u00edkamlegu ofbeldi <\/font><b><sup><font size=\"-2\">12<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/sidblinda\/einelti_kjaftagangur.jpg?resize=252%2C128\" alt=\"Einelti \u00e1 vinnusta\u00f0\" align=\"middle\" height=\"128\" width=\"252\" \/><br \/>\n\u00a0<\/td>\n<td vAlign=\"top\" width=\"50%\"><font size=\"-1\">Rayner og H\u00f6el (1997) hafa skilgreint vinnusta\u00f0areinelti me\u00f0 eftirfarandi h\u00e6tti:<\/font><font size=\"-1\"><em>\u00d3gnun sem beinist gegn faglegri h\u00e6fni<\/em>. Athugasemdir sem endurspegla l\u00edtilsvir\u00f0ingu; \u00e1sakanir um vanh\u00e6fni \u00ed starfi, gera l\u00edti\u00f0 \u00far frammist\u00f6\u00f0u; au\u00f0m\u00fdkja og \u00fe\u00e1 s\u00e9rstaklega fyrir framan a\u00f0ra.<\/font><font size=\"-1\"><em>\u00d3gnun sem beinist a\u00f0 pers\u00f3nu einstaklingsins<\/em>. Uppnefna, m\u00f3\u00f0ga, r\u00e1\u00f0ast a\u00f0 \u00feolanda me\u00f0 hr\u00f3pum og \u00f6skrum; k\u00faga til undirgefni; Kynfer\u00f0islegt \u00e1reiti og l\u00edkamlegt ofbeldi; nota ni\u00f0randi or\u00f0 um aldur, \u00fatlit, kl\u00e6\u00f0abur\u00f0 og h\u00e1tterni; brei\u00f0a \u00fat illgirnislegar lygar\/kjaftas\u00f6gur um \u00feolanda og jafnvel a\u00f0 hringja heim til hans\/hennar \u00ed t\u00edma og \u00f3t\u00edma.<\/font><font size=\"-1\"><em>Einangra og \u00fatiloka<\/em>. Tilbur\u00f0ir \u00ed \u00fe\u00e1 \u00e1tt a\u00f0 hindra og standa \u00ed vegi fyrir a\u00f0 \u00feolandi f\u00e1i noti\u00f0 r\u00e9ttm\u00e6tra t\u00e6kif\u00e6ra (sem \u00f6llum eru \u00e6tlu\u00f0), stu\u00f0la a\u00f0 l\u00edkamlegri og\/e\u00f0a f\u00e9lagslegri einangrun; hamla uppl\u00fdsingastreymi til \u00feolanda, o.s.frv.<\/font><font size=\"-1\"><em>\u00d3h\u00f3flegt vinnu\u00e1lag<\/em>. Markvisst unni\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed\u00feyngja me\u00f0 vinnu og stu\u00f0la \u00feannig a\u00f0 \u00e1lagi og streitu; t.d. me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 leggja fyrir verkefni sem ver\u00f0ur a\u00f0 kl\u00e1ra \u00e1 styttri t\u00edma en m\u00f6gulegt er og\/e\u00f0a \u201edrekkja\u201c \u00ed verkefnum; trufla \u00feolanda og skaprauna \u00feegar s\u00edst varir og illa stendur \u00e1; gera \u00f3raunh\u00e6far, vitlausar og tilviljunarkenndar kr\u00f6fur um frammist\u00f6\u00f0u, o.s.frv.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><em>Taka f\u00f3lk \u00e1 taugum<\/em>. Stara \u00e1 \u00feolandann me\u00f0 \u00f3gnvekjandi svip og taka \u00ed gegn me\u00f0 l\u00e1tum ef ver\u00f0ur \u00e1 mist\u00f6k; \u00fer\u00fagandi \u00fe\u00f6gn; au\u00f0s\u00fdna t\u00f3ml\u00e6ti og fyrirlitningu; klifa st\u00f6\u00f0ugt \u00e1 mist\u00f6kum\/yfirsj\u00f3num; \u00e6pa \u00e1sakanir fyrir framan a\u00f0ra; stu\u00f0la me\u00f0 \u00e1setningi a\u00f0 \u00f3f\u00f6rum og\/e\u00f0a mist\u00f6kum.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">13<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p><b><font size=\"-1\">T\u00ed\u00f0ni eineltis \u00e1 vinnusta\u00f0 og \u00feolendur eineltis<\/font><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cdslenskar ranns\u00f3knir s\u00fdna yfirleitt fram \u00e1 a\u00f0 8 &#8211; 10 % starfsmanna \u00e1 vinnusta\u00f0 hafi or\u00f0i\u00f0 fyrir einelti skv. \u00edslensku skilgreiningunni.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">14<\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\">\u00a0 Skv. \u00feeim vir\u00f0ist l\u00edtill sem enginn munur \u00e1 hlutfalli kvenna og karla sem ver\u00f0a fyrir einelti. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur fj\u00f6lmennustu ranns\u00f3knarinnar voru t.d. a\u00f0 r\u00famlega 10% r\u00edkisstarfsmanna telja sig hafa or\u00f0i\u00f0 fyrir einelti \u00ed starfi \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu 12 m\u00e1nu\u00f0um en ekki m\u00e6ldist markt\u00e6kur munur milli kynja.\u00a0 Aftur m\u00f3ti ver\u00f0a konur ver\u00f0a meira fyrir bar\u00f0inu \u00e1 einum geranda en karlar m\u00f6rgum.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">15<\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\">\u00a0 K\u00f6nnun sem m\u00e6ldi einelti me\u00f0al f\u00f3lks \u00e1 m\u00f6rgum fj\u00f6lbreyttum vinnust\u00f6\u00f0um s\u00fdndi a\u00f0 t\u00e6plega 11% t\u00f6ldu sig hafa or\u00f0i\u00f0 fyrir einelti \u00e1 sl. \u00e1ri, allt fr\u00e1 einu sinni \u00ed m\u00e1nu\u00f0i til nokkrum sinnum \u00ed viku en ekki m\u00e6ldist munur eftir kynjum.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">16<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd afar fj\u00f6lmennri og v\u00ed\u00f0t\u00e6kri norskri ranns\u00f3kn, 1996, var enginn munur \u00e1 \u00fev\u00ed hvort karlar e\u00f0a konur ur\u00f0u fyrir einelti. Sama kom fram \u00ed s\u00e6nskri ranns\u00f3kn 1996.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">17<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">T\u00ed\u00f0ni eineltis \u00e1 vinnusta\u00f0 m\u00e6list fremur l\u00e1g \u00e1 Nor\u00f0url\u00f6ndunum mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 t.d. Bretland, svo ekki s\u00e9 minnst \u00e1 Amer\u00edku og einelti vir\u00f0ist st\u00f3rkostlegt vandam\u00e1l \u00ed \u00c1stral\u00edu.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Einelti getur broti\u00f0 f\u00f3lk ni\u00f0ur b\u00e6\u00f0i \u00e1 s\u00e1l og l\u00edkama. F\u00f3rnarl\u00f6mb eineltis bera oft merki \u00e1fallastreitu um langa hr\u00ed\u00f0 \u00fe\u00f3tt \u00feau yfirgefi vinnusta\u00f0inn. Efni f\u00e6rslunnar b\u00fd\u00f0ur ekki upp \u00e1 umfj\u00f6llun um \u00feolendur. Hafi menn \u00e1huga \u00e1 sl\u00edku m\u00e1 benda \u00e1 BS ritger\u00f0 Gu\u00f0r\u00fanar Mar\u00edu \u00deorsteinsd\u00f3ttur, j\u00fan\u00ed 2010, sem heitir <i><a href=\"http:\/\/skemman.is\/stream\/get\/1946\/5412\/16261\/1\/Bs_ritgerd-Einelti_a_vinnustodum-ahrif_a_lidan_og_heilsu.pdf\">Einelti \u00e1 vinnust\u00f6\u00f0um: \u00e1hrif \u00e1 l\u00ed\u00f0an og heilsu<\/a><\/i> og er a\u00f0gengileg \u00e1 vefnum.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">Gerendur eineltis<\/font><\/b><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/sidblinda\/einelti_konur.jpg?resize=178%2C134\" alt=\"Einelti \u00e1 vinnusta\u00f0\" align=\"left\" height=\"134\" width=\"178\" \/><font size=\"-1\">\u00dea\u00f0 er d\u00e1l\u00edti\u00f0 undarlegt a\u00f0 \u00ed hinni st\u00f3ru k\u00f6nnun fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneytisins, 2008,\u00a0skuli ekki hafa veri\u00f0 sko\u00f0a\u00f0 kyn gerenda, a.m.k. eru hvergi birtar ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur um sl\u00edkt. En \u00ed flestum tilfellum var gerandi samstarfsma\u00f0ur (44% tilvika) en n\u00e6sti yfirma\u00f0ur \u00ed 31% tilfella.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd k\u00f6nnun me\u00f0al starfsmanna \u00ed VR, 2001, kom fram a\u00f0 gerandinn var oftast samstarfsma\u00f0ur, yfirma\u00f0ur \u00ed nokkrum tilvikum og undirma\u00f0ur \u00ed 3 tilvikum. Gerendur voru oftar karlmenn, 24 karlar \u00e1 m\u00f3ti 18 konum, og gerendur voru oftast einir a\u00f0 verki. 7 karlmenn vi\u00f0urkenndu a\u00f0 hafa lagt a\u00f0ra \u00ed einelti.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd\u00a0 k\u00f6nnun me\u00f0al starfsmanna r\u00edkisstofnana (tveggja r\u00e1\u00f0uneyta og einnar \u00f3tilgreindrar stofnunar), 2006,\u00a0 kom fram a\u00f0 \u00ed flestum tilfellum er gerandi eineltis yfirma\u00f0ur \u00feess sem fyrir eineltinu ver\u00f0ur e\u00f0a annar stj\u00f3rnandi. \u00dear m\u00e6ldist afar mikill munur milli stofnana og m\u00e6tti kannski skrifa \u00feann mun a\u00f0 miklu leyti \u00e1 yfirmann \/ yfirmenn \u00feeirra.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd \u00edslenskri ranns\u00f3kn sem ger\u00f0 var me\u00f0al starfmanna banka og sparisj\u00f3\u00f0a, 2002, kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 8% h\u00f6f\u00f0u or\u00f0i\u00f0 fyrir einelti. Algengast var a\u00f0 bankaritarar hef\u00f0u veri\u00f0 beittir einelti (11,2%)\u00a0 en sjaldg\u00e6fast a\u00f0 yfirmenn v\u00e6ru lag\u00f0ir \u00ed einelti (3,8% \u00feeirra). Yfir 80% \u00feeirra sem t\u00f3ku \u00fe\u00e1tt \u00ed ranns\u00f3kninni voru konur og \u00fev\u00ed enginn kynjamunur m\u00e6ldur \u00ed ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">18<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd norskum og s\u00e6nskum ranns\u00f3knum fr\u00e1 1996 voru karlmenn oftar gerendur eineltis (49% tilvika), 30% f\u00f3rnarlamba s\u00f6g\u00f0u a\u00f0 konur hef\u00f0u lagt sig \u00ed einelti og 20% h\u00f6f\u00f0u or\u00f0i\u00f0 fyrir bar\u00f0inu \u00e1 b\u00e6\u00f0i konum og k\u00f6rlum. Auk \u00feess kom fram a\u00f0 karlkyns \u00feolendur eineltis h\u00f6f\u00f0u oftast veri\u00f0 lag\u00f0ir \u00ed einelti af k\u00f6rlum me\u00f0an konur voru lag\u00f0ar \u00ed einelti af b\u00e1\u00f0um kynjum, oftast \u00fe\u00f3 af \u00f6\u00f0rum konum. Bent var \u00e1 a\u00f0 kynjaskipt starfsumhverfi g\u00e6ti \u00fearna skipt m\u00e1li.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">19<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\">Gerendur eineltis eru flokka\u00f0ir \u00e1 mismunandi m\u00e1ta og mismunandi n\u00e1kv\u00e6mlega. H\u00e9r er tilt\u00f6lulega einf\u00f6ld flokkun (bresk):<\/font><\/p>\n<p><i><font size=\"-1\">*Stj\u00f3rnanda-einelti<\/font><\/i><font size=\"-1\"> (Corporate bullying)[Ath. a\u00f0 \u201eCorporate bully\u201c er alveg eins nota\u00f0 yfir starfsmann \u00ed fyrirt\u00e6ki sem leggur samstarfsmenn s\u00edna \u00ed einelti] er \u00feegar vinnuveitandi kemst upp me\u00f0 a\u00f0 misnota starfsmann af \u00fev\u00ed hann veit a\u00f0 lagagreinar taka ekki \u00e1 \u00feessu og erfitt er a\u00f0 f\u00e1 a\u00f0ra vinnu, t.d.:<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">&#8211; ney\u00f0ir starfsmanninn til a\u00f0 vinna 60\/70\/80 t\u00edma \u00e1 viku og gerir l\u00edf hans a\u00f0 helv\u00edti ef hann m\u00f3tm\u00e6lir \u00feessu;<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">&#8211; sv\u00edkur starfsmann um r\u00e9ttm\u00e6t fr\u00ed e\u00f0a veikindar\u00e9tt<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">&#8211; nj\u00f3snar um starfsmenn, t.d. hlustar \u00e1 s\u00edmt\u00f6l \u00feeirra<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">&#8211; yfirheyrir starfsmenn um veikindi um lei\u00f0 og \u00feeir sn\u00faa \u00far veikindaleyfi<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">&#8211; l\u00edtur \u00e1 starfsmann sem \u00fej\u00e1ist af streitu vegna l\u00e9legs vinnuumhverfis og eineltis, sem aumingja<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">&#8211; \u201ehvetur\u201c a\u00f0ra starfsmenn til a\u00f0 lj\u00faga upp \u00e1 kollega s\u00edna<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">&#8211; \u201ehvetur\u201c starfsmenn til a\u00f0 l\u00e6kka starfshlutfall; hver sem andm\u00e6lir f\u00e6r aldeilis a\u00f0 finna til tevatnsins.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><i>*Stofnanaeinelti<\/i> (Institutional bullying) er samb\u00e6rilegt stj\u00f3rnandaeinelti og ver\u00f0ur \u00feegar einelti er or\u00f0i\u00f0 inngr\u00f3i\u00f0 og sam\u00feykkt sem hluti vinnusta\u00f0armenningar. F\u00f3lk er f\u00e6rt til \u00ed starfi, skammt\u00edmavinnusamningar koma \u00ed sta\u00f0 langt\u00edmavinnusamninga og \u00fev\u00ed fylgir h\u00f3tun um a\u00f0 \u201esam\u00feykkja \u00feetta e\u00f0a&#8230;\u201c, vinnu\u00e1lag er auki\u00f0, vinnuskipulagi breytt, hlutverkum \u00e1 vinnusta\u00f0 er breytt o.s.fr. &#8211; allt \u00e1n \u00feess a\u00f0 stj\u00f3rnandi r\u00e1\u00f0f\u00e6ri sig vi\u00f0 nokkurn mann.<\/font><\/p>\n<p><i><font size=\"-1\">*K\u00fanna-einelti<\/font><\/i><font size=\"-1\"> (Client bullying) er \u00feegar starfsmenn eru lag\u00f0ir \u00ed einelti af \u00feeim sem \u00feeir \u00fej\u00f3na. T.d. eru kennarar lag\u00f0ir \u00ed einelti og \u00e1 \u00fe\u00e1 r\u00e1\u00f0ist af nemendum og foreldrum \u00feeirra, hj\u00fakrunarkonur af sj\u00faklingum og fj\u00f6lskyldum \u00feeirra, bankaf\u00f3lk, afgrei\u00f0slumenn, starfsmenn \u00ed byggingari\u00f0na\u00f0i o.fl. er lag\u00f0ur \u00ed einelti af vi\u00f0skiptavinum. Oft krefst vi\u00f0skiptavinurinn meints r\u00e9ttar s\u00edns (t.d. til betri \u00fej\u00f3nustu) \u00e1 m\u00f3\u00f0gandi e\u00f0a ni\u00f0url\u00e6gjandi h\u00e1tt, jafnvel me\u00f0 l\u00edkamlegu ofbeldi. <i>K\u00fanna-einelti<\/i> getur l\u00edka falist \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 starfsmenn leggi vi\u00f0skiptavini e\u00f0a skj\u00f3lst\u00e6\u00f0inga \u00ed einelti.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b><i>*Ra\u00f0-einelti<\/i><\/b> (Serial bullying) er \u00feegar alla truflun \u00e1 vinnusta\u00f0 m\u00e1 rekja til eins einstaklings, sem leggst \u00e1 hvern starfsmanninn \u00e1 f\u00e6tur \u00f6\u00f0rum og gerir sitt besta til a\u00f0 tort\u00edma \u00feeim. \u00deetta er algengasta form eineltis; umfj\u00f6llun um einelti l\u00fdsir gjarna og skilgreinir ra\u00f0-eineltisgeranda, sem s\u00fdnir d\u00e6miger\u00f0 einkenni um si\u00f0blinduheg\u00f0un. Flest f\u00f3lk \u00feekkir a.m.k. einn sem fellur undir l\u00fdsingu \u00e1 ra\u00f0-eineltara; flest f\u00f3lk \u00e1ttar sig ekki \u00e1 a\u00f0 <b>vi\u00f0komandi er si\u00f0blindur<\/b> (socialized psychopath e\u00f0a sociopath).<\/font><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/sidblinda\/einelti_hopeinelti.jpg?resize=209%2C154\" alt=\"Einelti \u00e1 vinnusta\u00f0\" align=\"right\" height=\"154\" width=\"209\" \/><font size=\"-1\"><i>*H\u00f3peinelti<\/i> (Gang bullying) er ra\u00f0eineltir \u00e1samt vinnuf\u00e9l\u00f6gum. Ef eineltirinn er \u00fathverfur (extrovert) er hann l\u00edklegur til a\u00f0 lei\u00f0a einelti\u00f0 fyrir allra augum, t.d. g\u00e6ti hann teki\u00f0 til a\u00f0 hr\u00f3pa og \u00f6skra. Ef eineltirinn er innhverfur (introvert) \u00fe\u00e1 heldur hann sig til hl\u00e9s, kyndir undir \u00f3l\u00e6tin en tekur ekki virkan \u00fe\u00e1tt sj\u00e1lfur og er \u00fev\u00ed erfi\u00f0ara a\u00f0 bera kennsl \u00e1 hann. Algeng a\u00f0fer\u00f0 sl\u00edkrar pers\u00f3nu er a\u00f0 segja \u00f6llum mismunandi s\u00f6gu &#8211; venjulega um hva\u00f0 a\u00f0rir hafa v\u00edst sagt um \u00fe\u00e1 &#8211; og hvetja s\u00ed\u00f0an hvern og einn til a\u00f0 tr\u00faa \u00fev\u00ed a\u00f0 hann s\u00e9 s\u00e1 eini sem hermi satt og r\u00e9tt fr\u00e1. Innhverfir eineltarar eru h\u00e6ttulegastir. Helmingur f\u00f3lksins \u00ed h\u00f3pnum er fegi\u00f0 t\u00e6kif\u00e6rinu til a\u00f0 haga s\u00e9r illa, v\u00f6ld og stj\u00f3rn vekja \u00fev\u00ed \u00e1n\u00e6gju, \u00fev\u00ed l\u00edkar a\u00f0 vera undir verndarv\u00e6ng\u00a0geranda eineltisins\u00a0og hreppa hr\u00f3s hans. Hinn helmingur h\u00f3psins er \u00fevinga\u00f0ur til a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt, venjulega af \u00f3tta vi\u00f0 a\u00f0 ver\u00f0a ella n\u00e6stu f\u00f3rnarl\u00f6mb. Ef eitthva\u00f0 fer \u00farskei\u00f0is ver\u00f0ur einn af \u00feessum sem voru \u00fevinga\u00f0ir \u00fatnefndur s\u00f6kud\u00f3lgur og varpa\u00f0 fyrir rei\u00f0 f\u00f3rnarl\u00f6mb eineltisins sem sn\u00faast til varnar. Ra\u00f0-eineltarar hafa mikla unun af \u00fev\u00ed a\u00f0 kynda undir \u00f3s\u00e6tti og fylgjast me\u00f0 \u00f6\u00f0rum deila, s\u00e9rstaklega \u00feeim sem g\u00e6tu annars dregi\u00f0 neikv\u00e6\u00f0ar uppl\u00fdsingar um ra\u00f0-eineltarana fram \u00ed dagslj\u00f3si\u00f0.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><i>*Rafr\u00e6nt einelti<\/i> (Cyber bullying) er misnotkun \u00e1 t\u00f6lvup\u00f3sti, spjallbor\u00f0um \u00e1 netinu e\u00f0a fleiru til a\u00f0 senda illskeytap\u00f3sta (flame mails). Ra\u00f0-eineltarar (serial bullies) hafa f\u00e1a samskiptah\u00e6fileika, stundum enga og \u00f3pers\u00f3nulegt e\u00f0li t\u00f6lvup\u00f3sta hentar vel til a\u00f0 hrinda af sta\u00f0 deilum.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00a0 \u00a0<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd umhverfi \u00fear sem einelti er normi\u00f0 ver\u00f0a flestir \u00e1 endanum anna\u00f0 hvort a\u00f0 gerendum e\u00f0a f\u00f3rnarl\u00f6mbum. \u00dea\u00f0 eru f\u00e1ir sem standa hj\u00e1 \u00fev\u00ed flestir sogast inn \u00ed \u00feetta fyrr e\u00f0a s\u00ed\u00f0ar. \u00deetta sn\u00fdst um a\u00f0 lifa af: Anna\u00f0 hvort ver\u00f0ur\u00f0u gerandi eineltis og kemst hj\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 ver\u00f0a f\u00f3rnarlamb e\u00f0a \u00fe\u00fa m\u00f3tm\u00e6lir eineltinu og neitar a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed \u00fev\u00ed, sem mun lei\u00f0a til \u00feess a\u00f0 \u00fe\u00fa ver\u00f0ur l\u00f6g\u00f0 \/ lag\u00f0ur \u00ed einelti, \u00e1reittur, trampa\u00f0 \u00e1 \u00fe\u00e9r og loks ger\u00f0ur a\u00f0 s\u00f6kud\u00f3lgi uns heilsa \u00fe\u00edn l\u00e6tur undan og \u00fe\u00fa brotnar saman, kemst svo a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00fa ver\u00f0ur \u00f3v\u00e6nt l\u00e1tinn v\u00edkja vegna ni\u00f0urskur\u00f0ar e\u00f0a \u00fe\u00e9r er sagt upp a\u00f0 \u00f3sekju.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">20<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00deetta s\u00ed\u00f0asttalda \u00ed bresku greininni sem vitna\u00f0 er \u00ed hlj\u00f3mar ansi napurt. En sta\u00f0reyndin er s\u00fa a\u00f0 f\u00f3rnarl\u00f6mbum eineltis veitist erfitt a\u00f0 s\u00e6kja r\u00e9tt sinn. \u00cd st\u00f3ru k\u00f6nnuninni \u00e1 einelti me\u00f0al\u00a0 r\u00edkisstarfsmanna kom t.d. fram a\u00f0 formlegum kv\u00f6rtunum um einelti var ekki fylgt eftir me\u00f0 vi\u00f0eigandi h\u00e6tti \u00ed 76% tilvika.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd lei\u00f0beiningum Al\u00fej\u00f3\u00f0asamtaka umbo\u00f0smanna (hugtaki\u00f0 \u201eombudsman\u201c hefur mismunandi merkingu eftir l\u00f6ndum en m\u00e6tti segja a\u00f0 \u00fea\u00f0 samsvara\u00f0i oft \u00fev\u00ed sem vi\u00f0 k\u00f6llum \u201eumbo\u00f0smann Al\u00feingis\u201c &#8211; sj\u00e1 n\u00e1nar <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Ombudsman\">Ombudsman<\/a> \u00e1 <i>Wikipedia<\/i>) er vakin s\u00e9rst\u00f6k athygli \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 venjulegar a\u00f0ger\u00f0ir og verklagsreglur \u00ed eineltism\u00e1lum henti ekki ef gerandi er si\u00f0blindur.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">21<\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\"> Robert Hare bendir \u00e1 a\u00f0 si\u00f0blindum takist oft vel a\u00f0 tala sig \u00fat \u00far vandr\u00e6\u00f0um. \u00deeir segi t.d. \u201e\u00c9g hef l\u00e6rt m\u00edna lex\u00edu\u201c; \u201e\u00de\u00fa hefur or\u00f0 mitt fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta gerist ekki aftur\u201c; \u201e\u00deetta var bara einn st\u00f3r misskilningur\u201c; \u201eTreystu m\u00e9r\u201c. <\/font><b><sup><font size=\"-2\">22<\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\"> \u00dea\u00f0 m\u00e1 \u00fev\u00ed \u00e6tla a\u00f0 \u00feegar si\u00f0blindur leggur samstarfsmann sinn e\u00f0a undirmann \u00ed einelti endi sl\u00edkt me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 starfsma\u00f0urinn h\u00e6tti e\u00f0a s\u00e9 l\u00e1tinn h\u00e6tta en eineltarinn haldi st\u00f6\u00f0unni. Si\u00f0blindum tekst nefnilega oft a\u00f0 gera a\u00f0ra a\u00f0 s\u00f6kud\u00f3lgum og sn\u00faa m\u00e1lunum s\u00e9r \u00ed hag. Reyndar m\u00e6lir Hare eindregi\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00f3lk fl\u00fdi si\u00f0blinda, einnig \u00ed starfi; reyndu a\u00f0 for\u00f0ast si\u00f0blindan samstarfsmann \u00feinn eins og unnt er. Ef \u00e1standi\u00f0 er \u00f3b\u00e6rilegt skaltu reyna a\u00f0 f\u00e1 flutning \u00ed starfi e\u00f0a gr\u00edpa til \u00feess \u00f6r\u00ferifar\u00e1\u00f0s a\u00f0 h\u00e6tta \u00ed vinnunni.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">23<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00a0\u00a0 \u00a0<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Ni\u00f0ursta\u00f0an af umfj\u00f6llun \u00ed \u00feessari f\u00e6rslu er \u00fev\u00ed a\u00f0 si\u00f0blindu er a\u00f0 finna v\u00ed\u00f0ast hvar \u00e1 vinnust\u00f6\u00f0um, a\u00f0 \u00feeir standi fyrir \u00f3tr\u00falega st\u00f3rum hluta eineltis mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 hve f\u00e1ir \u00feeir eru, a\u00f0 si\u00f0blindir geta eitra\u00f0 verulega \u00fat fr\u00e1 s\u00e9r \u00e1 vinnusta\u00f0 og a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00f3tr\u00falega erfitt a\u00f0 eiga vi\u00f0 eineltism\u00e1l \u00feegar gerandinn er si\u00f0blindur &#8211;\u00a0 ekki hve s\u00edst vegna \u00feess a\u00f0 s\u00e1 mun reyna a\u00f0 sn\u00faa m\u00e1lum s\u00e9r \u00ed hag, kenna f\u00f3rnarlambinu um og halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 sj\u00e1lfur s\u00e9 hann lag\u00f0ur \u00ed einelti (jafnvel af f\u00f3rnarlambinu). <b>\u00deeir sem huga a\u00f0 einelti \u00e1 vinnusta\u00f0, t.d. yfirv\u00f6ld og st\u00e9ttarf\u00e9l\u00f6g, \u00e6ttu a\u00f0 kynna s\u00e9r si\u00f0blindu og hva\u00f0a \u00e1hrif si\u00f0blindir hafa \u00e1 umhverfi sitt<\/b>.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<hr width=\"100%\" \/><font size=\"-1\"><b>1<\/b> Tilvitnun \u00ed Robert D. Hare \u00ed Gettler, Leon. 2003. \u201e<a href=\"http:\/\/www.theage.com.au\/articles\/2003\/02\/20\/1045638423969.html\">Psychopath in a suit<\/a>\u201c, <i>The Age.com.au<\/i>;<i> <\/i>Clarke, John (vi\u00f0tal). 2007. \u201e<a href=\"http:\/\/www.qantas.com.au\/infodetail\/flying\/inTheAir\/entertainment\/talkingBusinessMarch2007.pdf\">Talking Business with Peter Switzer<\/a>\u201c, <i>Quantas Inflight Entertainment<\/i>, s. 27<i>.<\/i> (Clarke er \u00e1stralskur s\u00e1lfr\u00e6\u00f0ingur sem\u00a0 skrifa\u00f0i b\u00f3kina <i>Working With Monsters: How to Identify and Protect Yourself from the Workplace Psychopath<\/i>, \u00fatg. 2009, auk fj\u00f6lda greina um efni\u00f0.) McCulloch, Barbara. 2010. \u201e<a href=\"http:\/\/www.ombudsassociation.org\/publications\/journal\/JIOAVolume3No2October2010Final.pdf\">Dealing with Bullying Behaviours in the Workplace: What Works &#8211; A Practitioner&#8217;s View<\/a>\u201c \u00ed <i>Journal of the International Ombudsman Association<\/i>, okt. 2010, s. 47-48.\u00a0 International Ombudsman Association. Einnig m\u00e1 nefna Tunbr\u00e5, Lars-Olof. 2003, s. 9. <i>Psykopatiska chefer &#8211; lika farliga som charmiga<\/i>. Liber Ekonomi, Malm\u00f6, Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0. Tunbr\u00e5 b\u00e6tir reyndar vi\u00f0 a\u00f0 til s\u00e9u norskar heimildir um a\u00f0 si\u00f0blindum takist ekki a\u00f0 kl\u00edfa mj\u00f6g h\u00e1tt upp metor\u00f0astigann \u00e1 vinnust\u00f6\u00f0um en tekur fram a\u00f0 sl\u00edkt hafi ekki veri\u00f0 sanna\u00f0 me\u00f0 ranns\u00f3knum.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><b>\u00a0<\/b><\/font><font size=\"-1\"><b>2<\/b> Babiak, Paul og Robert D. Hare. 2007, s. 97. <i>Snakes in Suit. When Psychopaths Go to Work<\/i>. HarperCollins Publishers, New York. (B\u00f3kin kom fyrst \u00fat \u00e1ri\u00f0 2006.)<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><b>\u00a0<\/b><\/font><font size=\"-1\"><b>3<\/b> Babiak, Paul og Robert D. Hare. 2007, s. 270.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><b>\u00a0<\/b><\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>4<\/b> Caponecchia, C., &amp; Wyatt, A. 2007. \u201eThe Problem With \u2018Workplace Psychopaths\u2019\u201c \u00ed\u00a0 <i>Journal of Occupational Health and Safety<\/i>, 23. \u00e1rg.,5. tbl., s. 403-406. \u00c1stral\u00eda og N\u00fdja-Sj\u00e1land.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><a href=\"http:\/\/74.125.155.132\/scholar?q=cache:hJMfge05bhAJ:scholar.google.com\/&amp;hl=is&amp;as_sdt=0\">Sko\u00f0a m\u00e1 greinina \u00ed fl\u00fdtiminni Google.com<\/a>. Fyrstu r\u00f6kin munu falla um sj\u00e1lf sig \u00fev\u00ed \u00ed n\u00e6stu \u00fatg\u00e1fu af DSM (\u00e1ri\u00f0 2013) ver\u00f0ur si\u00f0blinda talin s\u00e9rstakur undirflokkur andf\u00e9lagslegra pers\u00f3nuleikaraskana.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><b>\u00a0<\/b><\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>5<\/b> Furnham, Adrian, Yasmine Daoud og Viren Swami. 2009. \u201e<a href=\"http:\/\/www.springerlink.com\/content\/65m0834725vg6943\/fulltext.html\">\u2018How to spot a psychopath\u2019\u00a0 Lay theories of psychopathy<\/a>\u201c \u00ed <i>Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology<\/i><\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><i>The International Journal for Research in Social and Genetic Epidemiology and Mental Health Services<\/i>, 44. \u00e1rg. 6. tbl. s. 464 &#8211; 472, j\u00fan\u00ed 2009.\u00a0 Greinin var sko\u00f0u\u00f0 \u00e1 Vefnum 25. jan. 2011. <\/font><font size=\"-1\">H\u00f6fundar nefna til sk\u00fdringar a\u00f0 l\u00edklega s\u00e9 annars vegar um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a misskilning e\u00f0a mist\u00falkun almennings \u00e1 ge\u00f0r\u00f6skuninni si\u00f0blindu og hins vegar skort \u00e1 uppl\u00fdsingum um hana. Misskilningurinn stafi fyrst og fremst af \u00fev\u00ed hvernig fj\u00f6lmi\u00f0lar hafi slegi\u00f0 upp si\u00f0blindum gl\u00e6pam\u00f6nnum og hvernig \u00feeir eru t\u00falka\u00f0ir \u00ed kvikmyndum. Almenningur hafi \u00fev\u00ed fengi\u00f0 ranga mynd af fyrirb\u00e6rinu. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur ranns\u00f3knarinnar hvetji til \u00feess a\u00f0 mennta f\u00f3lk betur \u00ed einkennum si\u00f0blindu.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><b>\u00a0<\/b><\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>6<\/b> Babiak, Paul og Robert D. Hare. 2007, s. 39.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><b>\u00a0<\/b><\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>7<\/b> Babiak, Paul og Robert D. Hare. 2007, s. 189.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>8<\/b> Anni L\u00f8ndal de Lichtenberg (danskur bla\u00f0ama\u00f0ur). Teki\u00f0 af \u201e<a href=\"http:\/\/www.psykologihuset.dk\/psykopat.html\">Psykopati<\/a>\u201c \u00e1 <i>Psykologihuset.dk<\/i>, \u00ed jan\u00faarbyrjun 2011.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>9<\/b> Boddy, Clive R. 2010. \u201e<a href=\"http:\/\/www.springerlink.com\/content\/n530369754351084\/fulltext.pdf\">Corporate Psychopaths, Bullying and Unfair Supervision in the Workplace<\/a>\u201c \u00ed <i>Journal of Business Ethics<\/i> (25. n\u00f3vember 2010), s. 1-13. Greinin var sko\u00f0u\u00f0 \u00e1 Vefnum 25. jan. 2011.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00dartaki\u00f0 \u00ed ranns\u00f3kn Clive Boddy voru 346 velmennta\u00f0ir menn \u00ed \u00fdmsum vi\u00f0skiptatengdum starfsgreinum, \u00ed Perth, \u00c1stral\u00edu. \u00dear sem si\u00f0blindir voru ekki \u00e1 vinnusta\u00f0 t\u00f6ldu menn sig hafa or\u00f0i\u00f0 vitni a\u00f0\u00a0 einelti gegn \u00f6\u00f0rum a\u00f0 me\u00f0altali 9 sinnum \u00e1 \u00e1ri (sjaldnar en m\u00e1na\u00f0arlega) en \u00fear sem si\u00f0blindur var \u00e1 vinnusta\u00f0 var t\u00ed\u00f0nin 64,4 sinnum \u00e1 \u00e1ri (oftar en vikulega). \u00dea\u00f0 skal \u00edtreka\u00f0 a\u00f0 veri\u00f0 var a\u00f0 sko\u00f0a si\u00f0blinda \u00ed h\u00f3pi allra starfsmanna en ekki si\u00f0blinda stj\u00f3rnendur eing\u00f6ngu. Aftur \u00e1 m\u00f3ti kom fram a\u00f0 v\u00e6ri si\u00f0blindur starfsma\u00f0ur \u00e1 vinnusta\u00f0num haf\u00f0i sl\u00edkt yfirleitt sl\u00e6m \u00e1hrif \u00e1 stj\u00f3rnunarst\u00edl yfirmannsins. Ekki er \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 si\u00f0blindir s\u00e6kist eftir yfirmannsst\u00f6\u00f0um eins og \u00feeir m\u00f6gulega geta og Boddy vitnar s\u00ed\u00f0an \u00ed Babiak og Hare sem hafa rannsaka\u00f0 stj\u00f3rnendur vi\u00f0skiptafyrirt\u00e6kja s\u00e9rstaklega: \u201eHare og Babiak fundu \u00fat a\u00f0 af 7 h\u00e1ttsettum stj\u00f3rnendum fyrirt\u00e6kja (af um 200) sem greindust si\u00f0blindir voru 2 einnig gerendur eineltis. \u00deeir benda \u00e1 a\u00f0 \u00feetta h\u00e1a hlutfall (\u00fe.e. a\u00f0 u.\u00fe.b. 29% af si\u00f0blindum stj\u00f3rnendum fyrirt\u00e6kja s\u00e9u einnig gerendur eineltis) s\u00e9 sta\u00f0fest \u00ed \u00f6\u00f0rum ranns\u00f3knum.\u201c<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>10<\/b>\u00a0 <a href=\"http:\/\/www.reglugerd.is\/interpro\/dkm\/WebGuard.nsf\/aa0d47377abc977400256a090053ff91\/9d0b7e30df94707900256f6c0058d749?OpenDocument&amp;Highlight=0,1000%2F2004\">Regluger\u00f0 um a\u00f0ger\u00f0ir gegn einelti \u00e1 vinnusta\u00f0 nr. 1000\/2004<\/a><\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">\u00a0<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>11<\/b> Dagr\u00fan \u00de\u00f3r\u00f0ard\u00f3ttir. 2006, s. 15.\u00a0 <i><a href=\"http:\/\/www.vinnueftirlit.is\/vinnueftirlit\/upload\/files\/arsskyrslur\/rannsoknir\/einelti_a_vinnustad_meistaraverkefni_dth.pdf\">Einelti \u00e1 vinnusta\u00f0. Samanbur\u00f0ur \u00feriggja opinberra vinnusta\u00f0a<\/a><\/i> (MS verkefni \u00ed Stj\u00f3rnun og stefnum\u00f3tun, Vi\u00f0skipta-og hagfr\u00e6\u00f0ideild H\u00cd). Sko\u00f0a\u00f0 \u00e1 vef <i>Vinnueftirlitsins<\/i>\u00a0 24. jan\u00faar 2011.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>12<\/b>\u00a0 <i><a href=\"http:\/\/www.fjarmalaraduneyti.is\/media\/Starfsmannamal\/Einelti-medal-rikisstarfsmanna.pdf\">Einelti me\u00f0al r\u00edkisstarfsmanna. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur k\u00f6nnunar \u00e1 einelti me\u00f0al r\u00edkisstarfsmanna<\/a><\/i>. Fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneyti\u00f0 \u00e1g\u00fast 2008, s. 17-18. Ritstj\u00f3ri: \u00c1g\u00fasta H. G\u00fastafsd\u00f3ttir. Sko\u00f0a\u00f0 \u00e1 vefnum 24. jan\u00faar 2011. Ath. a\u00f0 birtar voru ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur um reynslu \u00feolenda sem \u00ed \u00feessari bloggf\u00e6rslu er sn\u00fai\u00f0 upp \u00e1 gerendur.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>13<\/b> \u201e<a href=\"http:\/\/www.uttekturlausn.is\/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=50:einelti-a-vinnustae&amp;catid=16:greinar&amp;Itemid=96\">Einelti \u00e1 vinnusta\u00f0<\/a>\u201c \u00e1\u00a0 <i>\u00dattekt og \u00farlausn <\/i>(upphaflega grein \u00ed t\u00edmaritinu <i>FYRIRT\u00c6KI\u00d0<\/i>, 1.tbl., ma\u00ed 2003). Sko\u00f0a\u00f0 \u00e1 vefnum 24. jan\u00faar 2011.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><b>14<\/b> Dagr\u00fan \u00de\u00f3r\u00f0ard\u00f3ttir. 2006. <i><a href=\"http:\/\/www.vinnueftirlit.is\/vinnueftirlit\/upload\/files\/arsskyrslur\/rannsoknir\/einelti_a_vinnustad_meistaraverkefni_dth.pdf\">Einelti \u00e1 vinnusta\u00f0. Samanbur\u00f0ur \u00feriggja opinberra vinnusta\u00f0a<\/a>. <\/i>Tafla me\u00f0 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um \u00edslenskra ranns\u00f3kna \u00e1 einelti \u00e1 vinnust\u00f6\u00f0um er \u00e1 s. 52. Tafla, sem s\u00fdnir t\u00ed\u00f0ni eineltis \u00e1 vinnust\u00f6\u00f0um skv. ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um ranns\u00f3kna \u00ed fj\u00f6lda landa, er \u00e1 s. 43-45.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">\u00a0<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>15<\/b>\u00a0 <i><a href=\"http:\/\/www.fjarmalaraduneyti.is\/media\/Starfsmannamal\/Einelti-medal-rikisstarfsmanna.pdf\">Einelti me\u00f0al r\u00edkisstarfsmanna. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur k\u00f6nnunar \u00e1 einelti me\u00f0al r\u00edkisstarfsmanna<\/a><\/i>. Fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneyti\u00f0, \u00e1g\u00fast 2008, s. 6.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">\u00a0<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>16<\/b>\u00a0 \u201e<a href=\"http:\/\/www.vr.is\/Uploads\/VR\/vr_bladid\/vrbladid_6tbl_2001.pdf%20%20:%20http:\/\/www.vr.is\/Uploads\/VR\/vr_bladid\/vrbladid_6tbl_2001.pdf\">BA verkefni um einelti me\u00f0al f\u00e9lagsmanna VR. Einn af hverjum t\u00edu hefur or\u00f0i\u00f0 fyrir einelti<\/a>\u201c \u00ed\u00a0 <i>VR bla\u00f0inu<\/i> 23. \u00e1rg. 6. tbl., okt. 2001, s. 6-7. Verzlunarmannaf\u00e9lag Reykjav\u00edkur. Sko\u00f0a\u00f0 \u00e1 vefnum 24. jan\u00faar 2011. (\u00cd bla\u00f0agreininni er sagt fr\u00e1 k\u00f6nnun sem Hanna Lilja J\u00f3hannsd\u00f3ttir ger\u00f0i \u00ed samvinnu vi\u00f0 VR vori\u00f0 2001.)<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">\u00a0<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>17<\/b> Einarsen, St\u00e5le. 2000. \u201e<a href=\"http:\/\/www.sciencedirect.com\/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6VH7-402K87Y-3&amp;_user=712601&amp;_coverDate=08%2F31%2F2000&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=high&amp;_orig=search&amp;_origin=search&amp;_sort=d&amp;_docanchor=&amp;view=c&amp;_searchStrId=1620554413&amp;_rerunOrigin=scholar.google&amp;_acct=C000039782&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=712601&amp;md5=f6c75f9eb4660f6140c2d6142349ce8e&amp;searchtype=a\">Harassment and bullying at work: A review of the Scandinavian Approach<\/a>\u201c \u00ed <i>Aggression and Violent Behavior<\/i>, 5. \u00e1rg. 4. tbl. j\u00fal\u00ed-\u00e1g\u00fast 2000, s. 379-401. Sko\u00f0a\u00f0 \u00e1 vefnum 24. jan\u00faar 2011.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><b>\u00a0<\/b><\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>18<\/b>\u00a0 Gu\u00f0bj\u00f6rg Linda Rafnsd\u00f3ttir og Kristinn T\u00f3masson. \u201e<a href=\"http:\/\/www.hirsla.lsh.is\/lsh\/bitstream\/2336\/11508\/1\/L2004-12-90-F3.pdf\">Einelti \u00e1 vinnusta\u00f0, vinnuskipulag og l\u00ed\u00f0an starfsmanna<\/a>\u201c \u00ed <i>L\u00e6knabla\u00f0inu<\/i> 2004, 90. \u00e1rg. 12. tbl., s. 847-51. Sko\u00f0a\u00f0 \u00e1 vefnum 24. jan\u00faar 2011. H\u00e9r a\u00f0 ofan er v\u00edsa\u00f0 \u00ed hinar ranns\u00f3knirnar sem eru nefndar \u00ed bloggf\u00e6rslunni.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>19<\/b> Einarsen, St\u00e5le. 2000 . \u201e<a href=\"http:\/\/www.sciencedirect.com\/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6VH7-402K87Y-3&amp;_user=712601&amp;_coverDate=08%2F31%2F2000&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=high&amp;_orig=search&amp;_origin=search&amp;_sort=d&amp;_docanchor=&amp;view=c&amp;_searchStrId=1620554413&amp;_rerunOrigin=scholar.google&amp;_acct=C000039782&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=712601&amp;md5=f6c75f9eb4660f6140c2d6142349ce8e&amp;searchtype=a\">Harassment and bullying at work: A review of the Scandinavian Approach<\/a>\u201c.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">\u00a0<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>20<\/b> \u201e<a href=\"http:\/\/www.hcib.ch\/topic\/bullying.pdf\">Bullying<\/a>\u201c \u00e1 s\u00ed\u00f0u <i>Human Capital In Business<\/i>, sem umr\u00e6\u00f0uefni m\u00e1na\u00f0arins (Topic of the Month). Fram kemur a\u00f0 efni\u00f0 s\u00e9 fengi\u00f0 fr\u00e1 <i>UK National Workplace Bullying Advice Line<\/i> en hvorki h\u00f6fundar n\u00e9 \u00fatg\u00e1fut\u00edma er geti\u00f0. Sko\u00f0a\u00f0 \u00e1 vefnum 25. jan\u00faar 2011.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">\u00a0<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>21<\/b> McCulloch, Barbara. 2010. \u201e<a href=\"http:\/\/www.ombudsassociation.org\/publications\/journal\/JIOAVolume3No2October2010Final.pdf\">Dealing with Bullying Behaviours in the Workplace: What Works &#8211; A Practitioner&#8217;s View<\/a>\u201c \u00ed <i>Journal of the International Ombudsman Association<\/i>, okt. 2010, s. 47-48.\u00a0 International Ombudsman Association.\u00a0 Sko\u00f0a\u00f0 \u00e1 vefnum 22. jan\u00faar 2011.<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">\u00a0<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>22<\/b> Hare, Robert D. 1999, s. 64.<i> Without Concience. The Disturbing World of Psychopaths Among Us. <\/i>The Guilford Press, New York. (Fyrst gefin \u00fat 1993.)<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">\u00a0<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>23<\/b> Babiak, Paul og Robert D. Hare. 2007, s. 313.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>31. des. 2011: \u00c9g hef ofi\u00f0 si\u00f0blinduf\u00e6rslurnar og \u00e6tti a\u00f0 vera \u00fe\u00e6gilegra a\u00f0 sko\u00f0a efni\u00f0 \u00e1 vef heldur en \u00ed \u00feessu bloggumhverfi. Sl\u00f3\u00f0in er: http:\/\/sidblinda.com \u00de\u00f3famj\u00fak r\u00e1nd\u00fdr sem l\u00e6\u00f0ast: Si\u00f0blinda, IV hluti (Finna m\u00e1 a\u00f0rar <span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span> <span class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2011\/01\/27\/sidblindir-a-vinnustad\/\" class=\"more-link\"><span>Read More &#8230;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-313","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=313"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/313\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}