{"id":322,"date":"2011-02-16T11:51:31","date_gmt":"2011-02-16T11:51:31","guid":{"rendered":"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-02-16\/skolastjorar-sem-leggja-kennara-i-einelti\/"},"modified":"2011-02-16T11:51:31","modified_gmt":"2011-02-16T11:51:31","slug":"skolastjorar-sem-leggja-kennara-i-einelti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2011\/02\/16\/skolastjorar-sem-leggja-kennara-i-einelti\/","title":{"rendered":"Sk\u00f3lastj\u00f3rar sem leggja kennara \u00ed einelti"},"content":{"rendered":"<p align=\"right\"><font size=\"-1\"><b><a target=\"_blank\" href=\"http:\/\/www.this.is\/harpa\/sidblinda\/skolastjora_einelti.doc\" title=\"Sk\u00f3lastj\u00f3rar sem leggja kennara \ufffd einelti\">Hla\u00f0a ni\u00f0ur f\u00e6rslunni sem <i>Word<\/i>-skjali<\/a><\/b><\/font><\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">* M\u00f6guleg si\u00f0blinda me\u00f0 \u00ed spilinu?<\/font><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00c9g \u00e6tla\u00f0i m\u00e9r alltaf a\u00f0 skrifa um si\u00f0blindu \u00ed sk\u00f3lum \u00ed si\u00f0blindupistlar\u00f6\u00f0inni en fann svo ekki n\u00e6gilega g\u00f3\u00f0ar heimildir fyrir sl\u00edku. \u00de\u00f3 m\u00e1 telja afar l\u00edklegt a\u00f0 si\u00f0blindir s\u00e6ki \u00ed st\u00f6rf innan sk\u00f3lakerfisins (reyndar sta\u00f0festir \u00e1stralski s\u00e1lfr\u00e6\u00f0ingurinn John Clarke \u00fea\u00f0 \u00ed vi\u00f0tali, sj\u00e1 f\u00e6rslu um <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-01-27\/sidblindir-a-vinnustad\/\">si\u00f0blinda \u00e1 vinnust\u00f6\u00f0um<\/a>). \u00der\u00e1 \u00feeirra eftir v\u00f6ldum og a\u00f0 geta r\u00e1\u00f0skast me\u00f0 f\u00f3lk, ni\u00f0url\u00e6gt \u00fea\u00f0 og upphafi\u00f0 sj\u00e1lfa sig \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 st\u00f3rmennskuhugmyndir um eigi\u00f0 \u00e1g\u00e6ti \u00e6tti einmitt a\u00f0 gera kennarastarf \u00feokkalega eftirs\u00f3knarvert fyrir si\u00f0blinda. Nemendur eiga erfitt me\u00f0 a\u00f0 bera h\u00f6nd yfir h\u00f6fu\u00f0 s\u00e9r og sk\u00f3laumhverfi\u00f0 a\u00f0 \u00f6\u00f0ru leyti (kennarastofa og annar starfsvettvangur) eru \u00e1g\u00e6tis vei\u00f0ilendur fyrir hin si\u00f0blindu r\u00e1nd\u00fdr (tel \u00e9g, eftir a\u00f0 hafa sett mig d\u00e1l\u00edti\u00f0 inn \u00ed si\u00f0blindu og af langri reynslu af sk\u00f3laumhverfi).<\/font><b><sup><font size=\"-2\">1<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00de\u00f3tt ekki hafi \u00e9g fundi\u00f0 heimildir um a\u00f0 skima\u00f0 hafi veri\u00f0 fyrir si\u00f0blindu \u00ed starfsmannah\u00f3pum sk\u00f3la fann \u00e9g nokkrar ranns\u00f3knir \u00e1 starfsmannaeinelti \u00ed sk\u00f3lum. M\u00e1 nefna fr\u00e6gar ranns\u00f3knir Blase &amp; Blase sem einkum sko\u00f0u\u00f0u einelti sk\u00f3lastj\u00f3rnenda \u00ed gar\u00f0 kennara, su\u00f0urafr\u00edska ranns\u00f3kn \u00e1 \u00fev\u00ed sama, og n\u00fdja \u00e1stralska ranns\u00f3kn \u00e1 starfsmannaeinelti \u00ed sk\u00f3lum.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">2<\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\"> Heldur f\u00e1tt er um f\u00edna dr\u00e6tti \u00ed \u00edslenskum ranns\u00f3knum \u00e1 starfsmannaeinelti og stj\u00f3rnendaeinelti \u00ed sk\u00f3lum.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">3<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Athyglisver\u00f0asta ranns\u00f3knin \u00e1 sk\u00f3lastj\u00f3raeinelti fannst m\u00e9r vera eigindleg ranns\u00f3kn sem var ger\u00f0 \u00ed Su\u00f0ur-Afr\u00edku og l\u00fdst er \u00ed greininni \u201eThe reasons for and the impact of principal-on-teacher bullying on the victims&#8217; private and professional lives\u201c (Wet, Corine de. 2010) og \u00e9g \u00e6tla einkum\u00a0 a\u00f0 fjalla um ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur hennar \u00ed \u00feessari f\u00e6rslu. En jafnframt sty\u00f0st \u00e9g vi\u00f0 ranns\u00f3kn Blase &amp; Blase (2002), \u201eThe Dark Side of Leadership: Teacher Perspectives of Principal Mistreatment\u201c, og anna\u00f0 eftir \u00fev\u00ed sem \u00feurfa \u00feykir. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00c9g vek s\u00e9rstaka athygli \u00e1 a\u00f0 \u00ed ranns\u00f3kn Blase &amp; Blase og Fengning (2008), \u201eThe mistreated teacher: a national study\u201c, er \u00fev\u00ed haldi\u00f0 fram a\u00f0 vinnusta\u00f0aeinelti s\u00e9 \u00f3tr\u00falega algengt, a\u00f0 sumir telji starf \u00ed sk\u00f3la, einkum grunnsk\u00f3la, vera h\u00e6ttulegast hva\u00f0 \u00feetta var\u00f0ar (teljist til \u201ehigh-risk occupations\u201c), a\u00f0 skv. breskum ranns\u00f3knum o.fl. eru kennarar taldir me\u00f0 st\u00e6rstu h\u00f3pum sem ver\u00f0a fyrir vinnusta\u00f0aeinelti og a\u00f0 mj\u00f6g margar af n\u00fdrri vinnusta\u00f0aeineltisranns\u00f3knum lei\u00f0i \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 hlutur stj\u00f3rnanda \u00ed einelti er mj\u00f6g st\u00f3r e\u00f0a milli 50-90% gerenda.<\/font><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/sidblinda\/einelti_konur1.jpg?resize=138%2C92\" alt=\"Sk\u00f3lastj\u00f3ri leggur kennara \ufffd einelti\" align=\"left\" height=\"92\" width=\"138\" \/><font size=\"-1\"><b>Sk\u00f3lastj\u00f3raeinelti er skilgreint sem st\u00f6\u00f0ug valdn\u00ed\u00f0sla sk\u00f3lastj\u00f3ra sem hefur neikv\u00e6\u00f0 \u00e1hrif \u00e1 kennara<\/b>. Bent er \u00e1 almennt gildir um vinnusta\u00f0aeinelti a\u00f0 einelti stj\u00f3rnanda hafi sitt a\u00f0 segja \u00ed a\u00f0 eitra vinnuumhverfi\u00f0. Sl\u00edkt vinnuumhverfi er kalla\u00f0 \u201etoxic workplace\u201c \u00e1 ensku. \u00cd ranns\u00f3knum \u00e1 si\u00f0blindum \u00e1 vinnusta\u00f0 kemur fram a\u00f0 \u00f6rf\u00e1ir sl\u00edkir, kannski bara einn si\u00f0blindur, fari l\u00e9tt me\u00f0 a\u00f0 eitra sinn vinnusta\u00f0<\/font><b><sup><font size=\"-2\">4<\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\"> svo ekki \u00fearf alltaf l\u00e9legan stj\u00f3rnanda, \u00fe.e. anna\u00f0 hvort \u00f3h\u00f3flega r\u00e1\u00f0r\u00edkan e\u00f0a \u00feann sem l\u00e6tur allt danka, til a\u00f0 skapa eitra\u00f0 vinnuumhverfi.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">M\u00e6tti l\u00edka huga a\u00f0 kenningum Babiak og Hare<\/font><b><sup><font size=\"-2\">5<\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\"> um h\u00f6ggorma\u00a0 \u00ed jakkaf\u00f6tum, \u00fe.e. <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-02-05\/sidblindir-i-vidskiptum\/\">si\u00f0blinda \u00ed vi\u00f0skiptal\u00edfinu<\/a>, og yfirf\u00e6ra \u00e1 a\u00f0ra vinnusta\u00f0i. M\u00e1 \u00fe\u00e1 \u00e6tla a\u00f0 si\u00f0blindur starfsma\u00f0ur komi s\u00e9r upp \u00f6flugum verndara (<i>patron<\/i>), \u00ed sk\u00f3lum v\u00e6ri s\u00e1 einna helst stj\u00f3rnandinn. Af kenningum um framg\u00f6ngu si\u00f0blindra \u00e1 vinnust\u00f6\u00f0um m\u00e1 \u00fev\u00ed gera \u00fev\u00ed sk\u00f3na a\u00f0 \u00ed einhverjum tilvikum standi anna\u00f0 hvort si\u00f0blindur starfsma\u00f0ur bak vi\u00f0 einelti stj\u00f3rnanda e\u00f0a a\u00f0 stj\u00f3rnandinn s\u00e9 si\u00f0blindur. \u00c1 \u00feessa m\u00f6guleika er ekki minnst \u00ed su\u00f0urafr\u00edsku ranns\u00f3kninni en aftur \u00e1 m\u00f3ti er bent \u00e1 a\u00f0 einhverjir sk\u00f3lastj\u00f3rnendur sem beittu einelti virtust hafa sterka sj\u00e1lfsd\u00fdrkunardr\u00e6tti (<i>narcissism<\/i>). <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Narcissistic_personality_disorder\">Sj\u00e1lfsd\u00fdrkun<\/a> er talin skyld andf\u00e9lagslegri pers\u00f3nuleikar\u00f6skun, sem si\u00f0blinda fellur undir. Au\u00f0vita\u00f0 (og \u00fev\u00ed mi\u00f0ur) beita margir a\u00f0rir en si\u00f0blindir einelti \u00e1 s\u00ednum vinnusta\u00f0.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd ranns\u00f3kn Blase &amp; Blase (2002) kemur fram a\u00f0 \u00ed \u00f6llum tilvikum \u00fear sem sk\u00f3lastj\u00f3rar beita einstaka kennara einelti eiga sk\u00f3lastj\u00f3rarnir s\u00e9r jafnframt eitt e\u00f0a fleiri upp\u00e1h\u00f6ld, sem \u00feeir hygla me\u00f0 \u00fdmsu m\u00f3ti. Sl\u00edkt upp\u00e1hald e\u00f0a upp\u00e1h\u00f6ld sty\u00f0ja sk\u00f3lastj\u00f3rann \u00ed eineltinu, \u00fdmist beint e\u00f0a bak vi\u00f0 tj\u00f6ldin, og hvetja a\u00f0ra kennara til a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed \u00fev\u00ed.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">6<\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\"> \u00deetta sty\u00f0ur, a\u00f0 m\u00ednu mati, vi\u00f0 kenningar og ranns\u00f3knir um \u00e1hrif si\u00f0blindra \u00e1 vinnusta\u00f0 og m\u00e6tti jafnvel \u00ed lj\u00f3si \u00feeirra \u00e6tla a\u00f0 upp\u00e1hald sk\u00f3lastj\u00f3rnenda hef\u00f0i talsver\u00f0 si\u00f0blindueinkenni.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">* Sk\u00f3lastj\u00f3ri sem leggur kennara \u00ed einelti<\/font><\/b>\u00a0<br \/>\n<font size=\"-1\">\u00a0<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">R\u00e9tt er a\u00f0 geta \u00feess a\u00f0 skv. fj\u00f6lda ranns\u00f3kna \u00e1 vinnusta\u00f0aeinelti beita kvenkyns og karlkyns stj\u00f3rnendur einelti \u00ed sama m\u00e6li en eru l\u00edklegri til a\u00f0 velja s\u00e9r kvenkyns f\u00f3rnarl\u00f6mb fremur en karla.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">7<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">Einelti sk\u00f3lastj\u00f3ra l\u00fdsti s\u00e9r einkum \u00ed svona heg\u00f0un og a\u00f0fer\u00f0um:<\/font><\/b><\/p>\n<ul>\n<li><font size=\"-1\">Sk\u00f3lastj\u00f3rar hunsa hugsanir, \u00fearfir, tilfinningar og afrek kennara<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">Sk\u00f3lastj\u00f3rar sty\u00f0ja ekki vi\u00f0 baki\u00f0 \u00e1 kennurum<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">Sk\u00f3lastj\u00f3rar beita t\u00edkarlegu or\u00f0brag\u00f0i og gera opinberlega gys a\u00f0 kennurum (\u00deetta hefur veri\u00f0 kalla\u00f0 \u201eemotional abuse\u201c og felst \u00ed ni\u00f0randi framkomu, s\u00f6g\u00f0um og \u00f3s\u00f6g\u00f0um skilabo\u00f0um, og mi\u00f0ar a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00e1 a\u00f0ra til \u00feegjandi sam\u00feykkis e\u00f0a hl\u00fd\u00f0ni.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">8<\/font><\/sup><\/b><\/li>\n<li><font size=\"-1\">Sk\u00f3lastj\u00f3rar gagnr\u00fdna kennara a\u00f0 \u00f3sekju<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">Sk\u00f3lastj\u00f3rar reyna a\u00f0 koma \u00fev\u00ed svo fyrir a\u00f0 kennarar geri mist\u00f6k<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">Sk\u00f3lastj\u00f3rar reyna a\u00f0 einangra kennara, f\u00e9lagslega og faglega<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">Sk\u00f3lastj\u00f3rar s\u00fdna skort \u00e1 saml\u00ed\u00f0an<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">Sk\u00f3lastj\u00f3rar \u00e1minna kennara skriflega a\u00f0 \u00f3sekju. Sl\u00edk skrifleg \u00e1minning er jafnvel veitt fyrir tittlingask\u00edt og \u00e1n \u00feess a\u00f0 kennara gefist kostur \u00e1 andm\u00e6lum e\u00f0a bara a\u00f0 \u00fatsk\u00fdra s\u00edna hli\u00f0 \u00ed m\u00e1linu.<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">Sk\u00f3lastj\u00f3rar halda upp \u00e1 og hygla sumum kennurum \u00e1 kostna\u00f0 annarra<\/font><\/li>\n<li><font size=\"-1\">Sk\u00f3lastj\u00f3rar reyna a\u00f0 fl\u00e6ma kennara \u00fat starfi, t.d. me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 breyta starfsskilyr\u00f0um \u00feeirra e\u00f0a h\u00f3ta \u00feeim upps\u00f6gn<\/font><b><sup><font size=\"-2\">9<\/font><\/sup><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p><font size=\"-1\">Sumir kennaranna \u00ed su\u00f0urafr\u00edsku ranns\u00f3kninni bentu \u00e1 a\u00f0 \u00feeir \u00e6ttu erfitt me\u00f0 a\u00f0 s\u00e6kja r\u00e9tt sinn til st\u00e9ttarf\u00e9lags. Fulltr\u00faar st\u00e9ttarf\u00e9lagsins v\u00e6ru nefnilega oft pers\u00f3nulegir vinir sk\u00f3lastj\u00f3rnandans sem beitti eineltinu. M\u00e9r finnst \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 \u00feessi sta\u00f0a st\u00e9ttarf\u00e9lags eigi vi\u00f0 um \u00cdsland. Aftur \u00e1 m\u00f3ti kann a\u00f0 vera a\u00f0 kl\u00edkuskapur og ne\u00f3p\u00f3tismi \u00ed \u00feeim stofnunum e\u00f0a r\u00e1\u00f0um sem eiga a\u00f0 sinna eftirlitsskyldu og a\u00f0haldi me\u00f0 sk\u00f3lum skipti m\u00e1li \u00ed d\u00e6miger\u00f0u \u00edslensku kunningjasamf\u00e9lagi, t.d. sk\u00f3lanefndum, sk\u00f3laskrifstofum, menntam\u00e1lar\u00e1\u00f0uneyti e\u00f0a samb\u00e6rilegum eftirlitsa\u00f0ilum. Sl\u00edkt g\u00e6ti gert kennurum sem lag\u00f0ir eru \u00ed einelti af sk\u00f3lastj\u00f3rnendum mj\u00f6g erfitt fyrir. Skv. ranns\u00f3kn Fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneytisins \u00e1 einelti \u00ed r\u00edkisstofnunum var 76% formlegra kvartana um einelti sinnt illa e\u00f0a ekki og \u00e1st\u00e6\u00f0ulaust a\u00f0 halda a\u00f0 \u00e1standi\u00f0 s\u00e9 sk\u00e1rra \u00feegar kemur a\u00f0 kennurum, s\u00edst af \u00f6llu ef \u00feeir kvarta yfir einelti sk\u00f3lastj\u00f3ra.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">10<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">\u00de\u00e6ttir \u00ed fari sk\u00f3lastj\u00f3ra sem leggur kennara \u00ed einelti<\/font><\/b><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/sidblinda\/einelti_konur3.jpg?resize=178%2C134\" alt=\"Sk\u00f3lastj\u00f3ri leggur kennara \ufffd einelti\" align=\"left\" height=\"134\" width=\"178\" \/><font size=\"-1\">\u00deessir \u00fe\u00e6ttir voru greindir \u00ed pers\u00f3nuleika sk\u00f3lastj\u00f3rnenda sem l\u00f6g\u00f0u kennara \u00ed einelti: <b>\u00d6fund<\/b>, <b>ey\u00f0ileggjandi sj\u00e1lfsd\u00fdrkunarr\u00f6skun<\/b>, <b>illska<\/b>, <b>hr\u00e6sni<\/b> og <b>seigla<\/b> (\u00ed a\u00f0 halda eineltinu \u00e1fram). \u00de\u00f3 kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 sumir sk\u00f3lastj\u00f3rnendur h\u00f6f\u00f0u sitthva\u00f0 til brunns a\u00f0 bera svo ekki var alltaf auglj\u00f3st af hverju \u00feeir sn\u00e9ru \u00feessari hli\u00f0inni a\u00f0 f\u00f3rnarlambinu. Sumir kennarar l\u00fdstu s\u00ednum ofs\u00f3knarsk\u00f3lastj\u00f3rum svo a\u00f0 \u00feeir vildu vera einvaldar, einbl\u00edndu \u00e1 st\u00f6k verkefni \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 hafa yfirs\u00fdn og v\u00e6ru veikir\/l\u00e9legir stj\u00f3rnendur.\u00a0 En svo voru a\u00f0rir sem h\u00e9ldu \u00fev\u00ed fram a\u00f0 \u00feeirra ofs\u00e6kjendur v\u00e6ru s\u00e9rlega tunguliprir og ger\u00f0u s\u00e9r fulla grein fyrir gj\u00f6r\u00f0um s\u00ednum.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Einn vi\u00f0m\u00e6landa l\u00fdsti \u00fev\u00ed hvernig sk\u00f3lastj\u00f3rnandi reyndi kerfisbundi\u00f0 a\u00f0 fl\u00e6ma hana \u00far starfi \u00ed sext\u00e1n \u00e1r, m.a. me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 leyfa henni ekki a\u00f0 kenna sitt s\u00e9rsvi\u00f0, \u00e1minna hana formlega fyrir l\u00edtilv\u00e6gar yfirsj\u00f3nir og gera l\u00edti\u00f0 \u00far henni fyrir framan a\u00f0ra.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Blase &amp; Blase nefna l\u00edka d\u00e6mi um hvernig sk\u00f3lastj\u00f3rar leggja kennara \u00ed einelti a\u00f0 \u00f3sekju: \u201e\u00cd \u00f6\u00f0rum tilvikum s\u00f6g\u00f0u kennarar fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 gagnr\u00fdni sk\u00f3lastj\u00f3rnenda v\u00e6ri viljandi \u00f3lj\u00f3st or\u00f0u\u00f0 og bygg\u00f0 \u00e1 \u00f3sta\u00f0festri gagnr\u00fdni sem \u00feeir h\u00e9ldu fram a\u00f0 \u00feri\u00f0ji a\u00f0ili, \u201esnu\u00f0rari\u201c (t.d. kennari e\u00f0a nemandi), hef\u00f0i komi\u00f0 \u00e1 framf\u00e6ri. Sem d\u00e6mi um falskar \u00e1skanir sk\u00f3lastj\u00f3rnenda eru \u00e1sakanir um a\u00f0 hafa skr\u00f3pa\u00f0 \u00e1 einhverja samkomu, a\u00f0 s\u00fdna neikv\u00e6tt vi\u00f0m\u00f3t og a\u00f0 \u00f6skra \u00e1 nemendur s\u00edna. Oft birtist \u00f3bein gagnr\u00fdni sk\u00f3lastj\u00f3rnenda \u00ed sl\u00fa\u00f0ri vi\u00f0 a\u00f0ra kennara og stundum foreldra.\u201c<\/font><b><sup><font size=\"-2\">11<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">Af hverju leggja sk\u00f3lastj\u00f3rar kennara \u00ed einelti?<\/font><\/b><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00d6fugt vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem einkennir einelti me\u00f0al barna, \u00fe.e. a\u00f0 helst er lagst \u00e1 \u00fe\u00e1 sem skera sig \u00far h\u00f3pnum e\u00f0a eru minnim\u00e1ttar, \u00fe\u00e1 s\u00fdnir \u00feessi ranns\u00f3kn, \u00e1samt fleiri ranns\u00f3knum \u00e1 vinnusta\u00f0aeinelti,\u00a0 a\u00f0<b> einelti fullor\u00f0inna kviknar oft af \u00f6fund vegna afreka f\u00f3rnarlambanna<\/b>.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Fleiri ranns\u00f3knir \u00e1 einelti \u00e1 vinnust\u00f6\u00f0um, sem Corine de Wit vitnar til, hafa s\u00fdnt fram \u00e1 sterka dr\u00e6tti ey\u00f0ileggjandi sj\u00e1lfsd\u00fdrkunarr\u00f6skunar (<i>destructive narcissism<\/i>) \u00ed skapger\u00f0\/pers\u00f3nuleika \u00feess sem leggur a\u00f0ra \u00ed einelti. \u00cd su\u00f0urafr\u00edsku ranns\u00f3kninni kom \u00feetta sk\u00fdrt fram \u00ed <b>\u00f3h\u00f3flegu sj\u00e1lfs\u00e1liti<\/b> sk\u00f3lastj\u00f3rnendanna, <b>hroka<\/b>, hversu uppteknir \u00feeir voru af <b>valdi<\/b> og meintum <b>r\u00e9tti<\/b> s\u00ednum, sem og a\u00f0 \u00feeir voru <b>\u00f3f\u00e6rir um a\u00f0 taka gagnr\u00fdni<\/b>, s\u00fdndu \u00f6\u00f0rum <b>ekki tillitsemi<\/b> og <b>reyndu a\u00f0 gera l\u00edti\u00f0 \u00far \u00feeim<\/b>.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Nefnt var d\u00e6mi um sk\u00f3lastj\u00f3ra sem \u00f6skra\u00f0i \u00e1 undirmann a\u00f0 h\u00fan yr\u00f0i rekin af \u00fev\u00ed h\u00fan gagnr\u00fdndi hann. Anna\u00f0 d\u00e6mi er af kennara sem \u00e1 kennarafundi gagnr\u00fdndi agaleysi \u00ed sk\u00f3lanum en sk\u00f3lastj\u00f3rinn skildi \u00feetta sem gagnr\u00fdni \u00e1 sig og l\u00e9t hana gjalda \u00feess. Mj\u00f6g svipa\u00f0 d\u00e6mi er a\u00f0 finna \u00ed ranns\u00f3kn Blase &amp; Blase (2002): \u201eSem tr\u00fana\u00f0arma\u00f0ur skrifa\u00f0i \u00e9g sk\u00f3lastj\u00f3ranum br\u00e9f til a\u00f0 benda \u00e1 a\u00f0 engin fagleg r\u00f6k v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 finna fyrir \u00e1kv\u00f6r\u00f0un hans og a\u00f0 nemendur m\u00ednir l\u00e6r\u00f0u n\u00fa ekkert. Hann skrifa\u00f0i til baka: \u201e\u00de\u00fa ert bara neikv\u00e6\u00f0 og vilt ekki neinar breytingar. Framkoma \u00fe\u00edn er vandm\u00e1li\u00f0 og \u00fe\u00fa hefur ska\u00f0leg \u00e1hrif \u00e1 starfs\u00f3lki\u00f0 og vinnuandann.\u201c S\u00ed\u00f0an dreif\u00f0i hann br\u00e9fi s\u00ednu til allra starfsmannanna. \u00c9g lag\u00f0i inn formlega kv\u00f6rtun sem f\u00e9kk hann til a\u00f0 stoppa. Eftir \u00fea\u00f0 hefur r\u00edkt kalt str\u00ed\u00f0.\u201c<\/font><b><sup><font size=\"-2\">12<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd su\u00f0urafr\u00edsku ranns\u00f3kninni l\u00fdstu kennarar \u00fev\u00ed hvernig sk\u00f3lastj\u00f3rar h\u00f3tu\u00f0u \u00feeim upps\u00f6gn: \u201eKomdu me\u00f0 uppsagnarbr\u00e9fi\u00f0 &#8230; \u00e9g skal skrifa undir\u201c e\u00f0a hunsu\u00f0u \u00fe\u00e1: \u201eHann h\u00e9lt bara \u00e1fram a\u00f0 skrifa &#8230; hann leit ekki upp &#8230; ekki \u00ed eitt einasta skipti.\u201c<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">* Pers\u00f3nueinkenni f\u00f3rnarlamba eineltis sk\u00f3lastj\u00f3rnanda<\/font><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00dea\u00f0 sem stakk \u00ed augu \u00ed ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um Corine de Wet voru <b>\u00f3venju miklir h\u00e6fileikar<\/b> og <b>mikill \u00e1hugi<\/b> kennaranna (f\u00f3rnarlambanna) \u00e1 s\u00ednu starfi. \u00deeir h\u00f6f\u00f0u allir skara\u00f0 fram \u00far \u00ed starfi, \u00e1 einn e\u00f0a annan m\u00e1ta. \u00deessi ranns\u00f3kn sta\u00f0festir a\u00f0rar ranns\u00f3knir \u00e1 einelti fullor\u00f0inna, \u00fe.e. a\u00f0 gerendur leggjast fyrst og fremst \u00e1 \u00fe\u00e1 sem hafa <b>mest sj\u00e1lfstraust<\/b>, eru <b>samviskusamastir<\/b> og <b>h\u00e6fastir<\/b> \u00ed s\u00ednu starfi. En jafnframt eru f\u00f3rnarl\u00f6mbin <b>\u00f3l\u00edkleg til a\u00f0 s\u00e6kja r\u00e9tt sinn<\/b> og <b>vilja s\u00fdna tillitsemi<\/b>. Bent hefur veri\u00f0 \u00e1 \u00ed fyrri ranns\u00f3knum a\u00f0 \u00feetta l\u00edfsvi\u00f0horf f\u00f3rnarlambanna valdi \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 jafnvel tali\u00f0 m\u00e1tulegt \u00e1 \u00feau a\u00f0 leggja \u00feau \u00ed einelti og a\u00f0 h\u00e6tta s\u00e9 \u00e1 a\u00f0 \u00feau s\u00e9u \u00e1litin \u201eskipta ekki m\u00e1li\u201c \u00e1 vinnusta\u00f0num. \u00cd su\u00f0urafr\u00edsku ranns\u00f3kninni er bent \u00e1 tv\u00f6 d\u00e6mi \u00feessu til stu\u00f0nings, \u00fear sem h\u00e6fileikar\u00edkum kennurum voru settar skor\u00f0ur me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 minnka sm\u00e1m saman vi\u00f0 \u00fe\u00e1 kennslu \u00ed s\u00ednu eigin fagi [og l\u00e1ta \u00fe\u00e1 kenna \u00f6nnur f\u00f6g].<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd \u00f6\u00f0rum ranns\u00f3knum \u00e1 f\u00f3rnarl\u00f6mbum vinnusta\u00f0aeineltis almennt hefur komi\u00f0 fram a\u00f0 um \u00feri\u00f0jungur \u00feeirra er taugaveikla\u00f0ri, s\u00ed\u00f0ur \u00fe\u00e6gilegir \u00ed umgengni, samviskusamari og \u00fathverfari pers\u00f3nuleikar\u00a0 en \u00feeir sem ekki eru lag\u00f0ir \u00ed einelti. Kv\u00ed\u00f0i e\u00f0a st\u00edfni \u00ed samskiptum reyndust hins vegar vera <b>aflei\u00f0ing<\/b> \u00feess a\u00f0 vera l\u00f6g\u00f0\/lag\u00f0ur \u00ed einelti en ekki ors\u00f6k. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed ekki h\u00e6gt a\u00f0 varpa \u00feeirri s\u00f6k \u00e1 f\u00f3rnarlambi\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekki samvinnuf\u00fast til a\u00f0 afsaka einelti \u00e1 vinnusta\u00f0.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><strong>* Aflei\u00f0ingar eineltis fyrir kennarana sem sk\u00f3lastj\u00f3rnandi leggur \u00ed einelti<\/strong><\/font><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/sidblinda\/einelti_kona_fornarlamb1.jpg?resize=172%2C144\" alt=\"Einelti sk\u00f3lastj\u00f3ra\" align=\"left\" height=\"144\" width=\"172\" \/><font size=\"-1\">\u00dev\u00ed hefur veri\u00f0 haldi\u00f0 fram a\u00f0 einelti lami og ey\u00f0ileggi starfsmenn meir en allir a\u00f0rir streituvaldar starfsins samanlag\u00f0ir. Aflei\u00f0ingar eineltis fyrir f\u00f3rnarl\u00f6mbin \u00ed ranns\u00f3kn Corine de Wit reyndust vera v\u00ed\u00f0t\u00e6kar, b\u00e6\u00f0i hva\u00f0 snerti andlega og l\u00edkamlega heilsu sem og faglegt starf. Einelti haf\u00f0i sl\u00e6m \u00e1hrif \u00e1 \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku f\u00f3rnarlambanna \u00ed f\u00e9lagsl\u00edfi kennara. \u00deau fundu til depur\u00f0ar og tveir kennarar s\u00f6g\u00f0ust \u00fej\u00e1st af \u00feunglyndi \u00fe\u00f3tt \u00feeir tengdu \u00fea\u00f0 ekki vi\u00f0 \u00e1standi\u00f0 \u00e1 vinnusta\u00f0num. En margir rannsakendur hafa einmitt komist a\u00f0 \u00feeirri ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u a\u00f0 \u00feunglyndi s\u00e9 \u00e1berandi fylgifiskur vinnusta\u00f0aeineltis. F\u00f3rnarl\u00f6mb sk\u00f3lastj\u00f3raeineltis fundu l\u00edka fyrir sk\u00f6mm, vanm\u00e6tti og faglegur \u00e1hugi minnka\u00f0i.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00de\u00f3tt \u00ed almennum ranns\u00f3knum \u00e1 vinnusta\u00f0aeinelti hafi komi\u00f0 fram auknar fjarvistir f\u00f3rnarlamba var s\u00fa ekki raunin \u00ed ranns\u00f3kninni \u00e1 kennurunum. \u00cd\u00a0 ranns\u00f3kn Blase &amp; Blase (2002) komu eftirfarandi einkenni fram hj\u00e1 f\u00f3rnarl\u00f6mbum eineltis sk\u00f3lastj\u00f3ra: \u00cd fyrstu fengu f\u00f3rnarl\u00f6mbin <b>\u00e1fall<\/b>, \u00e1ttu\u00f0u sig illa \u00e1 \u00feessu, fannst \u00feau vera <b>au\u00f0m\u00fdkt<\/b>, fundu fyrir <b>einsemd<\/b>, <b>traust og sj\u00e1lfsmat bei\u00f0 hnekki<\/b>, \u00feeim fannst \u00feau <b>flekku\u00f0<\/b> og fundu fyrir <b>sektarkennd<\/b>. St\u00e6\u00f0i einelti\u00f0 lengi komu fram \u00fdmsir andlegir kvillar hj\u00e1 f\u00f3rnarl\u00f6mbunum, s.s. <b>\u00f3tti<\/b>, <b>kv\u00ed\u00f0i<\/b>, <b>rei\u00f0i<\/b> og <b>\u00feunglyndi<\/b>, og s\u00e1ll\u00edkamlegir\/l\u00edkamlegir kvillar, s.s. <b>svefnleysi<\/b>, <b>martra\u00f0ir<\/b>, <b>\u00fer\u00e1hyggjuhugsanir<\/b>, <b>kr\u00f3n\u00edsk \u00fereyta<\/b>, <b>magaverkir<\/b>, <b>\u00f3gle\u00f0i<\/b>, <b>l\u00edkams\u00feyngd \u00f3x e\u00f0a minnka\u00f0i<\/b>, <b>verkir<\/b> \u00ed her\u00f0um og baki, <b>h\u00f6fu\u00f0verkur<\/b> e\u00f0a <b>m\u00edgreni<\/b>.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">13<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><strong>*<\/strong> <b>Vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 vi\u00f0 eineltinu<\/b><\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Blase &amp; Blase (2002) taka saman ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur s\u00ednar um hva\u00f0 eineltisf\u00f3rnarlamb geti gert og eru \u00fe\u00e6r \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur fj\u00f6lda ranns\u00f3kna \u00e1 vinnusta\u00f0aeinelti, sem \u00feau v\u00edsa \u00ed. \u00cd stuttu m\u00e1li sagt vir\u00f0ast kennurum f\u00e1ir vegir f\u00e6rir. \u00deau segja: \u201eA\u00f0 auki uppg\u00f6tvu\u00f0um vi\u00f0 a\u00f0 kennarar sem eru lag\u00f0ir \u00ed einelti af sk\u00f3lastj\u00f3rum eiga sjaldan n\u00fdtilega m\u00f6guleika \u00e1 lei\u00f0r\u00e9ttingu sinna m\u00e1la. \u00deetta er \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 a\u00f0rar ranns\u00f3knir sem hafa s\u00fdnt fram \u00e1 a\u00f0 d\u00e6migert vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 vi\u00f0 kv\u00f6rtunum f\u00f3rnarlambs yfir einelti stj\u00f3rnanda eru a\u00f0 (a) engin sv\u00f6r berast fr\u00e1 yfirstj\u00f3rn, (b) reynt er a\u00f0 verja stj\u00f3rnendur sem s\u00fdna ruddamennsku og (c) hefnd er beint a\u00f0 f\u00f3rnarlambinu sem kvartar. \u00cd rauninni var okkar ni\u00f0ursta\u00f0a s\u00fa a\u00f0 kennarar reyndu sjaldan a\u00f0 kvarta til fr\u00e6\u00f0slustj\u00f3ra \u00fev\u00ed \u00feeir v\u00e6ntu \u201eengrar a\u00f0sto\u00f0ar\u201c og vegna \u00feess a\u00f0 \u00feeir \u201e\u00f3ttu\u00f0ust\u201c hefndara\u00f0ger\u00f0ir.\u201c<\/font><b><sup><font size=\"-2\">14<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd yfirlitsgrein yfir a\u00f0ger\u00f0ir st\u00e9ttarf\u00e9laga \u00ed \u00fdmsum l\u00f6ndum Evr\u00f3pu og Bandar\u00edkjunum, \u00e1samt yfirliti yfir \u00feau l\u00f6g sem taka \u00e1 eineltism\u00e1lum \u00ed \u00feessum l\u00f6ndum kemur fram a\u00f0 st\u00e9ttarf\u00e9l\u00f6g hafa \u00ed rauninni afar l\u00edtil \u00e1hrif og \u201e\u00fearf kannski a\u00f0 endursko\u00f0a \u00fe\u00e1 hugmynd a\u00f0 st\u00e9ttarf\u00e9l\u00f6g s\u00e9u \u00ed fararbroddi\u201c. \u00cd sambandi vi\u00f0 kennaraf\u00e9l\u00f6g er bent \u00e1 lofsvert framtak\u00a0 <i>Kennarasamtaka Bandar\u00edkjanna<\/i> (American Federation of Teachers, skammstafa\u00f0 AFT) \u00ed a\u00f0 vi\u00f0urkenna a\u00f0\u00a0 vinnusta\u00f0aeinelti skiptir m\u00e1li \u00ed \u00f6ryggi og heilbrig\u00f0i starfsf\u00f3lks og kennara. \u00deetta kom ekki \u00e1 \u00f3vart \u00fev\u00ed v\u00ed\u00f0t\u00e6k k\u00f6nnun AFT leiddi \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 34-60% kennara innan v\u00e9banda samtakanna hef\u00f0u or\u00f0i\u00f0 yfir einhverju einelti af h\u00e1lfu samstarfsf\u00e9laga (ekki kemur fram hve st\u00f3r hluti \u00feeirra voru yfirmenn) \u00e1 s\u00ednum vinnusta\u00f0 \u00e1 s\u00ed\u00f0asta h\u00e1lfa \u00e1rinu. Helst birtist \u00feetta einelti \u00ed: A\u00f0 vera ni\u00f0url\u00e6g\u00f0ur e\u00f0a haf\u00f0ur a\u00f0 h\u00e1\u00f0i og spotti (20-33%); A\u00f0 ver\u00f0a fyrir m\u00f3\u00f0gandi umm\u00e6lum (15-38%); A\u00f0 gerandi eineltis s\u00fdndi k\u00fagandi e\u00f0a \u00f3gnandi framkomu (10-23%); A\u00f0 vera hunsa\u00f0ur\/hunsu\u00f0 e\u00f0a virtur\/virt a\u00f0 vettugi (23-40%); A\u00f0 ver\u00f0a fyrir str\u00ed\u00f0ni og kaldh\u00e6\u00f0ni sem keyrir um \u00feverbak (10-21%); A\u00f0 \u00f6skra\u00f0 var \u00e1 f\u00f3rnarlambi\u00f0 (15-27%).<\/font><b><sup><font size=\"-2\">15<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><strong><\/strong><\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><strong>* Aflei\u00f0ingar fyrir vinnusta\u00f0inn<\/strong><\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Vinnusta\u00f0aeinelti \u00ed sk\u00f3lum hefur ekki bara \u00e1hrif \u00e1 f\u00f3rnarl\u00f6mbin heldur allt andr\u00famsloft \u00ed sk\u00f3lanum \u00fev\u00ed <b>einelti\u00f0 \u00fdtir undir minni hollustu, sinnuleysi og me\u00f0almennsku<\/b>. \u00cd ranns\u00f3kn Corine de Wit er nefnt d\u00e6mi af kennara, konu sem haf\u00f0i veri\u00f0 hugmyndar\u00edk og skara\u00f0 fram \u00far en var \u00e1lasa\u00f0 fyrir a\u00f0 vi\u00f0ra hugmyndir um hvernig m\u00e6tti gera sk\u00f3lastarfi\u00f0 betra me\u00f0 endurskipulagningu. H\u00fan sag\u00f0i: \u201e\u00c9g k\u00e6fi allar n\u00fdjar hugmyndir n\u00fana. \u00c9g get ekki lengur veri\u00f0 hreinskilin \u00ed a\u00f0 mi\u00f0la hugmyndum m\u00ednum.\u201c A\u00f0rir kennarar s\u00f6g\u00f0u a\u00f0 einelti\u00f0 hef\u00f0i haft \u00feau \u00e1hrif a\u00f0 \u00feeir sinntu bara starfi s\u00ednu en for\u00f0u\u00f0ust a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed sk\u00f3lastarfinu umfram \u00fea\u00f0. \u00deessar ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur eru \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 a\u00f0rar ranns\u00f3knir sem ger\u00f0ar hafa veri\u00f0 \u00e1 vinnusta\u00f0aeinelti, \u00fe.e. a\u00f0 \u00fea\u00f0 lei\u00f0ir til <b>l\u00e9legri vinnubrag\u00f0a<\/b>, <b>minni eldm\u00f3\u00f0s<\/b>, <b>minni skilvirkni<\/b> og <b>skertrar starfs\u00e1n\u00e6gju<\/b>.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00der\u00e1tt fyrir einelti\u00f0 haf\u00f0i enginn kennaranna \u00ed ranns\u00f3kn Corine de Wit \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 yfirgefa starfsgreinina. M\u00f6rg eldri f\u00f3rnarl\u00f6mbin hf\u00f0u \u00e1 or\u00f0i a\u00f0 \u00feau \u00e6tlu\u00f0u a\u00f0 b\u00ed\u00f0a \u00feetta af s\u00e9r \u00fev\u00ed stutt v\u00e6ri \u00ed eftirlaunaaldur. A\u00f0eins einn \u00fe\u00e1tttakandi, sem haf\u00f0i kennt \u00ed sama sk\u00f3lanum \u00ed 30 \u00e1r, sag\u00f0i a\u00f0 h\u00fan hef\u00f0i s\u00f3tt um starf \u00ed \u00f6\u00f0rum sk\u00f3la. \u00deetta er \u00ed andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur kannana \u00e1 vinnusta\u00f0aeinelti almennt, t.d. s\u00f6g\u00f0ust 50% tyrkneskra starfsmanna, sem lag\u00f0ir voru \u00ed einelti \u00e1 vinnusta\u00f0, a\u00f0 \u00feeir v\u00e6ru alvarlega a\u00f0 hugsa um a\u00f0 skipta um vinnu og 30% breskra eineltisf\u00f3rnarlamba s\u00f6g\u00f0u upp starfi s\u00ednu.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Kennararnir sem lag\u00f0ir voru \u00ed einelti h\u00f6f\u00f0u yfirleitt ekki reynt a\u00f0 standa upp \u00ed h\u00e1rinu \u00e1 sk\u00f3lastj\u00f3runum sem beittu einelti. \u00deeir \u00f3ttu\u00f0ust a\u00f0 einelti\u00f0 myndi aukast vi\u00f0 sl\u00edka \u00e1rekstra. \u00deetta er \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 a\u00f0rar ranns\u00f3knir \u00fear sem bent hefur veri\u00f0 \u00e1 \u201esp\u00edral \u00feagnarinnar\u201c, \u00fe.e.a.s. a\u00f0 \u00ed stofnunum \u00fear sem menn \u00f3ttast a\u00f0 segja hlutina beint \u00fat er \u00feaga\u00f0 yfir \u00e1reitni og einelti.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00deeir f\u00e1u sem h\u00f6f\u00f0u reynt a\u00f0 r\u00e6\u00f0a m\u00e1lin vi\u00f0 sk\u00f3lastj\u00f3ra voru kalla\u00f0ir lygarar. F\u00f3rnarl\u00f6mbin t\u00f3ku r\u00e9ttilega eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 gerendur ger\u00f0u l\u00edti\u00f0 \u00far andlegu ofbeldi e\u00f0a afneitu\u00f0u \u00fev\u00ed hreint og beint. Vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 gerenda vi\u00f0 \u00e1s\u00f6kunum voru a\u00f0 gera f\u00f3rnarl\u00f6mbin sj\u00e1lf \u00e1byrg, me\u00f0 hreytingum \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 \u201eVertu ekki svona vi\u00f0kv\u00e6m&#8221;\u201ce\u00f0a \u201e\u00c9g hef ekki hugmynd um hva\u00f0 \u00fe\u00fa ert a\u00f0 tala um\u201c. \u00deannig er vandinn ger\u00f0ur f\u00f3rnarlambsins og gerandinn \u00feykist stikk-fr\u00ed.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><strong>* Hva\u00f0 er til r\u00e1\u00f0a?<\/strong><\/font><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/sidblinda\/einelti_kjaftagangur2.jpg?resize=202%2C102\" alt=\"Kennarar standa hj\u00e1 \ufffd einelti sk\u00f3lastj\u00f3ra\" align=\"left\" height=\"102\" width=\"202\" \/><font size=\"-1\">Vald geranda eineltis felst oft \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 hr\u00e6\u00f0a f\u00f3lk til \u00feagnar. F\u00f3rnarl\u00f6mbin bentu l\u00edka \u00e1 a\u00f0 kvartanir \u00feeirra virtust hversdagslegar \u00feegar \u00fe\u00e6r voru slitnar \u00far samhengi. A\u00f0rar ranns\u00f3knir benda \u00e1 a\u00f0 vinnuf\u00e9lagar sem standa hj\u00e1 og a\u00f0hafast ekkert reyna a\u00f0 auki a\u00f0 for\u00f0ast f\u00f3rnarlambi\u00f0 eins og sektin hafi a\u00f0 einhverju leyti flekka\u00f0 \u00feau, jafnvel \u00fe\u00f3tt \u00e1\u00f0ur hafi \u00feessir vinnuf\u00e9lagar \u00e1tt vinsamleg samskipti vi\u00f0 f\u00f3rnarlambi\u00f0. Ein ni\u00f0ursta\u00f0a ranns\u00f3knar Corine de Wit er a\u00f0 \u00fe\u00e1tt a\u00f0ger\u00f0arlausra vinnuf\u00e9laga \u00ed sk\u00f3lastj\u00f3raeinelti \u00feurfi a\u00f0 athuga miklu betur.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">A\u00f0 lokum bendir Corine de Wit \u00e1 a\u00f0 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur ranns\u00f3knar hennar \u00e1 sk\u00f3lastj\u00f3raeinelti \u00ed Su\u00f0ur-Afr\u00edku, s\u00e9u \u00ed fullu samr\u00e6mi vi\u00f0 fj\u00f6lda al\u00fej\u00f3\u00f0legra ranns\u00f3kna \u00e1 vinnusta\u00f0aeinelti, \u00fe\u00f3tt f\u00e1ar \u00feeirra hafi sko\u00f0a\u00f0 s\u00e9rstaklega vinnusta\u00f0inn sk\u00f3la. H\u00fan\u00a0 bendir einnig \u00e1 a\u00f0 skv. nokkrum ranns\u00f3knum s\u00e9u hef\u00f0bundin vinnus\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilegt inngrip engan veginn fulln\u00e6gjandi \/skili ekki \u00e1rangri. \u00dea\u00f0 sem \u00fearf til a\u00f0 uppr\u00e6ta einelti \u00ed stofnun \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 sk\u00f3la eru r\u00f3tt\u00e6kar breytingar \u00e1 innvi\u00f0um stofnunarinnar sj\u00e1lfrar.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Corine de Wit klikkir \u00fat me\u00f0 \u00feessari \u00e1lyktun: \u00dea\u00f0 er nau\u00f0synlegt a\u00f0 efla stj\u00f3rnunarmenntun fyrir sk\u00f3lastj\u00f3rnenda, \u00fe.m.t. menntun \u00ed a\u00f0 f\u00e1st vi\u00f0 \u00e1greiningsefni. Ekki hva\u00f0 s\u00edst \u00feegar \u00ed lj\u00f3s kom \u00ed ranns\u00f3kninni a\u00f0 <b>l\u00e9legir stj\u00f3rnunarh\u00e6fileikar<\/b>, <b>skortur \u00e1 rei\u00f0istj\u00f3rn<\/b>, <b>\u00f6fund,<\/b> <b>ey\u00f0ileggjandi sj\u00e1lfd\u00fdrkun<\/b> og <b>misnotkun valds<\/b> voru oft <b>helsta ors\u00f6k \u00feess a\u00f0 sk\u00f3lastj\u00f3rnendur l\u00f6g\u00f0u kennara \u00ed einelti<\/b>.<\/font>\u00a0<br \/>\n\u00a0\u00a0<br \/>\n\u00a0\u00a0<br \/>\n\u00a0\u00a0<br \/>\n\u00a0\u00a0<\/p>\n<hr width=\"100%\" \/>\n<font size=\"-1\"><b>\u00a0<\/b><\/font><font size=\"-1\"><\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>1<\/b> Sj\u00e1 n\u00e1nar: <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-01-27\/sidblindir-a-vinnustad\/\">Si\u00f0blindir \u00e1 vinnusta\u00f0<\/a> og <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-02-05\/sidblindir-i-vidskiptum\/\">Si\u00f0blindir \u00ed vi\u00f0skiptum<\/a>. \u00cd \u00feeirri su\u00f0urafr\u00edsku ranns\u00f3kn sem \u00ed f\u00e6rslunni er mj\u00f6g\u00a0 til umr\u00e6\u00f0u (Wet, Corine de. 2010) er sta\u00f0h\u00e6ft a\u00f0<b> illska<\/b><i> <\/i>s\u00e9 einn \u00feeirra \u00fe\u00e1tta sem greina megi \u00ed skapger\u00f0 eineltandi sk\u00f3lastj\u00f3ra. Vitna\u00f0 er \u00ed a\u00f0ra rannsakendur vinnusta\u00f0aeineltis sem hafa haldi\u00f0 \u00fev\u00ed fram a\u00f0 oft s\u00fdni gerendur eineltis <b>\u00f3e\u00f0lilega heg\u00f0un<\/b> og <b>enga eftirsj\u00e1<\/b>. \u00deeir f\u00e1i jafnvel <b>\u00e1n\u00e6gju \u00fat \u00far \u00fev\u00ed a\u00f0 sj\u00e1 a\u00f0ra \u00fej\u00e1st<\/b>. A\u00f0rir gerendur eineltis fara betur me\u00f0 \u00feennan \u00fe\u00e1tt \u00ed s\u00ednu skapferli og <b>reyna a\u00f0 koma vel fyrir<\/b> en munu eigi a\u00f0 s\u00ed\u00f0ur ekki skirrast vi\u00f0 a\u00f0 mei\u00f0a og au\u00f0m\u00fdkja f\u00f3rnarl\u00f6mb s\u00edn opinberlega. (Wet, Corine de. 2010, s. 1455.) \u00deetta eru allt einkenni si\u00f0blindu.<\/font><font size=\"-1\">\u00deegar <b>hrein opinber illska<\/b> e\u00f0a <b>tv\u00f6feldni \u00ed framkomu<\/b> er h\u00f6f\u00f0 \u00ed huga auk <b>st\u00f3rmennskuhugmynda<\/b>, <b>valda\u00e1str\u00ed\u00f0u<\/b> o.fl. atri\u00f0a sem talin eru a\u00f0alsmerki eineltandi sk\u00f3lastj\u00f3ra l\u00e6\u00f0ist au\u00f0vita\u00f0 a\u00f0 manni s\u00fa hugmynd a\u00f0 veri\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 l\u00fdsa \u201ehuggulegum si\u00f0blindum\u201c (<i>subclinical psychopaths<\/i>, <i>white-collar psychopaths<\/i>, <i>corporate psychopaths<\/i>, <i>secondary psychopaths<\/i>, <i>p\u00e6n psykopat<\/i> eru \u00feau or\u00f0 sem oftast eru h\u00f6f\u00f0 um \u00feessa tegund si\u00f0blindra). \u00cd lj\u00f3si kenninga Babiak og Hare um si\u00f0blindu \u00ed vi\u00f0skiptum og kenningar Boddy um g\u00edfurleg \u00e1hrif si\u00f0blindra starfsmanna \u00e1 starfsumhverfi (sj\u00e1 f\u00e6rslurnar sem vitna\u00f0 var \u00ed h\u00e9r a\u00f0 ofan) er freistandi a\u00f0 \u00edhuga hvort sk\u00f3lastj\u00f3ri sem beitir einelti s\u00e9 \u00ed rauninni verndari (<i>patron<\/i>) si\u00f0blinds kennara e\u00f0a undir sterkum \u00e1hrifum fr\u00e1 sl\u00edkum. <\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00deannig a\u00f0 \u00fat fr\u00e1 kenningum um si\u00f0blindu g\u00e6ti sk\u00f3lastj\u00f3ri sem leggur kennara \u00ed einelti veri\u00f0 si\u00f0blindur en allt eins k\u00e6mi til grein a\u00f0 svolei\u00f0is sk\u00f3lastj\u00f3ri v\u00e6ri verndari si\u00f0blinds kennara, e\u00f0a einfaldlega eitt af pe\u00f0unum hans.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>2<\/b> Blase, Joseph og Blase, Jo. 2002. \u201e<a href=\"http:\/\/eaq.sagepub.com\/content\/38\/5\/671.full.pdf+html\">The Dark Side of Leadership: Teacher Perspectives of Principal Mistreatment<\/a>\u201c \u00ed\u00a0 <i>Educational Administration Quarterly<\/i>, 38 \u00e1rg. 5.tbl. s. 671-727. Desember 2002.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Blase, Joseph, Blase, Jo og Fengning Du. 2008. \u201e<a href=\"http:\/\/proquest.umi.com\/pqdlink?index=4&amp;did=1550198121&amp;SrchMode=3&amp;sid=1&amp;Fmt=6&amp;VInst=PROD&amp;VType=PQD&amp;RQT=309&amp;VName=PQD&amp;TS=1297799841&amp;clientId=58032&amp;aid=3\">The mistreated teacher: a national study<\/a>\u201c \u00ed <i>Journal of Educational Administration<\/i>, 46.\u00e1rg. 3.tbl. s. 263-30. \u00cd \u00feessari ranns\u00f3kn kemur fram a\u00f0 vinnusta\u00f0aeinelti er \u00f3tr\u00falega algengt, a\u00f0 sumir telji starf \u00ed sk\u00f3la, einkum grunnsk\u00f3la, vera h\u00e6ttulegast hva\u00f0 \u00feetta var\u00f0ar (teljist til \u201ehigh-risk occupations\u201c), a\u00f0 skv. breskum ranns\u00f3knum o.fl. eru kennarar taldir me\u00f0 st\u00e6rstu h\u00f3pum sem ver\u00f0a fyrir vinnusta\u00f0aeinelti og a\u00f0 mj\u00f6g margar af n\u00fdrri vinnusta\u00f0aeineltisranns\u00f3knum lei\u00f0i \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 hlutur stj\u00f3rnanda \u00ed einelti er mj\u00f6g st\u00f3r e\u00f0a milli 50-90% gerenda. Sj\u00e1 s. 264 og 266. En n\u00e1kv\u00e6mar kannanir \u00e1 \u00fev\u00ed hversu algengt er a\u00f0 sk\u00f3lastj\u00f3rnendur beiti kennara einelti hafa ekki veri\u00f0 ger\u00f0ar.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Wet, de Corine. 2010. \u201e<a href=\"http:\/\/www.sciencedirect.com\/science?_ob=MImg&amp;_imagekey=B6VD8-508JX47-2-1&amp;_cdi=5976&amp;_user=712601&amp;_pii=S0742051X10000685&amp;_origin=browse&amp;_zone=rslt_list_item&amp;_coverDate=10%2F31%2F2010&amp;_sk=999739992&amp;wchp=dGLzVzz-zSkWA&amp;md5=f2e297d2a75a7733d27edf173bd906c3&amp;ie=\/sdarticle.pdf\">The reasons for and the impact of principal-on-teacher bullying on the victims\u2019 private and professional lives<\/a>\u201c \u00ed <i>Teaching and Teacher Education. An International Journal of Research and Studies<\/i>, 26.\u00e1rg. 7.tbl. s. 1347-1492. Okt\u00f3ber 2010.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Riley, Dan, Deirdre J. Duncan, John Edwards. 2011. \u201e<a href=\"http:\/\/www.emeraldinsight.com\/journals.htm?articleid=1902017&amp;show=abstrac\">Staff bullying in Australian schools<\/a>\u201c \u00ed <i>Journal of Educational Administration<\/i>, 49.\u00e1rg. 1.tbl. s. 7-30. Einungis \u00fatdr\u00e1tturinn var sko\u00f0a\u00f0ur en leigja m\u00e1 greinina e\u00f0a kaupa ef \u00e1hugi er \u00e1. (\u00dea\u00f0 vekur reyndar strax \u00e1huga hva\u00f0 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur ranns\u00f3knar Riley o.fl. eru uggv\u00e6nlegar.)<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd \u00feessari f\u00e6rslu er einkum stu\u00f0st vi\u00f0 ranns\u00f3kn Corine de Wet (2010) og fyrri ranns\u00f3kn Blase &amp; Blase (2002).<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Greinarnar voru sko\u00f0a\u00f0ar \u00e1 vefnum \u00feann 11. febr\u00faar.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>3<\/b> Til eru tv\u00e6r \u00edslenskar ranns\u00f3knir sem n\u00e1lgast \u00feetta efni ofurl\u00edti\u00f0:<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Dagr\u00fan \u00de\u00f3r\u00f0ard\u00f3ttir. 2006. <i><a href=\"http:\/\/www.vinnueftirlit.is\/vinnueftirlit\/upload\/files\/arsskyrslur\/rannsoknir\/einelti_a_vinnustad_meistaraverkefni_dth.pdf\">Einelti \u00e1 vinnusta\u00f0. Samanbur\u00f0ur \u00feriggja opinberra vinnusta\u00f0a<\/a><\/i>. (MS verkefni \u00ed Stj\u00f3rnun og stefnum\u00f3tun, Vi\u00f0skipta-og hagfr\u00e6\u00f0ideild H\u00cd). Sko\u00f0a\u00f0 \u00e1 vef Vinnueftirlitsins 24. jan\u00faar 2011. Ranns\u00f3kn Dagr\u00fanar var \u00e1 tveimur \u00f3tilgreindum r\u00e1\u00f0uneytum og einni \u00f3tilgreindri r\u00edkisstofnun. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur voru afar misjafnar \u00fev\u00ed einn vinnusta\u00f0urinn skar sig \u00e1kaflega \u00far vegna mikils stj\u00f3rnandaeineltis og skekkti allar t\u00f6lur. Meginni\u00f0ursta\u00f0an var s\u00fa a\u00f0 \u00ed flestum tilvikum er gerandi eineltis yfirma\u00f0ur \u00feess sem fyrir eineltinu ver\u00f0ur e\u00f0a annar stj\u00f3rnandi.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><i><a href=\"http:\/\/www.fjarmalaraduneyti.is\/media\/Starfsmannamal\/Einelti-medal-rikisstarfsmanna.pdf\">Einelti me\u00f0al r\u00edkisstarfsmanna. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur k\u00f6nnunar \u00e1 einelti me\u00f0al r\u00edkisstarfsmanna<\/a><\/i>. Fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneyti\u00f0 \u00e1g\u00fast 2008. Ritstj\u00f3ri: \u00c1g\u00fasta H. G\u00fastafsd\u00f3ttir. Sko\u00f0a\u00f0 \u00e1 vef Fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneytisins 24. jan\u00faar 2011. \u00deetta var mj\u00f6g vi\u00f0amikil ranns\u00f3kn og var meginni\u00f0ursta\u00f0an s\u00fa a\u00f0 r\u00famlega 10% r\u00edkisstarfsmanna taldi sig hafa or\u00f0i\u00f0 fyrir einelti \u00ed starfi \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu 12 m\u00e1nu\u00f0um. Hins vegar er ranns\u00f3knin g\u00f6llu\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed leyti a\u00f0 ekki var greint milli stj\u00f3rnenda og almennra starfsmanna \u00ed sv\u00f6rum; a\u00f0 ekki er h\u00e6gt a\u00f0 sko\u00f0a einstakar starfsst\u00e9ttir heldur einungis flokkun eftir r\u00e1\u00f0uneytum, sem mismunandi margir og mismunandi fj\u00f6lbreyttir vinnusta\u00f0ir falla undir, og a\u00f0 \u00e1hersla er mj\u00f6g \u00e1 reynslu \u00feolenda en f\u00e1t\u00e6klegar ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur um gerendur, t.d. er ekki greint fr\u00e1 kyni gerenda. \u00de\u00f3tt \u00ed ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um segi a\u00f0 \u00ed 44% tilvika s\u00e9 gerandi eineltis samstarfsma\u00f0ur en n\u00e6sti yfirma\u00f0ur \u00ed 31% tilvika segja \u00feessar t\u00f6lur n\u00e6sta l\u00edti\u00f0 \u00fev\u00ed, eins og \u00e1\u00f0ur var geti\u00f0, eru \u00feeir sem svara b\u00e6\u00f0i venjulegir starfsmenn og yfirmenn. \u00cd ni\u00f0urst\u00f6\u00f0unum kemur fram s\u00fa sl\u00e1andi sta\u00f0reynd a\u00f0 \u00ed 76% tilvika var formlegum kv\u00f6rtunum vegna eineltis ekki fylgt eftir me\u00f0 vi\u00f0eigandi h\u00e6tti.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">K\u00f6nnun fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneytisins n\u00e1\u00f0i a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u bara til framhaldssk\u00f3lakennara og stj\u00f3rnenda framhaldssk\u00f3la. \u00cd k\u00f6nnun Dagn\u00fdjar er ekki h\u00e6gt a\u00f0 sj\u00e1 hvort \u00feri\u00f0ja stofnunin var sk\u00f3li og m\u00e9r \u00feykir\u00a0 fremur \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 svo hafi veri\u00f0. M\u00e9r vitanlega hefur Kennarasamband \u00cdslands ekki sta\u00f0i\u00f0 fyrir neinni k\u00f6nnun \u00e1 vinnusta\u00f0areinelti \u00ed sk\u00f3lum landsins og hvergi hafa birst uppl\u00fdsingar um sl\u00edkt. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri samt full \u00fe\u00f6rf \u00e1 a\u00f0 rannsaka vinnusta\u00f0aeinelti \u00ed grunnsk\u00f3lum og framhaldssk\u00f3lum mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur \u00feeirra erlendu ranns\u00f3kna sem \u00e9g v\u00edsa \u00ed (og sem v\u00edsa \u00e1fram \u00ed fj\u00f6lda ranns\u00f3kna \u00e1 vinnusta\u00f0aeinelti um allan heim).<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>4<\/b> Boddy, Clive R. 2010. \u201e<a href=\"http:\/\/www.springerlink.com\/content\/n530369754351084\/fulltext.pdf\">Corporate Psychopaths, Bullying and Unfair Supervision in the Workplace<\/a>\u201c \u00ed <i>Journal of Business Ethics<\/i> 25. n\u00f3vember 2010, s. 1-13. Greinin var sko\u00f0u\u00f0 \u00e1 Vefnum 25. jan. 2011.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>5<\/b> Babiak, Paul og Robert D. Hare. 2007. <i>Snakes in Suits. When Psychopaths Go to Work<\/i>. HarperCollins Publishers, New York. (B\u00f3kin kom fyrst \u00fat 2006.)<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>6<\/b>\u00a0 Blase &amp; Blase (2002) s. 689-690.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>7<\/b> Sj\u00e1 yfirlit yfir \u00feessar ranns\u00f3knir \u00ed Blase &amp; Blase (2002), s. 678.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>8<\/b> Sj\u00e1 skilgreiningu Keashly (1998) \u00ed Blase &amp; Blase (2002), s. 675.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>9<\/b> Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur \u00feessarar ranns\u00f3knar eru \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 margar al\u00fej\u00f3\u00f0legar ranns\u00f3knir og s\u00fdna a\u00f0 stj\u00f3rnandi sem ekki er starfi s\u00ednu vaxinn reynir oft a\u00f0 leggja undirmenn s\u00edna \u00ed einelti. \u00cd su\u00f0urafr\u00edsku ranns\u00f3kninni er bent \u00e1 \u00fea\u00f0 sem sk\u00fdringu a\u00f0 <b>\u00f6fund <\/b>s\u00e9 mj\u00f6g oft hvati a\u00f0 einelti. Pers\u00f3nulegur styrkur kennara og \u00fea\u00f0 sem hann\/h\u00fan hefur afreka\u00f0 \u00ed starfi g\u00e6ti egnt l\u00e9legan yfirmann til a\u00f0 leggja \u00feann kennara \u00ed einelti. \u00cd sumum vinnusta\u00f0aranns\u00f3knum (sem v\u00edsa\u00f0 er \u00ed \u00far su\u00f0urafr\u00edsku ranns\u00f3kninni)\u00a0 hefur komi\u00f0 fram a\u00f0 gerandi eineltis reyni a\u00f0 gera opinberlega l\u00edti\u00f0 \u00far \u00fev\u00ed sem hann \u00f6fundar f\u00f3rnarlambi\u00f0 af. Sj\u00e1 Wet, Corine de. (2010) s. 1454 &#8211; 55. Sj\u00e1 m\u00e1 \u00edtarlegt yfirlit yfir eineltisheg\u00f0un sk\u00f3lastj\u00f3ra \u00ed Blase &amp; Blase (2002) s. 686.\u00a0 \u00c1 eftir yfirlitst\u00f6flunni \u00fear fylgir texti \u00e1 n\u00e6stu s\u00ed\u00f0um sem \u00fatsk\u00fdrir einstaka \u00fe\u00e6tti.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>10<\/b> <i><a href=\"http:\/\/www.fjarmalaraduneyti.is\/media\/Starfsmannamal\/Einelti-medal-rikisstarfsmanna.pdf\">Einelti me\u00f0al r\u00edkisstarfsmanna. Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur k\u00f6nnunar \u00e1 einelti me\u00f0al r\u00edkisstarfsmanna<\/a>. <\/i>Fj\u00e1rm\u00e1lar\u00e1\u00f0uneyti\u00f0 \u00e1g\u00fast 2008.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>11<\/b> Blase &amp; Blase (2002) s. 694<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>12<\/b> Blase &amp; Blase (2002) s. 693-694<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>13<\/b> Blase &amp; Blase (2002) s. 711 o.\u00e1fr.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>14<\/b> Blase &amp; Blase (2002) s. 715<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>15<\/b> Harthill, Susan. 2010. \u201e<a href=\"http:\/\/works.bepress.com\/cgi\/viewcontent.cgi?article=1001&amp;context=susan_harthill\">Workplace Bullying as an Occupational Safety and Health Matter: A Comparative Analysis<\/a>\u201c \u00ed\u00a0 <i>SelectedWorks <\/i>(safni fr\u00e6\u00f0igreina \u00e1 vefnum)<i>.<\/i> Sko\u00f0a\u00f0 13. febr\u00faar 2011.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hla\u00f0a ni\u00f0ur f\u00e6rslunni sem Word-skjali * M\u00f6guleg si\u00f0blinda me\u00f0 \u00ed spilinu? \u00c9g \u00e6tla\u00f0i m\u00e9r alltaf a\u00f0 skrifa um si\u00f0blindu \u00ed sk\u00f3lum \u00ed si\u00f0blindupistlar\u00f6\u00f0inni en fann svo ekki n\u00e6gilega g\u00f3\u00f0ar heimildir fyrir sl\u00edku. \u00de\u00f3 m\u00e1 telja <span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span> <span class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2011\/02\/16\/skolastjorar-sem-leggja-kennara-i-einelti\/\" class=\"more-link\"><span>Read More &#8230;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-322","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/322","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=322"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/322\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=322"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=322"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=322"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}