{"id":340,"date":"2011-04-21T01:52:47","date_gmt":"2011-04-21T01:52:47","guid":{"rendered":"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-04-21\/upplyfting-uppheima-og-meira-um-%e2%80%9estorvirkid%e2%80%9c-sogu-akraness\/"},"modified":"2011-04-21T01:52:47","modified_gmt":"2011-04-21T01:52:47","slug":"upplyfting-uppheima-og-meira-um-storvirkid-sogu-akraness","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2011\/04\/21\/upplyfting-uppheima-og-meira-um-storvirkid-sogu-akraness\/","title":{"rendered":"Upplyfting Uppheima og meira um \u201est\u00f3rvirki\u00f0\u201c S\u00f6gu Akraness"},"content":{"rendered":"<p>Svei m\u00e9r ef \u00e9g get ekki sett upp enn einn greinaflokkinn &#8211; a.m.k. er \u00e9g sta\u00f0r\u00e1\u00f0in \u00ed a\u00f0 skrifa\u00a0<em>S\u00f6gu S\u00f6gu Akraness<\/em>, sem er st\u00f3rmerkileg,\u00a0a\u00f0 m\u00ednu mati\u00a0erkid\u00e6mi um ne\u00f3p\u00f3tisma (sem hefur veri\u00f0 nefndur kl\u00edkuskapur \u00e1 al\u00fe\u00fd\u00f0legri \u00edslensku), algeran skort \u00e1 samviskubiti e\u00f0a eftirsj\u00e1 \u00fe\u00f3tt ritun hafi dregist von \u00far viti og f\u00e9 ausi\u00f0 \u00f3\u00ferj\u00f3tandi\u00a0\u00ed h\u00edtina\u00a0og \u00fdmsum \u00f6\u00f0rum heillandi \u00fe\u00e1ttum.<\/p>\n<p>En \u00feessi f\u00e6rsla er sprottin af augl\u00fdsingu \u00fatg\u00e1fufyrirt\u00e6kisins <em>Uppheima<\/em> \u00ed dag: \u00deeir spl\u00e6stu \u00ed opnu \u00ed <em>P\u00f3stinum<\/em> (vikulegum augl\u00fdsingasnepli okkar Skagamanna) og tilkynna \u00fatg\u00e1fu tveggja binda <em>S\u00f6gu Akraness<\/em> \u00feann 19.\u00a0ma\u00ed (og eru me\u00f0 fors\u00f6lutilbo\u00f0, svo \u00e9g augl\u00fdsi n\u00fa fyrir hi\u00f0 g\u00f3\u00f0a \u00fatg\u00e1fufyrirt\u00e6ki, \u00ed \u00feessari f\u00e6rslu). \u00cd augl\u00fdsingunni eru ekki sp\u00f6ru\u00f0 st\u00f3ru or\u00f0in! M\u00e1 nefna a\u00f0 riti\u00f0 er b\u00e6\u00f0i kalla\u00f0 <font size=\"2\">\u201e<\/font>SANNKALLA\u00d0 ST\u00d3RVIRKI<font size=\"2\">\u201c<\/font> og <font size=\"2\">\u201e<\/font><strong>Fj\u00e1rsj\u00f3\u00f0ur \u00f6llum Akurnesingum<\/strong> og \u00e1hugaf\u00f3lki um s\u00f6gu \u00cdslands.<font size=\"2\">\u201c<\/font><\/p>\n<p>Fyrsta klausan segir: <font size=\"2\">\u201e<\/font>\u00deetta t\u00edmam\u00f3taverk er \u00f3t\u00e6mandi brunnur uppl\u00fdsinga og fr\u00f3\u00f0leiks um hva\u00f0eina sem snertir s\u00f6gu Akraness og varpar jafnfram n\u00fdju lj\u00f3si \u00e1 uppruna f\u00f3lks \u00ed landn\u00e1mi Bresasona.<font size=\"2\">\u201c<\/font> (<em>P\u00f3sturinn<\/em>, mi\u00f0vikudaginn 20. apr\u00edl 2011, 16. tbl., 14. \u00e1rg.,\u00a0mi\u00f0opna.)<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"http:\/\/www.this.is\/harpa\/blogg_nytt\/lewis_drottningin\" alt=\"Lewis drottningin\" align=\"left\" height=\"155\" width=\"138\" \/>\u00c9g var\u00f0 paff yfir a\u00f0\u00a0lesa enn einu sinni \u00feessa sta\u00f0h\u00e6fingu um\u00a0n\u00fdja lj\u00f3si\u00f0 \u00e1 landn\u00e1msmenn.\u00a0Reikna me\u00f0 a\u00f0 \u00fearna s\u00e9 v\u00edsa\u00f0 \u00ed s\u00f6guritara sem segir um \u00fe\u00e6r ranns\u00f3knir s\u00ednar: <font size=\"2\">\u201e<\/font>\u00cd \u00feessu samhengi finnst m\u00e9r tengingin vi\u00f0 Su\u00f0ureyjar afskaplega forvitnileg, b\u00e6\u00f0i vegna Akraness og n\u00e1l\u00e6gra bygg\u00f0a beggja\u00a0vegna Hvalfjar\u00f0ar. Sk\u00fdrt d\u00e6mi er hin n\u00e1na samsv\u00f6run \u00f6rnefna \u00e1 eyjunni\u00a0Lewis, e\u00f0a Lj\u00f3\u00f0h\u00fasum, vi\u00f0 \u00f6rnefni \u00e1 sv\u00e6\u00f0inu fr\u00e1 Mosfellssveit a\u00f0\u00a0Hafnarfjalli. &#8230; Af \u00feessari samsv\u00f6run og \u00fdmsu \u00f6\u00f0ru <strong>finnst<\/strong> <strong>m\u00e9r a\u00f0 megi draga \u00fe\u00e1 \u00e1lyktun<\/strong> a\u00f0 frumbyggjarnir h\u00e9r um sl\u00f3\u00f0ir hafi komi\u00f0 fr\u00e1 \u00feessu norr\u00e6na-gel\u00edska menningarsv\u00e6\u00f0i og flutt me\u00f0 s\u00e9r \u00f6rnefni af heimasl\u00f3\u00f0\u00a0l\u00edkt og \u00feeir \u00cdslendingar ger\u00f0u sem fluttust til Vesturheims undir lok 19. aldar.<font size=\"2\">\u201c<\/font> (\u00de\u00f3rhallur \u00c1smundsson. <font size=\"2\">\u201e<\/font>\u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir ekkert h\u00e9r um bil vi\u00f0 ritun s\u00f6gunnar.<font size=\"2\">\u201c<\/font> Vi\u00f0tal vi\u00f0 Gunnlaug Haraldsson.\u00a0<em>Skessuhorni\u00f0<\/em> 15. tbl. 14. \u00e1rg. \u00a0mi\u00f0vikudaginn 13. apr\u00edl 2011, s. 15. Feitletrun m\u00edn.)\u00a0<\/p>\n<p>[Myndin s\u00fdnir \u00e1hyggjufulla drottninguna \u00far hinum fr\u00e6gu Lewis-taflm\u00f6nnum.]<\/p>\n<p>\u00deetta er vissulega \u00e1hugavert efni en \u00fev\u00ed fer fjarri a\u00f0 Gunnlaugur hafi uppg\u00f6tva\u00f0 nokkurn skapa\u00f0an hlut \u00ed \u00feessu efni hva\u00f0 \u00fe\u00e1 a\u00f0 \u00fearna s\u00e9 varpa\u00f0 n\u00fdju lj\u00f3si \u00e1 uppruna f\u00f3lks \u00ed landn\u00e1mi Bresasona. \u00c9g reikna me\u00f0 a\u00f0 hann v\u00edsi r\u00e6kilega \u00ed heimildir s\u00ednar \u00ed ritinu en \u00fea\u00f0 gerir hann ekki \u00ed vi\u00f0talinu heldur m\u00e1 n\u00e1nast\u00a0skilja sem svo\u00a0a\u00f0 \u00feetta hafi hann uppg\u00f6tva\u00f0 sj\u00e1lfur. Sama gildir um augl\u00fdsingu <em>Uppheima<\/em>; h\u00fan er \u00ed sk\u00e1sta falli h\u00e1rtoga\u00f0 sannleikskorn nema svo vilji til a\u00f0 einhverjar t\u00edmam\u00f3tauppg\u00f6tvanir a\u00f0rar leynist \u00ed b\u00f3kinni (sem \u00e9g hef vitaskuld ekki bari\u00f0 augum fremur en a\u00f0rir Skagamenn).<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 1955 benti Hermann P\u00e1lsson \u00e1 \u00fea\u00f0 \u00ed b\u00f3k sinni <em>S\u00f6ngvar fr\u00e1 Su\u00f0ureyjum<\/em>, s. 14, a\u00f0 \u00ed Lj\u00f3\u00f0h\u00fasum s\u00e9 Esjufjall og \u00fear skammt fr\u00e1 Kj\u00f3s, eins og \u00e1 \u00cdslandi. Hann nefnir einnig a\u00f0 \u00ed Kj\u00f3s s\u00e9 Lax\u00e1 og bendir \u00e1 a\u00f0 flestar v\u00edkur og vogar beri norr\u00e6n heiti og nefnir \u00fear \u00e1 me\u00f0al Sandv\u00edk og Leirvog. [Hermann er a\u00f0 tala um <em>Lewis<\/em>, oft nefnd <em>Lj\u00f3\u00f0h\u00fas<\/em> \u00ed \u00edslenskum heimildum en heitir <em>Le\u00f2dhas<\/em> \u00e1 gel\u00edsku sem tali\u00f0 er \u00fe\u00fd\u00f0a m\u00fdrlendi. <a href=\"http:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Lewis\" title=\"Lj\u00f3\u00f0h\u00fas\">Lewis er hluti af Lewis-Harris<\/a>, sem er st\u00e6rsta eyjan \u00ed Su\u00f0ureyjaklasanum.]<\/p>\n<p>\u00deetta tekur Helgi Gu\u00f0mundsson upp \u00ed b\u00f3k sinni <em>Um Kjalnesinga s\u00f6gu. Nokkrar athuganir<\/em>, s. 109\u00a0(Studia Islandica 26, \u00fatg. 1967) og segir: <font size=\"2\">\u201e<\/font>\u00dea\u00f0 m\u00e1 gera r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 landn\u00e1msmenn hafi a\u00f0 einhverju leyti flutt me\u00f0 s\u00e9r \u00f6rnefni \u00far heimah\u00f6gum s\u00ednum.<font size=\"2\">\u201c<\/font> Hann bendir svo \u00e1 vandam\u00e1li\u00f0 a\u00f0 um lei\u00f0 og norr\u00e6nir menn n\u00e1\u00f0u yfirr\u00e1\u00f0um yfir Lewis var gel\u00edska tekin upp (\u00e1\u00f0ur var t\u00f6lu\u00f0 p\u00e9ttneska \u00e1 eyjunum, sem menn telja a\u00f0 hafi veri\u00f0 keltneskt tungum\u00e1l, e.t.v. skylt bret\u00f3nsku og welsku, en gel\u00edska er aftur \u00e1 m\u00f3ti \u00f6nnur grein keltneskra tungum\u00e1la) og \u00fev\u00ed s\u00e9u norr\u00e6n \u00f6rnefni n\u00fa m\u00f6rg \u00ed gel\u00edskri mynd \u00e1 Lewis.\u00a0Helgi telur svo upp fj\u00f6lda \u00f6rnefna \u00ed 20 km loftl\u00ednu sem endurspeglast n\u00e1nast \u00ed s\u00f6mu mynd og s\u00f6mu fjarl\u00e6g\u00f0arhlutf\u00f6llum\u00a0fr\u00e1 Hafnarfjalli til Mosfellssveitar. Hann bendir \u00e1 a\u00f0 m\u00f6rg \u00f6rnefnin s\u00e9u ekki sjaldg\u00e6f\u00a0<font size=\"2\">\u201e<\/font>en \u00f6rnefnara\u00f0irnar eru athyglisver\u00f0ar og geta stutt \u00fea\u00f0, a\u00f0\u00a0Landn\u00e1ma fari r\u00e9tt me\u00f0 uppruna landn\u00e1msmanna \u00e1 \u00feessum sl\u00f3\u00f0um.<font size=\"2\">\u201c<\/font> (s. 110) \u00dea\u00f0 er d\u00e1l\u00edti\u00f0 athyglisvert a\u00f0 bera \u00feetta saman vi\u00f0 or\u00f0 Gunnlaugs \u00ed vi\u00f0talinu \u00ed <em>Skessuhorninu<\/em>, svo ekki s\u00e9 meira sagt.<\/p>\n<p>Helgi hefur svo fjalla\u00f0 n\u00e1nar um \u00feetta \u00ed b\u00f3kinni <em>Um haf innan. Vestr\u00e6nir menn og \u00edslenzk menning \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum<\/em>. (H\u00e1sk\u00f3la\u00fatg\u00e1fan, 1997) og segir \u00e1 s. 194: <font size=\"2\">\u201e<\/font>Af \u00feessu ver\u00f0ur kannski ekki dregin \u00f6nnur \u00e1lyktun en s\u00fa a\u00f0 \u00f6rnefnin hafi veri\u00f0 gefin \u00e1 svipu\u00f0um t\u00edma \u00e1 b\u00e1\u00f0um st\u00f6\u00f0um.<font size=\"2\">\u201c<\/font> \u00dea\u00f0 passar \u00e1g\u00e6tlega vi\u00f0 \u00fe\u00e1 kenningu a\u00f0 norr\u00e6nir menn hafi lagt undir sig Lewis \u00e1 9. \u00f6ld og haft me\u00f0 s\u00e9r gel\u00edska \u00fer\u00e6la; b\u00e6\u00f0i norr\u00e6nan og gel\u00edskan hafi n\u00e1nast strax \u00fatr\u00fdmt p\u00e9ttnesku (e\u00f0a \u00f6llu heldur P\u00e9ttunum k\u00e1la\u00f0) og menn hafi jafnvel\u00a0almennt veri\u00f0 tv\u00edtyngdir\u00a0\u00e1 norr\u00e6nu og gel\u00edsku.\u00a0\u00dar \u00fev\u00ed p\u00e9ttnesku heitin voru ekki lengur til \u00feurftu norr\u00e6nu ribbaldarnir a\u00f0 gefa landslaginu n\u00fd n\u00f6fn og gel\u00edsku \u00fer\u00e6larnir ger\u00f0u eins. Svo flutti slatti af norr\u00e6nu ribb\u00f6ldunum anna\u00f0, t.d. til \u00cdslands, og t\u00f3ku kannski me\u00f0 s\u00e9r nokkra gel\u00edska \u00fer\u00e6la e\u00f0a amb\u00e1ttir til karna\u00f0ar s\u00e9r, jafnvel eiginkonur. Lewis h\u00e9lst aftur \u00e1 m\u00f3ti undir\u00a0Noregskonungi til\u00a0\u00e1rsins 1266.<\/p>\n<p>B\u00e6\u00f0i\u00a0Helgi Gu\u00f0mundsson og Hermann P\u00e1lsson hafa fjalla\u00f0 \u00edtarlega um \u00f6rnefni og uppruna vestr\u00e6nna landn\u00e1msmanna, sj\u00e1\u00a0b\u00f3k Helga sem minnst\u00a0var \u00e1\u00a0\u00ed fyrri\u00a0m\u00e1lsgrein og b\u00f3k Hermanns, <em>Keltar \u00e1\u00a0\u00cdslandi<\/em> (H\u00e1sk\u00f3la\u00fatg\u00e1fan, 1996). B\u00e1\u00f0ir hafa\u00a0vaki\u00f0 athygli \u00e1 hve litlar uppl\u00fdsingar eru um landn\u00e1msmenn\u00a0Akraness og hve mikill munur er \u00e1 \u00e1 l\u00fdsingu Sturlub\u00f3kar og Hauksb\u00f3kar\u00a0<em>Landn\u00e1mu<\/em>, sem eru a\u00f0alheimildir fyrir \u00fev\u00ed.<\/p>\n<p>\u00cd Sturlub\u00f3k segir: <font size=\"2\">\u201e<\/font>Br\u00e6\u00f0ur tveir n\u00e1mu Akranes allt \u00e1 milli Kalmans\u00e1r og Aurri\u00f0a\u00e1r; h\u00e9t annar \u00deorm\u00f3\u00f0ur; hann \u00e1tti land fyrir sunnan Reyni og bj\u00f3\u00a0a\u00f0 H\u00f3lmi. Ketill \u00e1tti Akranes fyrir vestan og fyrir nor\u00f0an Akrafell til Aurri\u00f0a\u00e1r. Hans son var J\u00f6rundur hinn kristni, er bj\u00f3\u00a0\u00ed G\u00f6r\u00f0um; \u00fear h\u00e9t \u00fe\u00e1 J\u00f6rundarholt.<font size=\"2\">\u201c<\/font>\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/blogg_nytt\/innri_holmur.jpg?resize=150%2C150\" alt=\"Innri H\u00f3lmur\" align=\"left\" height=\"150\" width=\"150\" \/>\u00cd Hauksb\u00f3k segir aftur \u00e1 m\u00f3ti \u00e1 \u00feessa lei\u00f0: <font size=\"2\">\u201e<\/font>\u00deorm\u00f3\u00f0ur hinn gamli og Ketill Bresasynir f\u00f3ru af \u00cdrlandi til \u00cdslands &#8230; \u00feeir voru \u00edrskir. Kalman var og \u00edrskur &#8230;<font size=\"2\">\u201c<\/font>\u00a0[\u00cd Sturlub\u00f3k er Kalman ekki tengdur\u00a0vi\u00f0 Bresasyni en sagt \u00e1 \u00f6\u00f0rum sta\u00f0\u00a0<font size=\"2\">\u201e<\/font>Ma\u00f0ur h\u00e9t Kalmar su\u00f0ureyskur a\u00f0 \u00e6tt.<font size=\"2\">\u201c<\/font> Raunar segir \u00e1 samsvarandi sta\u00f0 \u00ed Hauksb\u00f3k: <font size=\"2\">\u201e<\/font>Ma\u00f0ur h\u00e9t Kalman su\u00f0ureyskur.<font size=\"2\">\u201c<\/font>]\u00a0<\/p>\n<p>\u00cd Hauksb\u00f3k er tro\u00f0i\u00f0 inn sem v\u00ed\u00f0ast \u00edrskum uppruna enda taldi Haukur l\u00f6gma\u00f0ur sem l\u00e9t skrifa b\u00f3kina a\u00f0 hann v\u00e6ri sj\u00e1lfur af \u00edrskum konungs\u00e6ttum. Sagnir um a\u00f0 \u00c1s\u00f3lfur alskik, sem bj\u00f3 m.a. \u00ed Innra-H\u00f3lmi og var barnabarn Ketils Bresasonar, hafi veri\u00f0 \u00edrskur og um hans \u00edrsk\u00e6ttu\u00f0u kraftaverk (helgisagnir)\u00a0eru \u00ed \u00fatg\u00e1fu Hauks. S\u00f6mulei\u00f0is uppl\u00fdsingar um a\u00f0 kirkjan \u00e1 Innra-H\u00f3lmi hafi veri\u00f0 helgu\u00f0 K\u00f3lumkilla, St Columba, \u00fej\u00f3\u00f0ard\u00fdrlingi \u00cdra (sem kristna\u00f0i reyndar Su\u00f0ureyjar fyrir daga norr\u00e6nna \u00edb\u00faa \u00feeirra). \u00deetta er \u00e1g\u00e6tlega raki\u00f0 b\u00e6\u00f0i \u00ed b\u00f3k Helga Gu\u00f0mundssonar, <em>Um haf innan<\/em>, og \u00ed b\u00f3k Hermanns P\u00e1lssonar, <em>Keltar \u00e1 \u00cdslandi<\/em>, og b\u00e1\u00f0ir byggja mj\u00f6g \u00e1 ranns\u00f3knum J\u00f3ns J\u00f3hannessonar \u00e1 <em>Landn\u00e1mu<\/em>. Um <a href=\"http:\/\/visindavefur.hi.is\/svar.php?id=837\" title=\"Landn\u00e1ma\">helstu handrit Landn\u00e1mu m\u00e1 lesa \u00e1 V\u00edsindavef<\/a>. \u00a0Loks m\u00e1 geta \u00feess a\u00f0 Hermann P\u00e1lsson sta\u00f0h\u00e6fir a\u00f0 \u00fear sem landn\u00e1msmenn voru taldir \u00edrskir hafi kristni l\u00edtt haldist eftir landn\u00e1m en miklu fremur \u00fear sem landn\u00e1msmenn voru taldir su\u00f0ureyskir. V\u00e6ri gaman a\u00f0 vita hversu sterk kristnin reyndist \u00ed landn\u00e1mi Bresasona, sem g\u00e6ti gefi\u00f0 frekari v\u00edsbendingar um uppruna landn\u00e1msmanna \ud83d\ude42<\/p>\n<p>Hugsanlega hefur Gunnlaugur s\u00f6guritari fundi\u00f0 einhver fleiri \u00f6rnefni sem sty\u00f0ja su\u00f0ureysku speglunar\u00f6rnefnakenninguna. \u00c9g vona \u00fea\u00f0 \u00fev\u00ed \u00feessi fr\u00e6\u00f0i m\u00e1 rekja meir en h\u00e1lfa \u00f6ld aftur \u00ed t\u00edmann og geta \u00fev\u00ed alls ekki bori\u00f0 uppi n\u00fdja augl\u00fdsta lj\u00f3si\u00f0\u00a0<em>Uppheima<\/em>. Tilt\u00f6lulega n\u00fdlega hafa menn haldi\u00f0 \u00e1 lofti n\u00fdrri kenningu um nafni\u00f0 \u00e1 Skilmannahreppi, sums\u00e9 a\u00f0 \u00fear s\u00e9 su\u00f0ureyska \u00e1rheiti\u00f0 <font size=\"2\">\u201e<\/font>Sheil<font size=\"2\">\u201c<\/font> grunnurinn. Reyndar er \u00feetta ekki tali\u00f0 gel\u00edskt or\u00f0 heldur eitt af \u00f6rf\u00e1um p\u00e9ttneskum or\u00f0um sem var\u00f0veist hafa \u00e1 Su\u00f0ureyjum, m.a. \u00e1 Lewis. Og um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00e1giskun og \u00e9g hef aldrei heyrt r\u00f6kin fyrir kenningunni um Skilmannahrepp, einungis a\u00f0 \u00feau \u00feyki heldur h\u00e6pin. En \u00feessi kenning er a.m.k. tilt\u00f6lulega n\u00fd af n\u00e1linni &#8211; ekki h\u00e1lfrar aldar g\u00f6mul.<\/p>\n<p>\u00c9g \u00e1 enn eftir a\u00f0 muna hvar \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 korti\u00f0 sem Gunnlaugur hefur l\u00e1ti\u00f0 teikna upp \u00e1 n\u00fdtt \u00ed b\u00f3kina s\u00edna, sem s\u00fdnir samsv\u00f6run \u00f6rnefnanna sem Helgi Gu\u00f0mundsson og Hermann P\u00e1lsson hafa marg-fjalla\u00f0 um (og fleiri &#8211; \u00e9g m\u00e1tti bara ekkert vera a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00fasleita \u00ed b\u00f3kasafninu \u00ed dag heldur greip \u00fea\u00f0 sem hendi var n\u00e6st). Hugsanlega er\u00a0korti\u00f0 komi\u00f0 \u00far einhverri af b\u00f3kum Magn\u00fasar Magn\u00fassonar &#8230; hugsanlega rifjast upp fyrir m\u00e9r hvar \u00e9g s\u00e1 korti\u00f0 og hugsanlega getur einhver lesandi uppl\u00fdst m\u00e1li\u00f0.<\/p>\n<p>Af \u00fev\u00ed sem ofan hefur veri\u00f0 raki\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 kenning um su\u00f0ureyska landn\u00e1msmenn \u00e1 Akranesi og \u00ed n\u00e1grenni er hundg\u00f6mul og vel \u00feekkt. H\u00fan hefur einnig veri\u00f0 vel r\u00f6kstudd af virtum fr\u00e6\u00f0im\u00f6nnum.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/blogg_nytt\/irskir_dagar.jpg?resize=150%2C150\" alt=\"\u00cdrskir dagar\" align=\"left\" height=\"150\" width=\"150\" \/>Hva\u00f0an kemur \u00fe\u00e1 \u00feessi mikla \u00e1hersla \u00e1 a\u00f0 landn\u00e1m h\u00e9r hafi veri\u00f0 \u00edrskt og vi\u00f0 skulum halda upp \u00e1 \u00edrska daga \u00e1 sumrin og\u00a0Skagamenn \u00fe\u00e1\u00f0u\u00a0minnismerki fr\u00e1 \u00cdrum, til minningar um \u00edrskt landn\u00e1m? S\u00fa hugmynd sty\u00f0st eing\u00f6ngu vi\u00f0 Hauksb\u00f3k <em>Landn\u00e1mu<\/em> sem fyrir lifandis l\u00f6ngu var bent \u00e1 a\u00f0 v\u00e6ri heldur hlutdr\u00e6g \u00feegar k\u00e6mi a\u00f0 \u00cdrum!<\/p>\n<p>En henni hefur veri\u00f0 haldi\u00f0 mj\u00f6g \u00e1 lofti h\u00e9r \u00e1 Skaganum, t.d. \u00ed <a href=\"http:\/\/akranes.is\/mannlif\/akranes-fyrr-og-nu\/hin-irska-arfleifd\/\" title=\"\ufffdrsk arfleif\u00f0\">\u00feessari klausu sem er \u00e1 vef Akraneskaupsta\u00f0ar<\/a>\u00a0undir yfirskriftinni <font size=\"2\">\u201e<\/font>N\u00e1nar um hina \u00cdrsku [svo] arfleif\u00f0<font size=\"2\">\u201c<\/font>: <font size=\"2\">\u201e<\/font>\u00cdrar n\u00e1mu land \u00e1 Akranesi og \u00ed b\u00f3kinni Akranes \u2013 saga og samt\u00ed\u00f0 er \u00feennan texta a\u00f0 finna: <font size=\"2\">\u201e<\/font>Litlu eftir 880 komu af \u00cdrlandi tveir br\u00e6\u00f0ur, \u00fe\u00e1 talsvert fullor\u00f0nir, \u00e1samt uppkomnum b\u00f6rnum og \u00f6\u00f0ru f\u00f3lki. Eiginkvenna \u00feeirra er eigi geti\u00f0. \u00deessir br\u00e6\u00f0ur voru \u00deorm\u00f3\u00f0ur og Ketill Bresasynir, bornir og barnf\u00e6ddir \u00e1 \u00cdrlandi, en af norskum \u00e6ttum. Bresasynir n\u00e1mu Akranes allt, \u00deorm\u00f3\u00f0ur sunnan Akrafjalls og Ketill nor\u00f0an. &#8230;<font size=\"2\">\u201c<\/font>\u00a0 Og hver skyldi hafa skrifa\u00f0 textann \u00ed \u00feessari 23 s\u00ed\u00f0na lj\u00f3smyndab\u00f3k, sem heitir reyndar <em>Akranes: saga og samt\u00ed\u00f0<\/em> og kom \u00fat 1998? Enginn annar en okkar g\u00f3\u00f0i s\u00f6guritari, Gunnlaugur Haraldsson.<\/p>\n<p>Meira a\u00f0 segja J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson, sem ekki \u00fe\u00f3tti \u00fe\u00f3 skila g\u00f3\u00f0u verki, skrifa\u00f0i \u00ed s\u00edna \u00fatg\u00e1fu af s\u00f6gu Akraness a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri alls ekkert v\u00edst a\u00f0 Bresasynir v\u00e6ru \u00edrskir, \u00feeir hef\u00f0u l\u00edklegast komi\u00f0 fr\u00e1 norr\u00e6nu-gel\u00edsku sv\u00e6\u00f0i og svo telur hann nokkra m\u00f6guleika, \u00fe.\u00e1.m. Su\u00f0ureyjar, Orkneyjar og Skotland. Svolei\u00f0is a\u00f0 n\u00fat\u00edma\u00fej\u00f3\u00f0sagan um a\u00f0 Ketill og \u00deorm\u00f3\u00f0ur hafi veri\u00f0 <strong>bornir og barnf\u00e6ddir \u00e1 \u00cdrlandi<\/strong> ver\u00f0ur ekki rakin til hans og \u00fe\u00e1 ekki heldur fer\u00f0amannah\u00fallumh\u00e6i\u00f0 <em>\u00cdrskir dagar<\/em>. Sem hlj\u00f3ta a\u00f0 breytast \u00ed <em>Su\u00f0ureyska daga<\/em> eftir a\u00f0 <font size=\"2\">\u201e<\/font>St\u00f3rvirki\u00f0<font size=\"2\">\u201c<\/font> birtist og \u00fe\u00e1 getum vi\u00f0\u00a0l\u00e1ti\u00f0 unglingana okkar leika\u00a0\u00de\u00f3rgunnu, Hrapp og \u00dej\u00f3st\u00f3lf, \u00ed sta\u00f0 gr\u00e6nna \u00edrskra \u00e1lfa og veifa\u00f0 m\u00e1ttugri hlutum en gr\u00e6num og appels\u00ednugulum bl\u00f6\u00f0rum \ud83d\ude09<\/p>\n<p>\u00deetta er or\u00f0in svo l\u00f6ng f\u00e6rsla a\u00f0 \u00e9g geymi m\u00e9r umfj\u00f6llun um sta\u00f0h\u00e6finguna <font size=\"2\">\u201e<\/font>geymir yfirgripsmikla og \u00feaulunna l\u00fdsingu \u00e1 samf\u00e9lagi b\u00e6nda og sj\u00f3manna \u00e1 \u00e1takat\u00edmum, \u00feegar sj\u00f3\u00feorpi\u00f0 Akranes bygg\u00f0ist upp<font size=\"2\">\u201c<\/font> (tilv. \u00ed fyrrnefnda augl\u00fdsingu <em>Uppheima<\/em>), \u00fe\u00f3tt \u00e9g hafi veri\u00f0\u00a0b\u00fain a\u00f0 finna nokkur ansi skemmtileg d\u00e6mi um or\u00f0i\u00f0 sj\u00f3\u00feorp (sem er sem sagt ekki n\u00fdyr\u00f0i sem\u00a0Gunnlaugur hefur\u00a0fundi\u00f0 upp,\u00a0eins og m\u00e9r var sagt \u00ed dag). S\u00fa f\u00e6rsla b\u00fd\u00f0ur l\u00edka upp \u00e1 spennandi tengingu vi\u00f0 sk\u00f3lam\u00e1l, sem er j\u00fa alltaf jafngaman a\u00f0 fjalla um.\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>Og <em>Saga S\u00f6gu Akraness<\/em> er kap\u00edtuli \u00fataf fyrir sig. Reyni a\u00f0 gera henni nokkur skil flj\u00f3tlega. Biskupsgl\u00f3far og \u00fatprj\u00f3na\u00f0ar svissneskar d\u00fdrlingaskj\u00f3\u00f0ur fr\u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum ver\u00f0a a\u00f0 b\u00ed\u00f0a um stund.<\/p>\n<p>\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Svei m\u00e9r ef \u00e9g get ekki sett upp enn einn greinaflokkinn &#8211; a.m.k. er \u00e9g sta\u00f0r\u00e1\u00f0in \u00ed a\u00f0 skrifa\u00a0S\u00f6gu S\u00f6gu Akraness, sem er st\u00f3rmerkileg,\u00a0a\u00f0 m\u00ednu mati\u00a0erkid\u00e6mi um ne\u00f3p\u00f3tisma (sem hefur veri\u00f0 nefndur kl\u00edkuskapur \u00e1 al\u00fe\u00fd\u00f0legri <span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span> <span class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2011\/04\/21\/upplyfting-uppheima-og-meira-um-storvirkid-sogu-akraness\/\" class=\"more-link\"><span>Read More &#8230;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-340","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/340","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=340"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/340\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}