{"id":345,"date":"2011-05-12T00:49:39","date_gmt":"2011-05-12T00:49:39","guid":{"rendered":"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-12\/nefndarmenn-lystu-skodun-sinni\/"},"modified":"2011-05-12T00:49:39","modified_gmt":"2011-05-12T00:49:39","slug":"nefndarmenn-lystu-skodun-sinni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2011\/05\/12\/nefndarmenn-lystu-skodun-sinni\/","title":{"rendered":"Nefndarmenn l\u00fdstu sko\u00f0un sinni"},"content":{"rendered":"<p><font size=\"-1\"><b>Saga S\u00f6gu Akraness III<\/b><\/font><br \/>\n<font size=\"-1\">Sj\u00e1 einnig:<\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><b>Saga S\u00f6gu Akraness I<\/b>, <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-04-30\/a-skaganum-%e2%80%9ehafa-aldrei-buid-neinir-fyrirtaksmenn-hvorki-i-ordi-ne-verki%e2%80%9c\/\">\u00c1 Skaganum \u201ehafa aldrei b\u00fai\u00f0 neinir fyrirtaksmenn hvorki \u00ed or\u00f0i n\u00e9 verki\u201c<\/a><\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><b>Saga S\u00f6gu Akraness II, <\/b><a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-08\/%e2%80%9eframtakssemi-og-frumskogalogmal%e2%80%9c\/\">\u201eFramtakssemi og frumsk\u00f3gal\u00f6gm\u00e1l\u201c<\/a><\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n<b><font size=\"-1\">\u00a0<\/font><\/b><\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">Ritnefnd um s\u00f6gu Akraness<\/font><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Fyrsti fundur Ritnefndar um s\u00f6gu Akraness var haldinn 14. okt\u00f3ber 1987. L\u00edklega hefur \u00fe\u00e1 engan \u00f3ra\u00f0 fyrir a\u00f0 \u00feessi nefnd \u00e6tti eftir a\u00f0 starfa n\u00e6stu 24 \u00e1rin a\u00f0 verkefninu og h\u00fan starfar enn, funda\u00f0i s\u00ed\u00f0ast 17. jan\u00faar 2011.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd fyrstu ritnefndinni s\u00e1tu: <a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=196171&amp;pageId=2730073&amp;lang=is&amp;q=G\ufffdsli G\ufffdslason\" title=\"G\ufffdsli G\ufffdslason b\u00e6jarstj\u00f3ri\">G\u00edsli G\u00edslason<\/a>, b\u00e6jarstj\u00f3ri og forma\u00f0ur nefndarinnar, <a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=200031&amp;pageId=3011139&amp;lang=is&amp;q=Gunnlaugur Haraldsson\" title=\"Gunnlaugur Haraldsson\">Gunnlaugur Haraldsson<\/a> (f. al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagi\u00f0), Hr\u00f6nn R\u00edkar\u00f0sd\u00f3ttir (f. al\u00fe\u00fd\u00f0uflokkinn), <a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=280183&amp;pageId=4045618&amp;lang=is&amp;q=Halld\u00f3r J\u00f6rgensson\" title=\"Halld\u00f3r J\u00f6rgensson\">Halld\u00f3r J\u00f6rgensson<\/a> (f. frams\u00f3knarflokkinn)\u00a0 og <a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=127048&amp;pageId=1821905&amp;lang=is&amp;q=Valdimar Indri\u00f0ason\" title=\"Valdimar Indri\u00f0ason\">Valdimar Indri\u00f0ason<\/a> (f. sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isflokkinn).<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00de\u00f3tt ritnefndin hafi veri\u00f0 p\u00f3lit\u00edskt skipu\u00f0 fr\u00e1 upphafi var h\u00fan merkilega st\u00f6\u00f0ug n\u00e6stu \u00e1rin og jafnvel \u00e1ratugina. Fr\u00e1 upphafi heyr\u00f0i nefndin beint undir b\u00e6jarstj\u00f3rnina og \u00fer\u00e1tt fyrir \u00fdmsar stj\u00f3rns\u00fdslubreytingar Akraneskaupsta\u00f0ar er svo enn. Allar a\u00f0rar nefndir hafa veri\u00f0 sameina\u00f0ar og felldar undir svi\u00f0 og stofur kaupsta\u00f0arins en Ritnefnd um s\u00f6gu Akraness hefur lifa\u00f0 af allar sl\u00edkar breytingar. Hana hefur daga\u00f0 uppi \u00ed kerfinu eins og hvert anna\u00f0 n\u00e1tttr\u00f6ll, \u00fe\u00f3tt h\u00fan hafi (kannski \u00fev\u00ed mi\u00f0ur) \u00e6vinlega veri\u00f0 me\u00f0 l\u00edfsmarki og s\u00e9 enn.<\/font><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/ssa\/solsetur.jpg?resize=150%2C150\" alt=\"S\u00f3lsetur \u00e1 Akranesi\" align=\"left\" height=\"150\" width=\"150\" \/><font size=\"-1\">Vi\u00f0 fyrstu s\u00fdn vir\u00f0ist ritnefndin hafa veri\u00f0 pr\u00fd\u00f0ilega skipu\u00f0, \u00fe.e. hana skipu\u00f0u fulltr\u00faar jafnt meiri- sem minnihlutans \u00ed b\u00e6jarstj\u00f3rn og forma\u00f0urinn var \u00f3p\u00f3lit\u00edskur b\u00e6jarstj\u00f3ri. En \u00fea\u00f0 borgar sig a\u00f0 sko\u00f0a hana fr\u00e1 fleiri sj\u00f3narhornum. Hi\u00f0 fyrsta sem stingur \u00ed augu er aldursskiptingin. Annars vegar voru tveir eldri menn, Valdimar \u00e1 sj\u00f6tugsaldri og Halld\u00f3r kominn h\u00e1tt \u00e1 \u00e1ttr\u00e6\u00f0isaldur, og hins vegar \u00feriggja manna yngri h\u00f3pur; G\u00edsli, Gunnlaugur og Hr\u00f6nn, \u00f6ll \u00e1 fertugsaldri.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Halld\u00f3r J\u00f6rgensson var \u00fatfararstj\u00f3ri b\u00e6jarins, \u00fe\u00f3tti vanda\u00f0ur ma\u00f0ur og s\u00f6gufr\u00f3\u00f0ur.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">1<\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\"> Valdimar Indri\u00f0ason var \u00e1hrifama\u00f0ur \u00ed b\u00e6num, haf\u00f0i seti\u00f0 \u00e1 \u00feingi og var tengdasonur \u00d3lafs Bj. Bj\u00f6rnssonar, sem skrifa\u00f0i S\u00f6gu Akraness I og II \u00e1 sj\u00f6tta \u00e1ratugnum og stofna\u00f0i Prentverk Akraness. Valdimar \u00e1tti hlut \u00ed \u00feessari prentsmi\u00f0ju b\u00e6jarins og \u00feegar 1. bindi af s\u00f6gu J\u00f3ns B\u00f6\u00f0varssonar var prenta\u00f0 \u00fear var sonur Valdimars framkv\u00e6mdastj\u00f3ri prentsmi\u00f0junnar.\u00a0 \u00deekking Valdimars \u00e1 s\u00f6gu Akraness \u00e1 tuttugustu \u00f6ld var \u00f3umdeild.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">G\u00edsli er l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ingur a\u00f0 mennt, Gunnlaugur \u00fej\u00f3\u00f0h\u00e1ttafr\u00e6\u00f0ingur og Hr\u00f6nn menntu\u00f0 \u00ed s\u00f6gu og sp\u00e6nsku. En \u00feessi \u00feriggja manna yngri blokk \u00ed nefndinni tengdist \u00fdmsum b\u00f6ndum, haf\u00f0i l\u00edklega svipa\u00f0a l\u00edfss\u00fdn og tengdist \u00f6ll vinstri m\u00f6nnum \u00ed b\u00e6num, \u00fe\u00e1verandi al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagi (en seinna gengu fork\u00f3lfar \u00feess margir \u00ed samfylkinguna), \u00fdmist beint e\u00f0a fj\u00f6lskyldutengslum.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">2<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Eftir b\u00e6jarstj\u00f3rnarkosningar 1990 t\u00f3k Le\u00f3 J\u00f3hannesson s\u00e6ti Gunnlaugs og hefur seti\u00f0 manna lengst \u00ed Ritnefnd um s\u00f6gu Akraness, situr \u00fear enn.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">3<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Ritnefndin hefur aldrei fengi\u00f0 erindisbr\u00e9f \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 hafa starfa\u00f0 \u00ed 24 \u00e1r.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">4<\/font><\/sup><font size=\"-1\">\u00a0 <\/font><\/b><font size=\"-1\"><a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=121468&amp;pageId=1667323&amp;lang=is&amp;q=J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson\">En forma\u00f0ur nefndarinnar, G\u00edsli G\u00edslason, sag\u00f0i \u00feremur vikum eftir a\u00f0 nefndin haf\u00f0i haldi\u00f0 sinn fyrsta fund a\u00f0 hlutverk nefndarinnar yr\u00f0i <\/a>\u201e<a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=121468&amp;pageId=1667323&amp;lang=is&amp;q=J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson\">a\u00f0 afla gagna og fara yfir \u00feau og fylgja verkinu eftir<\/a>\u201c.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">Samstarf J\u00f3ns B\u00f6\u00f0varssonar og Ritnefndar um s\u00f6gu Akraness<\/font><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd meginm\u00e1li \u00feessarar f\u00e6rslu er sagan rakin \u00ed a\u00f0alatri\u00f0um en n\u00e1nari uppl\u00fdsingar er a\u00f0 finna \u00ed ne\u00f0anm\u00e1lsgreinum.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Fyrsti fundur ritnefndarinnar og J\u00f3ns var haldinn um mi\u00f0jan okt\u00f3ber 1987 og virtist samstarfi\u00f0 ganga nokku\u00f0 snur\u00f0ulaust fyrsta kasti\u00f0. A\u00f0 v\u00edsu kom flj\u00f3tlega \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 ritnefndin afkasta\u00f0i ekki \u00feeim f\u00e1u verkefnum sem h\u00fan t\u00f3k a\u00f0 s\u00e9r. T.d. var Gunnlaugi Haraldssyni forst\u00f6\u00f0umanni Bygg\u00f0asafns Akraness og n\u00e6rsveita \u00ed G\u00f6r\u00f0um \u00e1 Akranesi fali\u00f0 a\u00f0 taka saman lista yfir \u00fe\u00e6r skriflegu heimildir sem til v\u00e6ru \u00e1 Bygg\u00f0asafninu en \u00e1 n\u00e6sta fundi \u00feremur vikum s\u00ed\u00f0ar sag\u00f0ist hann ekki hafa haft t\u00e6kif\u00e6ri til \u00feess og var sam\u00feykkt a\u00f0 \u00feeir J\u00f3n ynnu verki\u00f0 sameiginlega s\u00ed\u00f0ar. \u00d3lj\u00f3st er hvort \u00feessi listi var einhvern t\u00edma ger\u00f0ur. Anna\u00f0 smotter\u00ed sem nefndin t\u00f3k a\u00f0 s\u00e9r \u00ed upphafi var a\u00f0 \u00fatb\u00faa skr\u00e1 yfir f\u00e9l\u00f6g og f\u00e9lagasamt\u00f6k \u00ed b\u00e6num sem kynnu a\u00f0 geta veitt uppl\u00fdsingar, \u00fatb\u00fainn var spurningalisti fyrir sl\u00edkt en h\u00e1lfu \u00e1ri s\u00ed\u00f0ar tilkynnt a\u00f0 J\u00f3n yr\u00f0i a\u00f0 taka \u00feetta verk a\u00f0 s\u00e9r.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">J\u00f3n ger\u00f0i lista yfir h\u00e1sk\u00f3laritger\u00f0ir sem g\u00e6tu n\u00fdst vi\u00f0 s\u00f6guritunina (um 70 talsins), stakk upp \u00e1 a\u00f0 taka infrarau\u00f0a loftmynd af Akranesi (sem hann l\u00e9t gera me\u00f0 fj\u00e1rhagsstu\u00f0ningi Landsbanka \u00cdslands og s\u00fdndi s\u00fa mynd vel merkileg ummerki fornrar akuryrkju undir Akrafjalli en engin vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 nefndarinnar eru b\u00f3ku\u00f0 \u00feegar hann s\u00fdndi \u00feeim myndina), ger\u00f0i nefndinni grein fyrir vinnu\u00e1\u00e6tlun sinni o.s.fr.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">N\u00e6sta l\u00edti\u00f0 og \u00f3skipulega er b\u00f3ka\u00f0 um verk J\u00f3ns. En sumari\u00f0 1989 vill nefndin breyta vinnutilh\u00f6gun hans af \u00fev\u00ed vinnan \u00ed heimilda\u00f6flun gengur hra\u00f0ar en \u00e1\u00e6tla\u00f0 var og fer svo a\u00f0 skipta s\u00e9r af fyrirhugu\u00f0um efnist\u00f6kum \u00ed ritun: \u201eS\u00fdndist m\u00f6nnum sitt hva\u00f0 \u00ed \u00fev\u00ed efni, en \u00e1kve\u00f0i\u00f0 var a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00feau m\u00e1l mun \u00edtarlegar \u00feegar n\u00e6r dregur a\u00f0 ritun hefjist.\u201c (6. fundur 23. j\u00fan\u00ed 1989.) \u00c1ri\u00f0 eftir tekur nefndin s\u00e9r \u00fea\u00f0 bessaleyfi a\u00f0 breyta efnisskiptingu fr\u00e1 \u00fev\u00ed sem kve\u00f0i\u00f0 var \u00e1 \u00ed samningnum vi\u00f0 J\u00f3n. Breytingin f\u00f3lst \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 lengja umfj\u00f6llunart\u00edma 1. bindis um 283 \u00e1r. R\u00f6kin fyrir \u00feessari breytingu sj\u00e1st ekki, nema ef vera skyldi a\u00f0 \u201egagna\u00f6flun gengur betur en \u00ed upphafi var \u00e1\u00e6tla\u00f0\u201c (5. fundur 10. okt. 1988). Eftir \u00feessa breytingu \u00e1 efnisskiptingu her\u00f0ir nefndin \u00e6 meir t\u00f6kin \u00e1 J\u00f3ni. Nefndin virtist \u00e1l\u00edta sig verkstj\u00f3ra yfir verkinu og f\u00f3r a\u00f0 umgangast J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson eins og starfsmann nefndarinnar en ekki sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0an sagnaritara.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">5<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00ed okt\u00f3berlok 1990 \u00fear til seint \u00ed \u00e1g\u00fast 1991 var enginn fundur haldinn og er enga sk\u00fdringu \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 finna. Fundarger\u00f0ir eru ruglingslegar og \u00f3lj\u00f3sar og \u00fev\u00ed ekki lj\u00f3st hve miklu J\u00f3n skila\u00f0i fyrir desemberbyrjun 1990 e\u00f0a hvers vegna nefndin h\u00e9lt ekki fund \u00ed mars 1991 \u00feegar handrit fyrsta bindis \u00e1tti a\u00f0 liggja fyrir.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd \u00e1g\u00fast 1991 ger\u00f0i J\u00f3n grein fyrir hvernig b\u00f3kin skiptist, var gagnr\u00fdndur fyrir efnist\u00f6k og sagt a\u00f0 l\u00e1ta duga a\u00f0 lj\u00f3srita myndir sem honum litist \u00e1 \u201esvo nefndin viti til hvers \u00e1 a\u00f0 taka afst\u00f6\u00f0u\u201c. \u00c1 n\u00e6stu fundum er lj\u00f3st a\u00f0 J\u00f3n er alltaf \u00f6\u00f0ru hvoru a\u00f0 senda eitthvert efni e\u00f0a leggja fram, \u00f3lj\u00f3st er \u00ed fundarger\u00f0um\u00a0hve miki\u00f0 \u00feetta efni\u00a0var en m\u00e1 vel skiljast a\u00f0 nefndin\u00a0var hund\u00f3\u00e1n\u00e6g\u00f0 me\u00f0 \u00fea\u00f0.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Eftir a\u00f0 ritnefndin haf\u00f0i \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 lengja s\u00f6gut\u00edma fyrsta bindis um r\u00fam 280 \u00e1r fr\u00e1 \u00fev\u00ed sem samningur kva\u00f0 \u00e1 um var fari\u00f0 a\u00f0 panta \u00e1kve\u00f0in umfj\u00f6llunarefni og vildi nefndin r\u00e1\u00f0a hvernig umfj\u00f6llun v\u00e6ri. Mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 fundarger\u00f0ir settu nefndarmenn fram \u00e1lit sitt munnlega \u00e1 fundum og er erfitt a\u00f0 sj\u00e1 a\u00f0 vinnubr\u00f6g\u00f0 \u00feeirra falli a\u00f0 2. gr. samnings Akraneskaupsta\u00f0ar vi\u00f0 J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson \u00fear sem sagt var um hlutverk fulltr\u00faa b\u00e6jarins: \u201e&#8230; meti \u00feeir verk\u00fe\u00e1tt \u00f3fulln\u00e6gjandi skulu \u00feeir <b>tilgreina<\/b> \u00e1 hvern h\u00e1tt honum er \u00e1f\u00e1tt og <b>skilgreina<\/b> hvernig skuli \u00far b\u00e6ta\u201c (feitletrun m\u00edn).<\/font><b><sup><font size=\"-2\">6<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Undir lok \u00e1g\u00fast 1992 er verki\u00f0 loksins nokkurn veginn\u00a0tilb\u00fai\u00f0 til \u00fatg\u00e1fu. Nefndarmenn velja titilinn, AKRANES, undirtitill skyldi s\u00ed\u00f0an a\u00f0 vera \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 efni hvers bindis. Ekki er \u00feess geti\u00f0 a\u00f0 J\u00f3n hafi \u00e1tt \u00fe\u00e1tt \u00ed nafngiftinni. H\u00f6rpu\u00fatg\u00e1fan haf\u00f0i gefi\u00f0 m\u00e1li\u00f0 fr\u00e1 s\u00e9r og sam\u00feykkti nefndin a\u00f0 m\u00e6la me\u00f0 dr\u00f6gum a\u00f0 samningi vi\u00f0 Prentverk Akraness. \u201eValdimar Indri\u00f0ason t\u00f3k ekki \u00fe\u00e1tt \u00ed lokafgrei\u00f0slu m\u00e1lsins\u201c segir \u00ed fundarger\u00f0 enda var hann n\u00e1tengdur prentsmi\u00f0jurekstrinum. (18. fundur.) Nefndin funda\u00f0i tvisvar \u00ed september og \u00e1kva\u00f0 a\u00f0 taka tilbo\u00f0i Magn\u00fasar H. \u00d3lafssonar (arkitekts \u00e1 Akranesi) \u00ed h\u00f6nnun k\u00e1pu og kjalar. J\u00f3n var ekki bo\u00f0a\u00f0ur \u00e1 \u00fe\u00e1 fundi en hugmyndir Magn\u00fasar voru r\u00e6ddar \u00e1 n\u00e6sta fundi, 9. okt. 1992, sem J\u00f3n var vi\u00f0staddur.\u00a0 Flj\u00f3tlega eftir \u00fea\u00f0 f\u00f3r b\u00f3kin \u00ed prentun og kom \u00fat \u00ed 27. n\u00f3vember 1992.<\/font><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/ssa\/flugeldar.jpg?resize=150%2C150\" alt=\"Flugeldar \u00e1 Akranesi\" align=\"left\" height=\"150\" width=\"150\" \/><font size=\"-1\">Til a\u00f0 gera langa s\u00f6gu stutta<b> <\/b>m\u00e1 segja a\u00f0 samskipti Ritnefndar um s\u00f6gu Akraness og J\u00f3ns B\u00f6\u00f0varssonar einkennist eftir \u00feetta af n\u00f6ldri, rexi og h\u00f3tunum af h\u00e1lfu nefndarinnar vegna \u00feess a\u00f0 J\u00f3n skili efni seint og illa. Hann f\u00e9kk heldur ekki greidda kr\u00f3nu eftir 1992 (raunar l\u00edklega ekkert eftir 1991) en ritnefndin \u00fe\u00e1\u00f0i a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u \u00e1fram s\u00edn nefndarlaun fyrir fundina sem h\u00fan h\u00e9lt, \u00fdmist me\u00f0 sj\u00e1lfri s\u00e9r e\u00f0a J\u00f3ni.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">7<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00dea\u00f0 er \u00e1kaflega undarlegt hvernig nefndin h\u00e9lt dau\u00f0ahaldi \u00ed J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson n\u00e6stu\u00a0\u00ferj\u00fa \u00e1rin (1993-1996) \u00fev\u00ed heimild til uppsagnar samnings Akraneskaupsta\u00f0ar og J\u00f3ns var sk\u00fdrt og \u00f3tv\u00edr\u00e6tt bundin \u00fev\u00ed a\u00f0 J\u00f3n uppfyllti \u00e1kve\u00f0nar skyldur innan \u00e1kve\u00f0inna t\u00edmamarka og \u00fe\u00e6r skyldur uppfyllti hann ekki \u00feegar l\u00ed\u00f0a t\u00f3k \u00e1 verki\u00f0.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">8<\/font><\/sup><font size=\"-1\"> <\/font><\/b><font size=\"-1\">S\u00f6mulei\u00f0is er skr\u00edti\u00f0 a\u00f0 J\u00f3n skuli ekki sj\u00e1lfur hafa sagt upp samningnum. A\u00f0 v\u00edsu ger\u00f0i engin grein \u00ed samningnum beinl\u00ednis r\u00e1\u00f0 fyrir \u00feeim m\u00f6guleika en samningum m\u00e1 yfirleitt segja upp og ekkert f\u00e9kk hann greitt. \u00dea\u00f0 hefur \u00feurft miki\u00f0 langlundarge\u00f0 til a\u00f0 vinna me\u00f0 f\u00f3lki sem var or\u00f0i\u00f0 honum svo augs\u00fdnilega andsn\u00fai\u00f0, var \u00fea\u00f0 jafnvel fr\u00e1 upphafi<b>.<\/b> Fyrir utan \u00fea\u00f0 sem lesa m\u00e1 \u00far fundarger\u00f0um um hug nefndarmanna til J\u00f3ns m\u00e1 benda \u00e1 hvernig forma\u00f0ur nefndarinnar, b\u00e6jarstj\u00f3rinn G\u00edsli G\u00edslason, notar t\u00e6kif\u00e6ri\u00f0 \u00ed minningargrein um Valdimar Indri\u00f0ason til a\u00f0 hn\u00fdta \u00ed J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson og minnist \u00e9g \u00feess satt best a\u00f0 segja ekki a\u00f0 hafa s\u00e9\u00f0 \u00e1m\u00f3ta d\u00e6mi.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">9<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00deann 23.\u00a0febr\u00faar 1997 h\u00e9lt ritnefndin fund \u00fear sem forma\u00f0urinn tilkynnti a\u00f0 J\u00f3ni hef\u00f0u veri\u00f0 send samningsdr\u00f6g um starfslok. (30. fundur.) Tveimur d\u00f6gum s\u00ed\u00f0ar skrifu\u00f0u G\u00edsli G\u00edslason b\u00e6jarstj\u00f3ri og J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson undir \u201eSamkomulag um ni\u00f0urfellingu samnings dags. 31. \u00e1g\u00fast 1987 um ritun s\u00f6gu Akraness.\u201c [<strong>Vi\u00f0b\u00f3t 16. ma\u00ed<\/strong>: Um \u00feetta vinnulag sag\u00f0i G\u00edsli G\u00edslason \u00e1 <a href=\"http:\/\/www.akranes.is\/pages\/umraeduvefur\/umraedur\/umr_id\/12024\/thradur\/12024\/leitarstrengur\/~\/fl\/46\/\" title=\"G\ufffdsli G\ufffdslason\">umr\u00e6\u00f0u\u00fer\u00e6\u00f0i Akraneskaupsta\u00f0ar 23. febr\u00faar 2005<\/a>: \u201eEkki \u00e6tla \u00e9g a\u00f0 fara a\u00f0 rifja h\u00e9r upp ritferil J\u00f3ns B\u00f6\u00f0varssonar &#8211; en til a\u00f0 fyrirbyggja misskilning \u00fe\u00e1 \u00f3ska\u00f0i hann eftir lausn fr\u00e1<br \/>\nsamningi s\u00ednum og \u00fev\u00ed var \u00fea\u00f0 ekki \u00e1 hendi b\u00e6jarins a\u00f0 halda vi\u00f0 \u00feann samning.\u201c\u00a0\u00c9g get ekki s\u00e9\u00f0 af fundarger\u00f0um a\u00f0 J\u00f3n hafi \u00f3ska\u00f0 eftir lausn fr\u00e1 samningi s\u00ednum en aftur \u00e1 m\u00f3ti er auglj\u00f3st af \u00fev\u00ed sem ofan var raki\u00f0 og ne\u00f0anm\u00e1lsgreinum a\u00f0 G\u00edsli ger\u00f0i sitt besta til a\u00f0 losna vi\u00f0 J\u00f3n og t\u00f3kst \u00fea\u00f0 a\u00f0 lokum. L\u00edklega hefur hann haft fullan stu\u00f0ning ritnefndarinnar vi\u00f0 \u00fe\u00e1 i\u00f0ju.]<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">Starfslokasamningur J\u00f3ns, grei\u00f0slur og kostna\u00f0ur vi\u00f0 \u00fatg\u00e1fu <i>Akranes. Fr\u00e1 landn\u00e1mi til 1885<\/i><\/font><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd samkomulaginu sem skrifa\u00f0 var undir var kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um a\u00f0 \u201eallt sem unni\u00f0 hefur veri\u00f0 vi\u00f0 ritun samkv\u00e6mt samningum [ver\u00f0ur] eign Akraneskaupsta\u00f0ar \u00fe.m.t. g\u00f6gn \u00ed v\u00f6rslu J\u00f3ns sem hann hefur safna\u00f0 vegna verkefnisins\u201c (2. gr.) og \u201eFyrirliggjandi handritsdr\u00f6g a\u00f0 \u00f6\u00f0ru bindi b\u00f3karinnar Akraness ver\u00f0ur eign Akraneskaupsta\u00f0ar samkv\u00e6mt samkomulagi \u00feessu og hefur Akraneskaupsta\u00f0ur r\u00e9tt \u00e1 a\u00f0 fara me\u00f0 \u00fea\u00f0 handrit a\u00f0 vild \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 l\u00f6g um h\u00f6fundarr\u00e9tt. N\u00e6r heimild kaupsta\u00f0arins til \u00feess a\u00f0 nota handriti\u00f0 allt e\u00f0a hluta \u00feess og a\u00f0 gefa \u00fea\u00f0 \u00fat \u00e1n s\u00e9rstakrar grei\u00f0slu til J\u00f3ns og gerir hvorugur a\u00f0ila kr\u00f6fur \u00e1 hendur hinum vegna \u00feess.\u201c (3 gr.)<\/font><b><sup><font size=\"-2\">10<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Grei\u00f0slur til J\u00f3ns B\u00f6\u00f0varssonar fyrir vinnu vi\u00f0 ritun s\u00f6gu Akraness hef \u00e9g ekki n\u00e1kv\u00e6mlega sundurli\u00f0a\u00f0ar en svo vir\u00f0ist sem honum hafi veri\u00f0 greitt vi\u00f0 undirritun samnings \u00e1ri\u00f0 1987, \u00e1ri\u00f0 1988, \u00e1ri\u00f0 1990 og \u00e1ri\u00f0 1991.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">11<\/font><\/sup><font size=\"-1\"> <\/font><\/b><font size=\"-1\">Akraneskaupsta\u00f0ur skuldbatt sig til a\u00f0 kaupa eint\u00f6k af <i>Akranes. Fr\u00e1 landn\u00e1mi til 1885<\/i> af Prentverki Akraness fyrir 550.000 kr. hausti\u00f0 1992.<i> <\/i>Heildarkostna\u00f0ur Akraneskaupsta\u00f0ar vegna ritunar og \u00fatg\u00e1fu \u00e1 s\u00f6gu Akraness \u00e1 \u00e1runum 1987-1992 er upph\u00e6\u00f0 sem uppreiknu\u00f0 \u00e1 n\u00favir\u00f0i er r\u00e9tt r\u00famlega 15 millj\u00f3nir og 223 \u00fe\u00fasund kr\u00f3nur. \u00deetta er, skv. m\u00ednum uppl\u00fdsingum, allur kostna\u00f0ur vi\u00f0 verki\u00f0 fyrir utan ritnefndarlaun fr\u00e1 upphafi til \u00e1rsins 1997, \u00feegar nefndin f\u00f3r a\u00f0 starfa me\u00f0 Gunnlaugi Haraldssyni, n\u00fdjum sagnaritara.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">B\u00f3kin <i>Akranes. Fr\u00e1 landn\u00e1mi til 1885<\/i><\/font><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Ritnefnd um s\u00f6gu Akraness \u00e1kva\u00f0 a\u00f0 sami\u00f0 yr\u00f0i vi\u00f0 Prentverk Akraness um \u00fatg\u00e1fu og l\u00e1 mj\u00f6g \u00e1 svo b\u00f3kin n\u00e6\u00f0i a\u00f0 koma \u00fat \u00e1ri\u00f0 1992 sem var afm\u00e6lis\u00e1r kaupsta\u00f0ar\u00e9ttinda b\u00e6jarins. \u00dea\u00f0 haf\u00f0ist og b\u00f3kin kom \u00fat 27. n\u00f3vember 1992.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">12<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/ssa\/saga_akraness_jon_bodvarsson.jpg\" title=\"Saga Akraness\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/ssa\/litil_saga_akraness_jon_bodvarsson.jpg?resize=101%2C146\" alt=\"Saga Akraness\" align=\"left\" height=\"146\" width=\"101\" \/><\/a><font size=\"-1\">M\u00e9r finnst \u00feetta \u00f3venju lj\u00f3t b\u00f3k, ef \u00e9g \u00e1 a\u00f0 segja eins og er. K\u00e1pan (smelltu \u00e1 litlu myndina til hli\u00f0ar til a\u00f0 sj\u00e1 st\u00e6rri) er afar \u00f3a\u00f0la\u00f0andi. Akrafjalli\u00f0 er n\u00e1nast \u201ege\u00f0bila\u00f0 a\u00f0 sj\u00e1\u201c eins og sk\u00e1ldi\u00f0 sag\u00f0i, \u00ed \u00e6lugr\u00e6num og br\u00fanum litum og rau\u00f0i liturinn \u00e1 Akranes t\u00f3nar einstaklega illa vi\u00f0 hina litina. Einhverjar svarthv\u00edtar pennateikningar hafa veri\u00f0 l\u00edmdar ofan \u00ed k\u00e1pumyndina, \u00ed algeru \u00f3samr\u00e6mi vi\u00f0 fjall, himin og haf og til a\u00f0 k\u00f3r\u00f3na smekkleysi\u00f0 eru l\u00edmdar illa undirl\u00fdstar lj\u00f3smyndir af Langasandi \u00e1 fors\u00ed\u00f0u, og K\u00fatter Sigurfara \u00ed dumbungi \u00e1 baks\u00ed\u00f0u.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Myndir sem skreyta textann vir\u00f0ast anna\u00f0 hvort lj\u00f3srita\u00f0ar e\u00f0a lj\u00f3smynda\u00f0ar \u00far \u00f6\u00f0rum b\u00f3kum en ekki hafa veri\u00f0 unni\u00f0 me\u00f0 frummyndir. \u00de\u00e6r eru \u00f3sk\u00fdrar og gr\u00f3fkorn\u00f3ttar. Tilv\u00edsanir \u00ed myndaskr\u00e1 sty\u00f0ja \u00feetta, t.d. \u201e\u00dar Heynesb\u00f3k &#8211; Skip sett fram. Mynd tekin \u00far S\u00f6gu \u00cdslands IV., 144 bla\u00f0s\u00ed\u00f0a\u201c e\u00f0a \u201eS\u00f6lvafjara. Lj\u00f3smyndari: Gu\u00f0mundur \u00de. \u00d3lafsson. \u00dar\u00a0 \u00cdslenskum sj\u00e1varh\u00e1ttum I., 223. bla\u00f0s\u00ed\u00f0a.\u201c Sumt er d\u00e1l\u00edti\u00f0 sorglegt a\u00f0 sj\u00e1, t.d. mynd \u00e1 s. 267 og tilv\u00edsunina \u201eHallgr\u00edmur J\u00f3nsson hreppstj\u00f3ri. Mynd tekin \u00far S\u00f6gu Al\u00feingis II, 90. bla\u00f0s\u00ed\u00f0u\u201c \u00feegar n\u00e1kv\u00e6mlega sama mynd er \u00ed <i>Akraneskirkju 1896-1996 \u00e1samt \u00e1gripi af s\u00f6gu Gar\u00f0a og Gar\u00f0akirkju \u00e1 Akranesi <\/i>eftir Gunnlaug Haraldsson, \u00fatg. 1996, s. 87, \u00fear sem kemur fram \u00ed myndaskr\u00e1 a\u00f0 Bygg\u00f0asafni\u00f0 \u00ed G\u00f6r\u00f0um \u00e1 frummyndina sj\u00e1lfa!<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00c9g nefni \u00feessi atri\u00f0i til a\u00f0 benda \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 sem sn\u00e9ri a\u00f0 Ritnefndinni, Akraneskaupsta\u00f0 og Prentverki Akraness \u00ed \u00fatg\u00e1fu b\u00f3karinnar virtist unni\u00f0 af litlum metna\u00f0i, jafnvel hro\u00f0virkni.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">G\u00edsli G\u00edslason skrifa\u00f0i form\u00e1la a\u00f0 b\u00f3kinni og segir \u00fear m.a.: \u201eN\u00fa er a\u00f0 n\u00fdju r\u00e1\u00f0ist \u00ed ritun s\u00f6gu Akraness me\u00f0 \u00feeim efnist\u00f6kum sem J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson hefur vali\u00f0 og mun velja hverju hinna \u00feriggja binda sem \u00e6tlun er a\u00f0 gefa \u00fat.\u201c (s. 8.) Eftir a\u00f0 hafa lesi\u00f0 gegnum fundarger\u00f0irnar finnst m\u00e9r \u00feessi sta\u00f0h\u00e6fing um val J\u00f3ns n\u00fa hlj\u00f3ma eins og hver annar brandari. \u00cd a\u00f0faraor\u00f0um J\u00f3ns segir: \u201eRitnefnd hefur starfa\u00f0 me\u00f0 m\u00e9r og hafa allir nefndarmenn haft \u00e1hrif \u00e1 b\u00f3kartexta er birtist h\u00e9r. Talvert \u00f6\u00f0ru v\u00edsi v\u00e6ri hann hef\u00f0i nefndin legi\u00f0 \u00e1 li\u00f0i s\u00ednu. Sko\u00f0anir reyndust skiptar um einst\u00f6k efnist\u00f6k og \u00e1herslur en samstarfsvilji sl\u00edkur a\u00f0 eining var\u00f0 um allar ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur. \u00c9g \u00feakka ritnefnd fyrir gagnlegar athugasemdir og \u00e1bendingar me\u00f0an ritsm\u00ed\u00f0 \u00feessi var \u00ed vinnslu.\u201c (s. 9). Svo \u00feakkar J\u00f3n \u00fdmsum utan ritnefndar fyrir yfirlestur, pr\u00f3farkalestur og r\u00e1\u00f0gj\u00f6f og telur loks upp h\u00f3p manna, \u00fear \u00e1 me\u00f0al Gunnlaug Haraldsson og Valdimar Indri\u00f0ason, sem \u201es\u00f6mdu nokkra myndatexta\u201c. (s. 9-10.)<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Of langt m\u00e1l yr\u00f0i a\u00f0 telja h\u00e9r upp efnis\u00fe\u00e6tti \u00ed \u00feessari 336 s\u00ed\u00f0na b\u00f3k en bent \u00e1 a\u00f0 \u00feeir eru raktir \u00ed st\u00f3rum dr\u00e1ttum \u00ed ritd\u00f3mum sem v\u00edsa\u00f0 er \u00ed. \u00dea\u00f0 v\u00e6ri n\u00e6r a\u00f0 l\u00edta \u00e1 efnis\u00fe\u00e6ttina s\u00ed\u00f0ar, til samanbur\u00f0ar, \u00feegar b\u00e6kur hins sagnaritarans, Gunnlaugs Haraldssonar, l\u00edta dagsins lj\u00f3s eftir r\u00fama viku. Kann a\u00f0 ver\u00f0a fr\u00f3\u00f0legt a\u00f0 bera saman textann \u00fev\u00ed Gunnlaugur s\u00e1 \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 skrifa um sama t\u00edmabil og J\u00f3n ger\u00f0i skil (og reyndar haf\u00f0i \u00d3lafur Bj. Bj\u00f6rnsson fjalla\u00f0 um suma \u00fe\u00e6tti \u00feess enn \u00e1\u00f0ur). Samanbur\u00f0ur \u00e1 vel augl\u00fdstum \u00edbur\u00f0i n\u00fdju \u00fatg\u00e1funnar, sem er kosta\u00f0ur af Akraneskaupsta\u00f0, og \u00feeirrar f\u00e1t\u00e6klegu umgj\u00f6r\u00f0ar sem texta J\u00f3ns B\u00f6\u00f0varssonar var b\u00fainn ver\u00f0ur l\u00edka fr\u00f3\u00f0legur.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Ritd\u00f3mar um <i>Akranes. Fr\u00e1 landn\u00e1mi til 1885<\/i> voru fremur lofsamlegir. Sagan \u00fe\u00f3tti fr\u00f3\u00f0leg, vera lipurlega skrifu\u00f0, s\u00fdna yfirgripsmikla \u00feekkingu h\u00f6fundar, tengja Akranes vel vi\u00f0 s\u00f6gu \u00fej\u00f3\u00f0arinnar o.fl. \u00dea\u00f0 sem fundi\u00f0 var a\u00f0 \u00ed bla\u00f0ad\u00f3mum var helst a\u00f0 h\u00f6f\u00f0ingjar fengju of miki\u00f0 v\u00e6gi og of l\u00edti\u00f0 v\u00e6ri fjalla\u00f0 um al\u00fe\u00fd\u00f0u manna e\u00f0a a\u00f0 b\u00f3kin v\u00e6ri ekki n\u00f3gu fr\u00e6\u00f0ileg.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">13<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">J\u00f3n \u00de. \u00de\u00f3r var einmitt s\u00e1 sem fann a\u00f0 \u00feessu s\u00ed\u00f0arnefnda \u00ed bla\u00f0ad\u00f3mi og hann skrifa\u00f0i seinna ritd\u00f3m um b\u00f3kina \u00ed <i>S\u00f6gu. T\u00edmarit S\u00f6guf\u00e9lags<\/i> 1993, s. 273-275. Hann byrjar \u00e1 a\u00f0 nefna a\u00f0 J\u00f3n noti n\u00fdst\u00e1rlega a\u00f0fer\u00f0 \u00ed bygg\u00f0as\u00f6guritun og \u00e1 \u00fear vi\u00f0 a\u00f0 J\u00f3n skrifi s\u00f6guna fremur sem safn \u00fe\u00e1tta en samfellda bygg\u00f0as\u00f6gu. \u201eH\u00f6fundur leggur sig l\u00edtt eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 rekja s\u00f6gu sveitarinnar \u00ed sm\u00e1atri\u00f0um \u00e1 fyrri \u00f6ldum &#8230;\u201c, segir J\u00f3n \u00de. \u00de\u00f3r og finnur s\u00ed\u00f0an a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson hafi ekki gaumg\u00e6ft frumheimildir n\u00e6gilega, einkum fornbr\u00e9f og ann\u00e1la. En hann getur \u00feess a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 \u201e\u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem segir \u00ed inngangi, a\u00f0 ritinu s\u00e9 ekki \u00e6tla\u00f0 a\u00f0 vera fr\u00e6\u00f0ileg \u00fattekt, heldur eigi \u00fea\u00f0 a\u00f0eins a\u00f0 leggja grunn a\u00f0 s\u00f6gu Ytri-Akraneshrepps og s\u00ed\u00f0an Akraneskaupsta\u00f0ar.\u201c J\u00f3n \u00de. \u00de\u00f3r er ekki s\u00e1ttur vi\u00f0 \u00feetta markmi\u00f0 heldur telur a\u00f0 \u201en\u00e1kv\u00e6m greining \u00e1 l\u00edfi, kj\u00f6rum og l\u00edfsh\u00e1ttum fyrri alda karla og kvenna [hef\u00f0i] vafalaust veri\u00f0 v\u00e6nlegri til a\u00f0 efla lesendum skilning \u00e1 bygg\u00f0 \u00e1 Akranesi n\u00fat\u00edmans en fr\u00e1sagnir af k\u00e6nsku \u00deorleifs \u00de\u00f3r\u00f0arsonar og veldi Stef\u00e1nunga. S\u00fa ranns\u00f3kn hef\u00f0i kosta\u00f0 mikla \u00feolinm\u00e6\u00f0i, ekki s\u00edst vegna \u00feess hve \u00f3a\u00f0gengilegar margar undirst\u00f6\u00f0uheimildir s\u00f6gu vorrar eru, en vafalaust skila\u00f0 meiri feng.\u201c\u00a0 <\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">En J\u00f3n \u00de. \u00de\u00f3r segir s\u00ed\u00f0an a\u00f0 kaflinn um s\u00f6gu h\u00f6f\u00f0ingja \u00e1 G\u00f6r\u00f0um \u00e1 Sturlunga\u00f6ld s\u00e9 \u201ebr\u00e1\u00f0skemmtilegur\u201c og a\u00f0 \u00fear \u201esetur J\u00f3n fram n\u00fd sj\u00f3narmi\u00f0, t\u00falkar s\u00f6gu \u00feess mikla r\u00f3stut\u00edmabils \u00e1 annan h\u00e1tt en \u00e1\u00f0ur hefur veri\u00f0 gert og breg\u00f0ur skemmtilegri birtu yfir s\u00f6gusvi\u00f0i\u00f0. Sama m\u00e1li gegnir a\u00f0 nokkru leyti um kaflann um afkomendur \u00de\u00f3r\u00f0ar l\u00f6gmanns Gu\u00f0mundssonar og um \u00fatger\u00f0 og umsvif Brynj\u00f3lfs biskups.\u201c <\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Ni\u00f0ursta\u00f0a J\u00f3ns \u00de. \u00de\u00f3r er a\u00f0 \u201erit \u00feetta s\u00e9 \u00e1 margan h\u00e1tt fr\u00f3\u00f0legt og \u00e1 k\u00f6flum br\u00e1\u00f0skemmtilegt aflestrar. \u00dea\u00f0 uppfyllir hins vegar ekki str\u00f6ngustu kr\u00f6fur sem gera ver\u00f0ur til fr\u00e6\u00f0irita um \u00edslenska bygg\u00f0as\u00f6gu.\u201c<\/font><b><sup><font size=\"-2\">14<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n<font size=\"2\">Fyrri f\u00e6rslur:<\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\"><strong>Saga S\u00f6gu Akraness I<\/strong>, <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-04-30\/a-skaganum-%e2%80%9ehafa-aldrei-buid-neinir-fyrirtaksmenn-hvorki-i-ordi-ne-verki%e2%80%9c\/\" title=\"Saga S\u00f6gu Akraness\">\u00c1 Skaganum \u201ehafa aldri b\u00fai\u00f0 neinir fyrirtaksmenn hvorki \u00ed or\u00f0i n\u00e9 verki\u201c<\/a><\/font><br \/>\n<font size=\"2\"><strong>Saga S\u00f6gu Akraness II<\/strong>, <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-08\/%e2%80%9eframtakssemi-og-frumskogalogmal%e2%80%9c\/\" title=\"Saga S\u00f6gu Akraness\">\u201eFramtakssemi og frumsk\u00f3garl\u00f6gm\u00e1l\u201c<\/a><\/font><\/p>\n<p><font size=\"2\">Framhaldsf\u00e6rslur:<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>Saga S\u00f6gu Akraness IV<\/b>, <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-16\/er-margritad-brot-ur-byggdasogu-120-milljona-krona-virdi\/\">Er margrita\u00f0 brot \u00far bygg\u00f0as\u00f6gu 120 millj\u00f3na kr\u00f3na vir\u00f0i?<\/a><\/font><br \/>\n<font size=\"-1\"><b>Saga S\u00f6gu Akraness V, <\/b><a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-17\/leggur-ekki-nafn-sitt-vid-bokartotur-sem-rumpad-er-saman-a-skommum-tima\/\">Leggur ekki nafn sitt vi\u00f0 b\u00f3kart\u00f6tur sem rumpa\u00f0 er saman \u00e1 sk\u00f6mmum t\u00edma<\/a><\/font><br \/>\n<font size=\"2\"><strong>Saga S\u00f6gu Akraness VI,<\/strong> <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-20\/gunnlaugur-haraldsson-aetlar-ad-og-hyggst-nu\/\" title=\"Gunnlaugur Haraldsson\">Gunnlaugur Haraldsson \u00e6tlar a\u00f0 &#8230; og hyggst n\u00fa &#8230;<\/a><\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<hr width=\"100%\" \/><font size=\"-2\">1 Halld\u00f3r J\u00f6rgensen l\u00e9st snemma vors 1988 og s\u00e6ti hans t\u00f3k \u00a0<a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=253148&amp;pageId=3519680&amp;lang=is&amp;q=\u00d3lafur J. \u00de\u00f3r\u00f0arson\">\u00d3lafur J. \u00de\u00f3r\u00f0arson<\/a>.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">2 Kona G\u00edsla og Hr\u00f6nn eru systrad\u00e6tur. Tengslin milli Hrannar og Gunnlaugs eru ekki auglj\u00f3s. En \u00feau \u00e1ttu \u00fea\u00f0 \u00fe\u00f3 sameiginlegt a\u00f0 hafa numi\u00f0 s\u00edn fr\u00e6\u00f0i \u00ed Lundi \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0, l\u00edklega \u00fe\u00f3 ekki \u00e1 sama t\u00edma. Fj\u00f6lskyldutengsl vi\u00f0 al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagi\u00f0 ver\u00f0a ekki rakin h\u00e9r.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">3 Le\u00f3 er m\u00e1gur G\u00edsla G\u00edslasonar og \u00feau Le\u00f3 og Hr\u00f6nn eru systrab\u00f6rn. Tengslin \u00ed yngri blokkinni ritnefndarinnar (sem voru G\u00edsli, Le\u00f3 og Hr\u00f6nn) ur\u00f0u \u00fev\u00ed enn n\u00e1nari 1990 og virtist engum \u00feykja neitt athugavert vi\u00f0 \u00fea\u00f0. \u00deau tengsl v\u00f6r\u00f0u lengi \u00fev\u00ed G\u00edsli G\u00edslason b\u00e6jarstj\u00f3ri var forma\u00f0ur Ritnefndar um s\u00f6gu Akraness til 2006. \u00de\u00e1 hvarf hann jafnt \u00far ritnefnd sem b\u00e6jarstj\u00f3rast\u00f3li. Hr\u00f6nn R\u00edkar\u00f0sd\u00f3ttir hvarf \u00far ritnefndinni \u00e1ri\u00f0 2002. H\u00fan var\u00f0 forma\u00f0ur Menningarm\u00e1la-og safnanefndar b\u00e6jarins \u00ed vetrarbyrjun 2003 og hefur seti\u00f0 \u00ed b\u00e6jarstj\u00f3rn fyrir Samfylkinguna fr\u00e1 2006 til dagsins \u00ed dag. Le\u00f3 J\u00f3hannesson situr enn \u00ed ritnefndinni.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">4<b> <\/b>Munnleg heimild: Le\u00f3 J\u00f3hannesson 6. ma\u00ed 2011.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">5 \u00c1 7. fundi, 23. \u00e1g\u00fast 1990 \u201e<b>var\u00f0 nefndin samm\u00e1la um<\/b> [feitletrun m\u00edn] a\u00f0 ganga \u00fat fr\u00e1 eftirfarandi skiptingu:<\/font><br \/>\n<font size=\"-2\">\u00a0 a) Fyrsta bindi: fr\u00e1 landn\u00e1mi til 1885.<\/font><br \/>\n<font size=\"-2\">\u00a0 b) Anna\u00f0 bindi: fr\u00e1 1885 &#8211; 1941<\/font><br \/>\n<font size=\"-2\">\u00a0 c) \u00deri\u00f0ja bindi: fr\u00e1 1941.\u201c<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">\u00dea\u00f0 er auglj\u00f3st a\u00f0 Ritnefnd um s\u00f6gu Akraness haf\u00f0i ekkert umbo\u00f0 til a\u00f0 fara a\u00f0 ritst\u00fdra verkinu \u00e1 \u00feennan h\u00e1tt e\u00f0a hefja sj\u00e1lfa sig \u00e1 stall yfir s\u00f6guritara mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 samninginn sem Akraneskaupsta\u00f0ur og J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson h\u00f6f\u00f0u gert me\u00f0 s\u00e9r. Hlutverk ritnefndar var \u201eumsj\u00f3n me\u00f0 verkinu\u201c og a\u00f0 \u201emeta verk\u00fe\u00e6tti\u201c skv. samningi en ekki ritstj\u00f3rn og fyrirskipanir.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">\u00c1 n\u00e6sta fundi er b\u00f3ka\u00f0: \u201eNefndin var samm\u00e1la um framhald vinnu vi\u00f0 <b>verkefni sitt<\/b> [feitletrun m\u00edn]:<\/font><br \/>\n<font size=\"-2\">\u00a0 a) J\u00f3ni B\u00f6\u00f0varssyni var fali\u00f0 a\u00f0 hefja ritun fyrsta bindis me\u00f0 \u00fea\u00f0 sem markmi\u00f0 a\u00f0 ritun \u00feess ver\u00f0i loki\u00f0 \u00ed marsm\u00e1nu\u00f0i 1991.<\/font><br \/>\n<font size=\"-2\">\u00a0 b) Stefnt ver\u00f0i a\u00f0 \u00fatg\u00e1fu 1. bindis \u00ed jan\u00faar 1992.<\/font><br \/>\n<font size=\"-2\">\u00a0 c) Ritun annars bindis hefjist \u00e1 \u00e1rinu 1991.<\/font><br \/>\n<font size=\"-2\">\u00a0 d) Stefnt ver\u00f0i a\u00f0 \u00fatg\u00e1fu annars bindis \u00e1ri\u00f0 1992.\u201c<\/font><br \/>\n<font size=\"-2\">T\u00edmasetningar eru \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 samninginn sem var ger\u00f0ur vi\u00f0 J\u00f3n en n\u00fa er verki\u00f0 or\u00f0i\u00f0 verk ritnefndarinnar. J\u00f3ni er sett fyrir a\u00f0 senda fundarm\u00f6nnum fyrstu kaflana til yfirlestrar fyrir desemberbyrjun. (8. fundur, 30. okt. 1990)<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">Svo kemur dularfull \u00fe\u00f6gn um verki\u00f0 \u00ed t\u00e6pt \u00e1r.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">6 Sumar athugasemdir og spurningar eru beinl\u00ednis hl\u00e6gilegar og s\u00fdna kannski fyrst og fremst f\u00e1fr\u00e6\u00f0i nefndarmanna. \u00c1 fundi 20. \u00e1g\u00fast 1991 (9. fundi) gagnr\u00fdndi Valdimar Indri\u00f0ason a\u00f0 hlutur fornra heimilda s\u00e9 of vi\u00f0amikill og spur\u00f0i \u201ehvort fjalla eigi um s\u00f6gu Akraness sem landn\u00e1msb\u00e6jar e\u00f0a Akranes sem b\u00e6. Einnig vildi hann vita hvernig J\u00f3n hyg\u00f0ist byrja s\u00f6guna.\u201c \u00deetta er undarleg spurning \u00ed lj\u00f3si \u00feess a\u00f0 veri\u00f0 var a\u00f0 r\u00e6\u00f0a fyrsta bindi\u00f0, t\u00edmabili\u00f0 fr\u00e1 landn\u00e1mi til 1885. Varla hefur Valdimar tali\u00f0 a\u00f0 \u201eb\u00e6rinn Akranes\u201c hafi sta\u00f0i\u00f0 um aldir e\u00f0a veri\u00f0 \u00ed upphafi \u201elandn\u00e1msb\u00e6r\u201c? \u201eLe\u00f3 spur\u00f0i um kaflaskipti og hve margar bla\u00f0s\u00ed\u00f0ur v\u00e6ru \u00ed hverjum kafla.\u201c J\u00f3n ger\u00f0i \u00e1 \u00feessum fundi grein fyrir skipulaginu, svarar \u00fev\u00ed \u201ea\u00f0 \u00ed b\u00f3kinni yr\u00f0u um 10 kaflar sem yr\u00f0u a\u00f0 me\u00f0altali 15-30 bls. hver\u201c og andm\u00e6lti Valdimari me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 hamra \u00e1 heimildagildi fornra rita og a\u00f0 \u00fe\u00e1ttur \u00feeirra v\u00e6ri s\u00edst of st\u00f3r.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">Byrja\u00f0 var a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00fatg\u00e1fum\u00e1l \u00e1 sama fundi. Bragi \u00de\u00f3r\u00f0arson eigandi H\u00f6rpu\u00fatg\u00e1funnar m\u00e6tti \u00e1 fundinn og G\u00edsli sag\u00f0i a\u00f0 nefndin \u00feyrfti n\u00e6sta hluta handritsins hi\u00f0 br\u00e1\u00f0asta.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">Nefndin fundar s\u00ed\u00f0an nokku\u00f0 \u00f6rt, r\u00e6\u00f0ir um textann me\u00f0 og \u00e1n J\u00f3ns B\u00f6\u00f0varssonar og \u00e1kve\u00f0ur hvernig myndefni eigi a\u00f0 vera, \u00e1n samr\u00e1\u00f0s vi\u00f0 hann. (Sj\u00e1 11. fund, 16. sept. 1991.) \u00cd okt\u00f3ber sama \u00e1r er r\u00e6tt um efni og \u00fatg\u00e1fum\u00e1l 1. bindis, \u00e1n J\u00f3ns, og b\u00f3ka\u00f0 \u201eEnn vantar heildars\u00fdn yfir verki\u00f0.\u201c\u00a0 18. n\u00f3vember er lj\u00f3st a\u00f0 J\u00f3n hefur sent dr\u00f6g a\u00f0 handriti og \u201eNefndarmenn greindu fr\u00e1 afst\u00f6\u00f0u sinni til \u00feeirrar vinnu sem \u00feegar hefur veri\u00f0 innt af hendi og fannst verki\u00f0 ganga of h\u00e6gt. Lj\u00f3st v\u00e6ri a\u00f0 \u00fattg\u00e1fudagur \u00ed jan\u00faar v\u00e6ri \u00far s\u00f6gunni og v\u00e6ri \u00fea\u00f0 sl\u00e6mt. Einnig var \u00feess geti\u00f0 a\u00f0 nau\u00f0synlegt v\u00e6ri a\u00f0 hafa \u00ed 1. bindi kafla um \u00fatger\u00f0 Brynj\u00f3lfs biskups og um skiptingu Akraneshreppanna. \u00c1kve\u00f0i\u00f0 var a\u00f0 J\u00f3n myndi b\u00e6ta tveimur framan nefndum k\u00f6flum vi\u00f0 og lj\u00faka vinnu vi\u00f0 handriti\u00f0 fyrir j\u00f3l. Nau\u00f0synlegt er a\u00f0 stytta \u00fdmsa kafla verulega og lagf\u00e6ra a\u00f0ra kafla til \u00feess a\u00f0 nefndin geti s\u00ed\u00f0an fari\u00f0 yfir heildst\u00e6tt handrit.\u201c (13. fundur nefndarinnar, 1991.)<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">Snemma \u00ed jan\u00faar 1992 var funda\u00f0 um \u201eframlagt handrit I bindis\u201c, \u00e1n J\u00f3ns. Ekki kemur fram hven\u00e6r handritinu var a\u00f0 fullu skila\u00f0 en lj\u00f3st er a\u00f0 nefndarmenn hafa \u00fe\u00e1 ekki fari\u00f0 yfir \u00fea\u00f0. T\u00e6pum h\u00e1lfum m\u00e1nu\u00f0i seinna var funda\u00f0 me\u00f0 J\u00f3ni, nefndarmenn komu \u00e1 framf\u00e6ri athugasemdum og hin s\u00edgilda umr\u00e6\u00f0a nefndarinnar um efni og efnist\u00f6k f\u00f3r fram, \u00e1n \u00feess a\u00f0 b\u00f3ka\u00f0 s\u00e9 hva\u00f0 r\u00e6tt var.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">J\u00f3n vir\u00f0ist endurskrifa kafla ofan \u00ed nefndina af st\u00f6ku jafna\u00f0arge\u00f0i en alltaf er samt eitthva\u00f0 a\u00f0. \u00deann 13. mars 1992 var enn \u201efari\u00f0 yfir \u00fdmis atri\u00f0i \u00ed fyrirliggjandi handriti. Kaflann um L\u00f6gmanns\u00e6ttina m\u00e1 stytta og kve\u00f0a sk\u00fdrar a\u00f0 or\u00f0i um \u00fdmis atri\u00f0i svo sem um Akranes \u00e1 uppl\u00fdsinga\u00f6ld, Gu\u00f0n\u00fdju B\u00f6\u00f0varsd\u00f3ttur o.fl.\u201c Sj\u00e1lfri er m\u00e9r raunar \u00f3skiljanlegt hvernig \u201ekve\u00f0a m\u00e1 sk\u00fdrar a\u00f0 or\u00f0i um Gu\u00f0n\u00fdju B\u00f6\u00f0varsd\u00f3ttur\u201c, sem einkum er \u00feekkt fyrir hverjum h\u00fan var gift, vi\u00f0 hvern h\u00fan h\u00e9lt og hverjir voru synir hennar en n\u00e6sta f\u00e1tt vita\u00f0 um hana sj\u00e1lfa sem pers\u00f3nu. Um lei\u00f0 og J\u00f3n ger\u00f0i karlm\u00f6nnum \u00ed l\u00edfi Gu\u00f0n\u00fdjar (sem allir bjuggu \u00ed \u00f6\u00f0rum sveitum nema pabbi hennar) betri skil v\u00e6ri hann fallinn \u00ed gryfjuna \u201eof vi\u00f0amikill hlutur fornra heimilda\u201c sem ekki tengdist Akranesi beint, hvorki sem \u201eb\u00e6\u201c n\u00e9 \u201elandn\u00e1msb\u00e6\u201c. Samstarf sagnaritara vi\u00f0 nefndina hefur veri\u00f0 vandasamt.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">7 Ritnefndin h\u00e9lt 8 fundi \u00e1 \u00e1runum 1993-1996. Allir ritnefndarfulltr\u00faar fengu greitt fyrir hverja fundarsetu nema forma\u00f0ur nefndarinnar, \u00fe.e. b\u00e6jarstj\u00f3rinn G\u00edsli. \u00cd fundarger\u00f0um kemur fram a\u00f0 J\u00f3n skilar sm\u00e1m saman handriti a\u00f0 \u00f6\u00f0ru bindi s\u00f6gunnar og endurvinnur kafla \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00f3skir nefndarinnar en sem fyrr eru skil J\u00f3ns afar \u00f3n\u00e1kv\u00e6mt b\u00f3ku\u00f0 \u00ed fundarger\u00f0um nefndarinnar. \u00deann 15.7. 1993 kemur fram a\u00f0 G\u00edsli G\u00edslason og Valdimar Indri\u00f0ason hafa funda\u00f0 pr\u00edvat me\u00f0 J\u00f3ni en ekki kemur fram hva\u00f0 \u00feeim f\u00f3r \u00e1 milli. \u00c1 \u00feeim fundi er b\u00f3ka\u00f0: \u201eS\u00f6gunefndin l\u00fdsir yfir mikilli \u00f3\u00e1n\u00e6gju me\u00f0 framgang verksins hj\u00e1 s\u00f6guritara og felur formanni a\u00f0 gera b\u00e6jarr\u00e1\u00f0i grein fyrir st\u00f6\u00f0u m\u00e1la &#8230; ritnefndin leggur til a\u00f0 s\u00f6guritara ver\u00f0i skrifa\u00f0 og \u00fea\u00f0 skilyr\u00f0i sett a\u00f0 kaflaskiptingu 2. bindis og fyrsta hluta efnis ver\u00f0i skila\u00f0 til nefndarinnar fyrir 10. september n.k. Ritnefndin getur ekki fallist \u00e1 \u00fea\u00f0 sj\u00f3narmi\u00f0 s\u00f6guritara a\u00f0 \u00fatg\u00e1fu 1. bindis ver\u00f0i seinka\u00f0.\u201c (22. fundur.) Vori\u00f0 eftir er lj\u00f3st a\u00f0 J\u00f3n hefur skila\u00f0 einhverju \u00fev\u00ed tala\u00f0 er um a\u00f0 vi\u00f0b\u00f3tarefni vanti en jafnframt er b\u00f3ka\u00f0: \u201eSaga vinnu vi\u00f0 2. bindi: Forma\u00f0urinn l\u00fdsti \u00f3\u00e1n\u00e6gju nefndarmanna me\u00f0 \u00feau vinnubr\u00f6g\u00f0 sem vi\u00f0h\u00f6f\u00f0 hafa veri\u00f0. A\u00f0rir nefndarmenn t\u00f3ku undir or\u00f0 formanns.\u201c (23. fundur.) M\u00e1nu\u00f0i s\u00ed\u00f0ar er b\u00f3ka\u00f0 a\u00f0 meginuppista\u00f0a 2. bindis s\u00e9 n\u00e1nast komin, \u00ed n\u00f3vember hefur J\u00f3n sent 70 bla\u00f0s\u00ed\u00f0ur \u00ed vi\u00f0b\u00f3t en G\u00edsla G\u00edslasyni er fali\u00f0 a\u00f0 gera b\u00e6jarr\u00e1\u00f0i grein fyrir st\u00f6\u00f0unni og \u00f3ska eftir heimild til a\u00f0 gera breytingar \u00e1 samningi um ritun s\u00f6gunnar. T\u00e6pu \u00e1ri s\u00ed\u00f0ar, 5. september 1995, funda\u00f0i ritnefndin n\u00e6st og l\u00e1 \u00fe\u00e1 fyrir handrit a\u00f0 \u00f6\u00f0ru bindi sem nefndin og J\u00f3n voru samm\u00e1la um a\u00f0 v\u00e6ri ekki tilb\u00fai\u00f0 til \u00fatg\u00e1fu og vinna \u00feyrfti talsvert \u00ed einst\u00f6kum atri\u00f0um; \u201enefndarmenn l\u00fdstu sko\u00f0un sinni \u00e1 handritinu og einst\u00f6kum atri\u00f0um. S\u00f6guritari greindi fr\u00e1 sinni hli\u00f0 m\u00e1la.\u201c (26. fundur) \u00cd september 1995 f\u00f3r nefndin yfir hluta 2. bindis og var Le\u00f3 fali\u00f0 a\u00f0 ganga fr\u00e1 athugasemdum um einst\u00f6k atri\u00f0i. (27. fundur.) \u00c1ri s\u00ed\u00f0ar, \u00ed sept. 1996 er nefndin enn \u00ed s\u00f6mu sporum: \u201eFari\u00f0 var yfir \u00fdmis atri\u00f0i var\u00f0andi fyrirliggjandi handrit og ger\u00f0ar \u00fdmsar athugasemdir vi\u00f0 \u00fea\u00f0.\u201c En \u00e1 sama fundi var r\u00e6tt um \u00fatg\u00e1fu og \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson l\u00e9ti safna myndum \u00ed riti\u00f0. (28. fundur) Loks hefur einhver \u00e1kv\u00f6r\u00f0un veri\u00f0 tekin \u00e1 fundi nefndarinnar 10. n\u00f3v. 1996 en fundarger\u00f0 er, eins og margar fyrri, \u00e1 stofnanakenndu hrognam\u00e1li og erfitt a\u00f0 r\u00e1\u00f0a \u00ed hva\u00f0 raunverulega ger\u00f0ist \u00e1 \u00feessum fundi. M.a. er sam\u00feykkt a\u00f0 fela G\u00edsla G\u00edslasyni a\u00f0 r\u00e6\u00f0a vi\u00f0 s\u00f6guritara \u201e\u00e1 grundvelli umr\u00e6\u00f0anna [svo] \u00e1 fundinum\u201c og n\u00e6st skuli funda\u00f0 \u201e\u00feegar \u00fe\u00e6r vi\u00f0r\u00e6\u00f0ur hafi \u00e1tt s\u00e9r sta\u00f0.\u201c S\u00f6guritari hefur ekki skila\u00f0 fullb\u00fanu handriti og ekkert ver\u00f0ur af \u00fatg\u00e1fu 2. bindis \u00e1 \u00feessu \u00e1ri. \u201e\u00cdtarleg umr\u00e6\u00f0a var\u00f0 me\u00f0al nefndarmanna um st\u00f6\u00f0u m\u00e1la og kom enn fram almenn \u00f3\u00e1n\u00e6gja me\u00f0 framgang m\u00e1la.\u201c<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">\u00c1 30. fundi nefndarinnar, 23. febr\u00faar 1997, ger\u00f0i G\u00edsli G\u00edslason grein fyrir \u201est\u00f6\u00f0u m\u00e1la gagnvart J\u00f3ni B\u00f6\u00f0varssyni og a\u00f0 honum hafi veri\u00f0 send samningsdr\u00f6g um starfslok.\u201c \u00c1 \u00feann fund m\u00e6tti Gunnlaugur Haraldsson, n\u00fdr sagnaritarakand\u00eddat Ritnefndar um s\u00f6gu Akraness.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">8 \u00cd 4. gr. samningsins b\u00e6jarins vi\u00f0 J\u00f3n segir: \u201eHafi handriti\u00f0 ekki veri\u00f0 afhent fyrir umsaminn t\u00edma &#8230; getur verkkaupi gefi\u00f0 verksala frest \u00ed minnst 30 daga og s\u00ed\u00f0an rift samningnum hafi handriti ekki veri\u00f0 skila\u00f0 a\u00f0 fresti li\u00f0num.\u201c \u00deessu \u00e1kv\u00e6\u00f0i hef\u00f0i m\u00e1tt beita fyrir \u00fatg\u00e1fu 1. bindis, en handriti a\u00f0 1. bindi skyldi skila\u00f0 fyrir 1. apr\u00edl 1991, skv. 3. gr. Hugsanlega hefur breytingin sem nefndin ger\u00f0i sj\u00e1lf \u00e1 verk\u00fe\u00e1ttaskipulaginu, \u00fe.e.a.s. s\u00fa a\u00f0 krefjast \u00feess a\u00f0 1. bindi\u00f0 n\u00e6\u00f0i til \u00e1rsins 1885 \u00ed sta\u00f0 \u00e1rsins 1602 sem um var sami\u00f0 a\u00f0 einhverju leyti \u00f3merkt \u00feennan samning? En b\u00e6rinn ger\u00f0i aldrei n\u00fdjan samning svo \u00fea\u00f0 er \u00f3tr\u00falegt a\u00f0 svo hafi veri\u00f0. \u00c9g fann engar heimildir fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson hef\u00f0i haldi\u00f0 e\u00f0a l\u00e1ti\u00f0 halda allt a\u00f0 6 opinbera fyrirlestra um s\u00f6guritunina h\u00e9r \u00e1 Akranesi (sem kve\u00f0i\u00f0 var \u00e1 um \u00ed 6. gr. samningsins) og man ekki eftir sl\u00edkum fyrirlestrum sj\u00e1lf. \u00dea\u00f0 er aldrei minnst \u00e1 \u00feessa fyrirlestra \u00ed fundarger\u00f0um ritnefndar og \u00f3lj\u00f3st hvort fyrirlestrahald heyr\u00f0i undir hana. Hvort Akranesb\u00e6r l\u00e9t tryggingarv\u00edxilinn falla \u00e1 J\u00f3n (e\u00f0a h\u00f3ta\u00f0i honum \u00fev\u00ed), \u00e1 \u00feeim forsendum a\u00f0 hann efndi ekki skyldur s\u00ednar (sbr. 8. gr. samningsins), veit \u00e9g ekki, um \u00fea\u00f0 segja fundarger\u00f0ir ritnefndar ekkert.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">9 \u201eFundir \u00feessarar nefndar [Ritnefndar um s\u00f6gu Akraness] ver\u00f0a m\u00e9r alltaf minnisst\u00e6\u00f0ir. Annars vegar vegna feikilegrar \u00feekkingar Valdimars \u00e1 s\u00f6gu b\u00e6jarins og \u00e1huga hans \u00e1 a\u00f0 minna yngri samfer\u00f0amenn s\u00edna \u00e1 hve merkileg s\u00fa saga er og hins vegar vegna or\u00f0askipta hans og s\u00f6guritara \u00feegar Valdimar vildi a\u00f0 afk\u00f6st s\u00f6guritara v\u00e6ru meir en raun ber vitni. <b>N\u00fa er \u00fea\u00f0 okkar, sem sj\u00e1um \u00e1 bak Valdimar, a\u00f0 kn\u00fdja s\u00f6guritara \u00far sporunum<\/b>. Af h\u00e1lfu s\u00f6gunefndarinnar er send kve\u00f0ja og \u00fev\u00ed heiti\u00f0 a\u00f0 lj\u00faka \u00fev\u00ed verki, sem Valdimar vildi a\u00f0 yr\u00f0i skila\u00f0 til b\u00e6jarb\u00faa.\u201c <a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=127048&amp;pageId=1821905&amp;lang=is&amp;q=Valdimar Indri\u00f0ason\">Minningargrein G\u00edsla G\u00edslasonar b\u00e6jarstj\u00f3ra um Valdimar Indri\u00f0ason, Morgunbla\u00f0inu 18. jan\u00faar 1995, s. 36<\/a>. [Feitletun m\u00edn. B\u00e6jarstj\u00f3rinn fer undarlega me\u00f0 or\u00f0taki\u00f0 \u201ea\u00f0 kn\u00fdja sporum\u201c.]<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">10 Af handriti J\u00f3ns, sem \u00fearna er kalla\u00f0 \u201edr\u00f6g a\u00f0 handriti\u201c er \u00fea\u00f0 a\u00f0 fr\u00e9tta a\u00f0 4. ma\u00ed 1997 sag\u00f0ist G\u00edsli G\u00edslason hafa \u201eafla\u00f0 s\u00f6guritara [Gunnlaugi Haraldssyni] \u00fdmissa gagna fr\u00e1 J\u00f3ni B\u00f6\u00f0varssyni, \u00fe.m.t. dr\u00f6g a\u00f0 handriti 2. bindis.\u201c (31. fundur Ritnefndar um S\u00f6gu Akraness). \u00dear sem handrit J\u00f3ns B\u00f6\u00f0varssonar hefur ekki skila\u00f0 s\u00e9r til H\u00e9ra\u00f0sskjalasafns Akraness reikna \u00e9g me\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 enn \u00ed f\u00f3rum Gunnlaugs.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">11 J\u00f3n f\u00e9kk 554.000 kr. vi\u00f0 undirritun 1987 og 1988 f\u00e9kk hann 574.000 kr. (upph\u00e6\u00f0 \u00e1fangagrei\u00f0sla var ver\u00f0trygg\u00f0, sj\u00e1 <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-08\/%e2%80%9eframtakssemi-og-frumskogalogmal%e2%80%9c\/\">umfj\u00f6llun um samning Akraneskaupsta\u00f0ar og og J\u00f3ns \u00ed s\u00ed\u00f0ustu f\u00e6rslu<\/a>). 1989 var ekkert greitt. \u00c1ri\u00f0 1990 er heildarkostna\u00f0ur vi\u00f0 s\u00f6guritunina um 2 millj\u00f3nir og n\u00edu \u00fe\u00fasund og gengur ekki upp a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 fj\u00f3rf\u00f6ld grei\u00f0sla til J\u00f3ns. \u00deetta hlj\u00f3ta a\u00f0 vera \u00ferj\u00e1r grei\u00f0slur\u00a0 til hans og annar kostna\u00f0ur sem \u00e9g s\u00e9 ekki skv. fundarger\u00f0um hver g\u00e6ti veri\u00f0. \u00c1ri\u00f0 1991 er heildarkostna\u00f0ur vi\u00f0 verki\u00f0 1.652.595, sem g\u00e6tu veri\u00f0 tv\u00f6f\u00f6ld grei\u00f0sla til J\u00f3ns auk einhver annars kostna\u00f0ar. \u00c1ri\u00f0 1992 er heildarkostna\u00f0ur 841.955 kr. \u00dear af eru 550.000 kr. grei\u00f0slur fyrir eint\u00f6k af <i>Akranes. Fr\u00e1 landn\u00e1mi til 1885<\/i> sem Akraneskaupsta\u00f0ur skuldbatt sig til a\u00f0 kaupa af Prentverki Akraness. Grei\u00f0sla til J\u00f3ns getur ekki veri\u00f0 innifalin \u00ed \u00fev\u00ed sem eftir er og hl\u00fdtur s\u00fa upph\u00e6\u00f0 a\u00f0 hafa veri\u00f0 greidd fyrir anna\u00f0 sem tengdist \u00fatg\u00e1funni. Af \u00feessu dreg \u00e9g \u00fe\u00e1 \u00e1lyktun a\u00f0 J\u00f3n hafi fengi\u00f0 greiddar 7 grei\u00f0slur af \u00feeim 11 sem um var sami\u00f0 \u00ed upphafi. \u00c1rin 1993-1996 er enginn kostna\u00f0ur Akraneskaupsta\u00f0ar af s\u00f6guritun b\u00f3kf\u00e6r\u00f0ur. Uppl\u00fdsingar um kostna\u00f0 og uppreikning upph\u00e6\u00f0anna \u00e1 n\u00favir\u00f0i eru fengnar fr\u00e1 Akraneskaupsta\u00f0 \u00feann 4. ma\u00ed 2011.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">12\u00a0 \u00cd \u201eSamningi um \u00fatg\u00e1fu \u00e1 S\u00f6gu Akraness\u201c, sem Akraneskaupsta\u00f0ur og Prentverk Akraness undirritu\u00f0u 2. september 1992, segir: \u201eAkraneskaupsta\u00f0ur skal skila fullb\u00fanu handriti, myndum, kortum og annast h\u00f6nnun \u00e1 k\u00e1pu og kili. Ritnefnd um S\u00f6gu Akraness og s\u00f6guritari annast myndas\u00f6fnun og pr\u00f3farkalestur og ber Akraneskaupsta\u00f0ur kostna\u00f0 af \u00feeim \u00fe\u00e6tti. \u00datgefandi grei\u00f0ir annan kostna\u00f0 vi\u00f0 \u00fatg\u00e1funa &#8230; Uppsetning b\u00f3karinnar og \u00fatlit skal unni\u00f0 \u00ed samr\u00e1\u00f0i vi\u00f0 s\u00f6guritara og ritnefnd um S\u00f6gu Akraness.\u201c (1. grein.) \u201eAkranesb\u00e6r skuldbindur sig til a\u00f0 kaupa eint\u00f6k af hverju bindi b\u00f3karinnar &#8230; fyrir sem nemur 550.000 kr. &#8230;[og] heitir a\u00f0 dreifa ekki eint\u00f6kum af b\u00f3kunum fyrr en \u00f6ll bindin eru komin \u00fat.\u201c (3. gr.) \u00deetta gekk vitaskuld ekki eftir, \u00fe.e. einungis fyrsta bindi\u00f0 af \u00feeim \u00feremur sem sami\u00f0 var um \u00fatg\u00e1fu \u00e1 kom \u00fat. \u00cd 3. grein samningsins segir: \u201eUpplag b\u00f3karinnar skal vera a.m.k. 1000-1500 eint\u00f6k og skal vi\u00f0 \u00fatg\u00e1funa mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0 brot b\u00f3karinnar og uppsetning ver\u00f0i me\u00f0 svipu\u00f0um h\u00e6tti og safn til i\u00f0ns\u00f6gu \u00e1 \u00cdslandi.\u201c [\u00c1tt er vi\u00f0 ritr\u00f6\u00f0ina Safn til i\u00f0ns\u00f6gu \u00cdslendinga.]<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">13 Sj\u00e1: Gunnlaugur A. J\u00f3nsson. \u201e<a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=194447&amp;pageId=2606881&amp;lang=is&amp;q=J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson\" title=\"Ritd\u00f3mur um S\u00f6gu Akraness\">Af h\u00f6f\u00f0ingjum \u00e1 Skaganum<\/a>\u201c \u00ed <i>DV<\/i> 17. des. 1992; Sigurj\u00f3n Bj\u00f6rnsson. \u201e<a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=125374&amp;pageId=1780480&amp;lang=is&amp;q=J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson\" title=\"Saga Akraness\">Upphaf Akraness\u00f6gu<\/a>\u201c \u00ed <i>Morgunbla\u00f0inu<\/i> 13. feb. 1993; J\u00f3n \u00de. \u00de\u00f3r. \u201e<a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=281688&amp;pageId=4071230&amp;lang=is&amp;q=J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson\" title=\"Saga Akraness\">Brautry\u00f0jendur og framkv\u00e6mdamenn<\/a>\u201c \u00ed <i>T\u00edmanum<\/i> 11. mars 1993 og \u00d3lafur \u00c1sgeirsson. \u201e<a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=125528&amp;pageId=1784707&amp;lang=is&amp;q=J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson\" title=\"Saga Akraness\">H\u00f6f\u00f0ingjar sitja \u00e1 Akranesi<\/a>\u201c \u00ed <i>Morgunbla\u00f0inu<\/i> 5. ma\u00ed 1993.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">14 \u00c1 \u00cdslenska s\u00f6gu\u00feinginu \u00ed lok ma\u00ed 1997 var m.a. fjalla\u00f0 um hvernig skyldi rita bygg\u00f0as\u00f6gu. \u00dear komst J\u00f3n Hjaltason a\u00f0 \u00fever\u00f6fugri ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u um hvernig eigi a\u00f0 skrifa bygg\u00f0as\u00f6gu vi\u00f0 J\u00f3n \u00de. \u00de\u00f3r \u00ed \u00feessum ritd\u00f3mi. J\u00f3n Hjaltason telur a\u00f0 best s\u00e9 a\u00f0 fjalla um valda einstaklinga en for\u00f0ast sm\u00e1smugulega upptalningu jafnvel \u00fe\u00f3tt sagnfr\u00e6\u00f0ingar kunni a\u00f0 telja sl\u00edkt fr\u00e6\u00f0ilegt. Hann sag\u00f0i: \u201e&#8230; ber okkur a\u00f0 vanda m\u00e1lfar og textager\u00f0 langt umfram alla \u00fe\u00e1 \u00e1herslu sem l\u00f6g\u00f0 er \u00e1 tilv\u00edsanaskr\u00e1r. Au\u00f0vita\u00f0 er krafan um allslags skr\u00e1r l\u00edti\u00f0 anna\u00f0 en eigingj\u00f6rn \u00f3sk okkar sagnfr\u00e6\u00f0inga um a\u00f0 f\u00e9lagar okkar leggi okkur upp \u00ed hendur heimildir a\u00f0 eigin verkum. &#8230; Langflestir lesenda hir\u00f0a ekkert um sl\u00edkar skr\u00e1r, \u00e1hugi \u00feeirra beinist allur a\u00f0 kjarnatri\u00f0inu, sem er textinn sj\u00e1lfur, hvort sem hann birtist \u00ed grein e\u00f0a b\u00f3k. Ritverki\u00f0 er ekki d\u00e6mt eftir ne\u00f0anm\u00e1lsn\u00f3tum heldur \u00feeirri skynsemi sem h\u00f6fundur s\u00fdnir, ritf\u00e6rni og hvernig honum tekst a\u00f0 f\u00e6ra vi\u00f0fangsefni\u00f0 a\u00f0 veruleika lesandans. \u00de\u00e1 \u00e1 \u00e9g vi\u00f0 \u00fe\u00e1 einf\u00f6ldu sta\u00f0reynd sem \u00e9g hef impra\u00f0 \u00e1 \u00e1\u00f0ur, a\u00f0 \u00feegar skrifu\u00f0 er saga \u00feorps e\u00f0a borgar, h\u00e9ra\u00f0s e\u00f0a \u00fej\u00f3\u00f0r\u00edkis, ver\u00f0ur h\u00f6fundurinn a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 voru einstaklingar er sk\u00f3pu \u00fe\u00e1 s\u00f6gu &#8230; \u00c9g hef stundum sagt &#8230; a\u00f0 besta kaupsta\u00f0asagan v\u00e6ri \u00e6visaga nokkurra vel valinna einstaklinga.\u201c (J\u00f3n Hjaltason. 1997. \u201eHvernig \u00e1 a\u00f0 skrifa bygg\u00f0as\u00f6gu?\u201c <i>\u00cdslenska s\u00f6gu\u00feingi\u00f0 1997. R\u00e1\u00f0stefnurit II<\/i>. Sagnfr\u00e6\u00f0istofnun H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands og Sagnfr\u00e6\u00f0ingaf\u00e9lag \u00cdslands, Reykjav\u00edk 1998, s. 293.)<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">\u00c9g get sko\u00f0unar J\u00f3ns Hjaltasonar h\u00e9r vegna \u00feess a\u00f0 hann hefur sj\u00e1lfur uppskori\u00f0 miki\u00f0 hr\u00f3s fyrir <i>S\u00f6gu Akureyrar <\/i>sem hann hefur skrifa\u00f0 \u00ed m\u00f6rgum bindum og vegna \u00feess a\u00f0 Gunnlaugur Haraldsson nefndi einmitt hluta <i>S\u00f6gu Akureyrar<\/i> sem \u00e6skilega fyrirmynd \u00feegar hann t\u00f3k vi\u00f0 sagnarituninni af J\u00f3ni B\u00f6\u00f0varssyni \u00e1ri\u00f0 1997.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Saga S\u00f6gu Akraness III Sj\u00e1 einnig: Saga S\u00f6gu Akraness I, \u00c1 Skaganum \u201ehafa aldrei b\u00fai\u00f0 neinir fyrirtaksmenn hvorki \u00ed or\u00f0i n\u00e9 verki\u201c Saga S\u00f6gu Akraness II, \u201eFramtakssemi og frumsk\u00f3gal\u00f6gm\u00e1l\u201c \u00a0 \u00a0 Ritnefnd um s\u00f6gu Akraness <span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span> <span class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2011\/05\/12\/nefndarmenn-lystu-skodun-sinni\/\" class=\"more-link\"><span>Read More &#8230;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-345","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/345","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=345"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/345\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}