{"id":360,"date":"2011-06-29T23:35:48","date_gmt":"2011-06-29T23:35:48","guid":{"rendered":"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-29\/sagan-oll\/"},"modified":"2011-06-29T23:35:48","modified_gmt":"2011-06-29T23:35:48","slug":"sagan-oll","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2011\/06\/29\/sagan-oll\/","title":{"rendered":"Sagan \u00f6ll?"},"content":{"rendered":"<p><font size=\"-1\">H\u00e9r eru dregnar saman helstu ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur um sagnaritun \u00e1 vegum Akraneskaupsta\u00f0ar fr\u00e1 1987. Kaupsta\u00f0urinn hefur \u00e1 t\u00e6pum 24 \u00e1rum greitt sem svarar 125 millj\u00f3num \u00e1 n\u00favir\u00f0i fyrir a\u00f0 l\u00e1ta tv\u00edsemja \u00feann hluta s\u00f6gunnar sem gerist einkum \u00ed Hvalfjar\u00f0arsveit, \u00fe.e. um t\u00edmabili\u00f0 fr\u00e1 landn\u00e1mi til 1800.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">1<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/ssa\/af_akrafjalli2.jpg?resize=150%2C150\" alt=\"Af Akrafjalli\" align=\"left\" height=\"150\" width=\"150\" \/><font size=\"-1\">Lengst af voru h\u00e9r \u00e1 Akranesi nokkur t\u00f3mth\u00fas og verb\u00fa\u00f0ir og heldur f\u00e1mennt, t.d. bjuggu samtals 67 manns \u00e1 Skaganum seint \u00e1 18. \u00f6ld og voru allir b\u00faendur leiguli\u00f0ar \u00d3lafs Stephensen \u00e1 Innra-H\u00f3lmi.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">2\u00a0 <\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\">\u00dea\u00f0 segir sig n\u00e1tt\u00farlega sj\u00e1lft a\u00f0 ekki er h\u00e6gt a\u00f0 \u00e6tlast til a\u00f0 miklum s\u00f6gum fari af sl\u00edkum sta\u00f0. Enda hafa sagnaritarar b\u00e6jarins gripi\u00f0 til \u00feess a\u00f0 skrifa um \u201eAkranes hi\u00f0 forna\u201c, \u00fe.e. meint landn\u00e1m Ketils og \u00deorm\u00f3\u00f0s Bresasona, \u00e1samt Skilmannahreppi Bekans. \u00de\u00e1 m\u00e1 leita \u00ed fornb\u00f3kmenntir, s\u00f6gu Sk\u00e1lholtsst\u00f3ls og biskupa \u00fear og fjalla um mikilmenni \u00ed Innri-Akraneshreppi, sem og fr\u00e6gan sm\u00e1gl\u00e6pamann \u00far Ytri-Akraneshreppi til a\u00f0 n\u00e1 upp einhverjum s\u00f6gudampi. Eitthva\u00f0 fleira \u00far n\u00e1grenninu m\u00e1 t\u00edna til, s.s. \u00fej\u00f3\u00f0s\u00f6gur. Aftur \u00e1 m\u00f3ti er spurning hvort \u00feetta s\u00e9 \u00fea\u00f0 merkilegt fyrir okkur Skagamenn, sem borgum br\u00fasann, a\u00f0 \u00feurfi a\u00f0 tv\u00edsegja, jafnvel \u00fer\u00edsegja ef talinn er me\u00f0 s\u00e1 fr\u00f3\u00f0leikur sem birtist \u00ed <i>S\u00f6gu Akraness<\/i> I og II eftir \u00d3laf B. Bj\u00f6rnsson, \u00fatg. 1956 og 1959 \u00e1 kostna\u00f0 h\u00f6fundar.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Eftir \u00feessi 23 \u00e1r og 125 millj\u00f3nir hafa \u00edb\u00faar \u00ed Hvalfjar\u00f0arsveit sem sagt eignast vi\u00f0amikla \u00fattekt \u00e1 sinni s\u00f6gu. Vi\u00f0 grei\u00f0endurnir eigum nokkra sm\u00e1b\u00fata innan um, um\u00a0f\u00f3lk sem tengdist G\u00f6r\u00f0um (raunar a\u00f0allega afkomendur \u00feess f\u00f3lks utan Akraness, jafnvel \u00ed \u00f6\u00f0rum landsfj\u00f3r\u00f0ungum) og eitthva\u00f0 svol\u00edti\u00f0 um kotin sem \u00e1 Skipaskaga var a\u00f0 finna (a\u00f0allega samt um eigendur \u00feeirra utan Skagans, jafnvel \u00ed \u00f6\u00f0rum landsfj\u00f3r\u00f0ungum), stutta jar\u00f0s\u00f6gu sv\u00e6\u00f0isins sem finna m\u00e1 v\u00ed\u00f0a annars sta\u00f0ar (jar\u00f0sagan kringum Akrafjall hefur ekki breyst n\u00fdlega) og fr\u00f3\u00f0leik um nokkur \u00f6rnefni \u00ed kaupsta\u00f0num (sem raunar m\u00e1 einnig finna annars sta\u00f0ar).<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Titill f\u00e6rslunnar v\u00edsar til \u00feess a\u00f0 \u00feetta er lokaf\u00e6rsla \u00ed <i><a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/flokkur\/saga-sogu-akraness\/\">S\u00f6gu S\u00f6gu Akraness<\/a><\/i> &#8211; \u00ed bili.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><strong>Af hverju \u00e6tli Akraneskaupsta\u00f0ur hafi \u00ed t\u00e6p 24 \u00e1r veri\u00f0 svona rausnarlegur \u00ed s\u00f6guritun n\u00e1grannasveitarf\u00e9laganna?<\/strong> \u00dev\u00ed ver\u00f0ur reynt a\u00f0 svara \u00ed \u00feessari f\u00e6rslu og draga fram a\u00f0alatri\u00f0in \u00ed \u00feeirri r\u00e1nd\u00fdru sorgars\u00f6gu. V\u00edsa\u00f0 er \u00ed \u00edtarlegri f\u00e6rslu um einst\u00f6k atri\u00f0i \u00ed <i><a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/flokkur\/saga-sogu-akraness\/\">S\u00f6gu S\u00f6gu Akraness<\/a><\/i> me\u00f0 skammst\u00f6funinni SSA og t\u00f6lusetningu. Jafnframt vek \u00e9g athygli \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 f\u00e6rsluflokkurinn <i><a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/flokkur\/saga-sogu-akraness\/\">Sagu S\u00f6gu Akraness<\/a><\/i> er einungis saminn af \u00e1huga \u00e1 \u00feeirri s\u00f6gu; \u00c9g tengist einstaklingum sem um hefur veri\u00f0 r\u00e6tt ekki nokkurn skapa\u00f0an hlut.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">3<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00c1ri\u00f0 1987 bjuggu r\u00famlega 5.400 manns \u00e1 Akranesi og haf\u00f0i b\u00e6rinn vaxi\u00f0 mj\u00f6g hratt \u00e1 nokkrum \u00e1ratugum. \u00cd apr\u00edl \u00fea\u00f0 \u00e1r sam\u00feykkti b\u00e6jarstj\u00f3rn a\u00f0 fela \u00fe\u00e1verandi b\u00e6jarstj\u00f3ra a\u00f0 semja vi\u00f0 einhvern um a\u00f0 skrifa s\u00f6gu Akraness. Mi\u00f0a \u00e1tti vi\u00f0 \u00ferj\u00fa bindi, hvert um 300 s\u00ed\u00f0ur og skyldi gefa \u00feau \u00fat \u00e1 50 \u00e1ra afm\u00e6li Akraneskaupsta\u00f0ar, 1. jan\u00faar 1992. B\u00e6jarstj\u00f3rinn r\u00e9\u00f0 J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson cand. mag til verksins s\u00ed\u00f0sumars 1987 og ritnefnd var skipu\u00f0. J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson var \u00feekktur fr\u00e6\u00f0ima\u00f0ur, jafnt \u00e1 svi\u00f0i \u00edslensku sem sagnfr\u00e6\u00f0i, \u00e6tta\u00f0ur \u00far Innri-Akraneshreppi og haf\u00f0i dvalist \u00fear hvert sumar sem barn og unglingur. Auk \u00feess var hann reyndur lei\u00f0s\u00f6guma\u00f0ur og m\u00e1 \u00e6tla a\u00f0 hann hafi \u00feekkt \u00feetta sv\u00e6\u00f0i, \u201eAkranes hi\u00f0 forna\u201c, eins og l\u00f3fann \u00e1 s\u00e9r. Launagrei\u00f0slur sem sami\u00f0 var um vi\u00f0 J\u00f3n benda til a\u00f0 sagnaritunin hafi veri\u00f0 hugsu\u00f0 sem hlutastarf og grei\u00f0slur \u00e1ttu \u00e1 vera \u00e1rangurstengdar (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-08\/%e2%80%9eframtakssemi-og-frumskogalogmal%e2%80%9c\/\">SSA II<\/a>).<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Ritnefnd virtist \u00ed allra fyrstu \u00feokkalega j\u00e1kv\u00e6\u00f0 \u00ed gar\u00f0 J\u00f3ns en snemma var\u00f0 lj\u00f3st a\u00f0 \u00fea\u00f0 var l\u00edti\u00f0 li\u00f0 \u00ed ritnefndarm\u00f6nnum, t.d. var Gunnlaugi Haraldssyni um megn a\u00f0 taka saman skr\u00e1 um heimildir um s\u00f6gu Akraness sem til voru \u00e1 Bygg\u00f0asafninu en var \u00fe\u00f3 forst\u00f6\u00f0uma\u00f0ur Bygg\u00f0asafnsins. Ritnefndin f\u00f3r flj\u00f3tlega a\u00f0 r\u00e1\u00f0skast me\u00f0 J\u00f3n og komst snemma \u00e1 \u00fe\u00e1 sko\u00f0un a\u00f0 verki\u00f0, ritun s\u00f6gu Akraness v\u00e6ri <b>sitt verk<\/b> en ekki hans \u00e1n \u00feess a\u00f0 hafa hugsa\u00f0 s\u00e9r a\u00f0 lyfta litlaputta \u00ed efnis\u00f6flun. \u00deetta ger\u00f0ist frekar hratt og vi\u00f0 lestur fundarger\u00f0a veltir ma\u00f0ur \u00fev\u00ed fyrir s\u00e9r hver hef\u00f0i loft allt l\u00e6vi blandi\u00f0. Af fundarger\u00f0unum a\u00f0 d\u00e6ma sk\u00edn talsver\u00f0 van\u00feekking ritnefndarmanna \u00e1 efninu \u00ed gegnum r\u00e1\u00f0smennsku \u00feeirra. \u00d3tr\u00falega n\u00e1in tengsl voru milli yngra f\u00f3lksins \u00ed ritnefndinni sem mynda\u00f0i meirihluta fr\u00e1 mi\u00f0ju sumri 1990 \u00e1n \u00feess a\u00f0 b\u00e6num, hva\u00f0 \u00fe\u00e1 b\u00e6jarstj\u00f3ranum sem var jafnframt forma\u00f0ur Ritnefndarinnar fyrstu \u00e1tta \u00e1rin, fyndist neitt athugavert vi\u00f0 \u00fea\u00f0 (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-12\/nefndarmenn-lystu-skodun-sinni\/\">SSA III<\/a> og <b><a href=\"http:\/\/www.this.is\/harpa\/ssa\/fundargerdir_tid_jons_bodvarssonar.html\" title=\"Saga Akraness eftir J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson\">Uppl\u00fdsingar \u00far fundarger\u00f0um Ritnefndar um S\u00f6gu Akraness fr\u00e1 upphafi til starfsloka J\u00f3ns B\u00f6\u00f0varssonar sagnaritara, \u00fe.e. 1987-1997<\/a><\/b>. Sj\u00e1 einnig um hugmyndafr\u00e6\u00f0i l\u00edtils h\u00f3ps \u00cdslendinga sem l\u00e6r\u00f0i \u00ed h\u00e1sk\u00f3lanum \u00ed Lundi \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0, seint \u00ed <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-04-30\/a-skaganum-%e2%80%9ehafa-aldrei-buid-neinir-fyrirtaksmenn-hvorki-i-ordi-ne-verki%e2%80%9c\/\">SSA I<\/a>).<\/font><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/ssa\/tronur.jpg?resize=150%2C150\" alt=\"Tr\u00f6nur \u00e1 Brei\u00f0inni\" align=\"left\" height=\"150\" width=\"150\" \/><font size=\"-1\">Til a\u00f0 byrja me\u00f0 vann J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson af kappi en \u00feegar kom a\u00f0 skilum efnis var\u00f0 dr\u00e1ttur \u00e1 verkinu og dr\u00f3gust skilin \u00e6 meir sem t\u00edmar li\u00f0u. Raunar \u00feurfti hann a\u00f0 margskrifa efni\u00f0 sem hann \u00fe\u00f3 skila\u00f0i \u00fev\u00ed ritnefndin var \u00e6vinlega \u00f3\u00e1n\u00e6g\u00f0 me\u00f0 \u00fea\u00f0 og kann \u00fea\u00f0 a\u00f0 hafa valdi\u00f0 einhverju um dr\u00e1ttinn. Einungis t\u00f3kst a\u00f0 koma \u00fat einu bindi af s\u00f6gunni 1992 og \u00fea\u00f0 n\u00e1\u00f0i fr\u00e1 landn\u00e1mi til 1885. J\u00f3n skila\u00f0i handriti a\u00f0 \u00f6\u00f0ru bindinu \u00feegar ger\u00f0ur var vi\u00f0 hann starfslokasamningur snemma \u00e1rs 1997. \u00dea\u00f0 bindi n\u00e6r fr\u00e1 1885-1942 og hefur veri\u00f0 \u00ed v\u00f6rslu Gunnlaugs Haraldssonar fr\u00e1 \u00fev\u00ed G\u00edsli G\u00edslason afhenti honum \u00fea\u00f0 \u00ed febr\u00faar 1997. J\u00f3n vir\u00f0ist ekkert hafa fengi\u00f0 greitt eftir \u00e1ri\u00f0 1991 og hefur a\u00f0 l\u00edkindum fengi\u00f0 greidda 2\/3 af \u00feeirri upph\u00e6\u00f0 sem sami\u00f0 var um \u00ed upphafi (og m\u00e9r s\u00fdnist a\u00f0 hann hafi einmitt unni\u00f0 2\/3 af verkinu). Kostna\u00f0ur Akraneskaupsta\u00f0ur af \u00feessari sagnaritun, a\u00f0 me\u00f0t\u00f6ldum \u00fatg\u00e1fukostna\u00f0i b\u00f3karinnar sem kom \u00fat, er r\u00famlega 15 millj\u00f3nir, uppreikna\u00f0 \u00e1 n\u00favir\u00f0i. Textinn \u00ed b\u00f3k J\u00f3ns er lipurlega skrifa\u00f0ur en umb\u00fana\u00f0ur \u00fatg\u00e1funnar afar f\u00e1t\u00e6klegur. (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-12\/nefndarmenn-lystu-skodun-sinni\/\">SSA III<\/a>).<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\">Svo vir\u00f0ist sem G\u00edsli G\u00edslason b\u00e6jarstj\u00f3ri hafi r\u00e1\u00f0i\u00f0 Gunnlaug Haraldsson, sem \u00fe\u00e1 var atvinnulaus (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-16\/er-margritad-brot-ur-byggdasogu-120-milljona-krona-virdi\/\">SSA IV<\/a> og nmgr. 8 vi\u00f0 <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-21\/nyjar-hugmyndir-sem-varda-sogu-thjodarinnar-allrar\/\">SSA XV<\/a><b> <\/b>),<b> <\/b>sem sagnaritara \u00e1\u00f0ur en starfslokasamningur vi\u00f0 J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson var ger\u00f0ur. Gunnlaugur \u00e1tti a\u00f0 skrifa \u00ferj\u00fa bindi sem n\u00e6\u00f0u yfir 1700-2000. Starfi\u00f0 var ekki augl\u00fdst og engin augsj\u00e1anleg sk\u00fdring er \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 Gunnlaug Haraldsson var r\u00e1\u00f0inn, hafandi hvorki menntun \u00ed sagnfr\u00e6\u00f0i n\u00e9 reynslu af fr\u00e6\u00f0ilegum skrifum (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-21\/nyjar-hugmyndir-sem-varda-sogu-thjodarinnar-allrar\/\">SSA XV<\/a>). M\u00f6guleg sk\u00fdring er a\u00f0 me\u00f0 r\u00e1\u00f0ningunni hafi Al\u00fe\u00fd\u00f0ubandalagsmenn \u00ed b\u00e6jarstj\u00f3rn og v\u00ed\u00f0ar gert s\u00ednum manni grei\u00f0a (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-17\/leggur-ekki-nafn-sitt-vid-bokartotur-sem-rumpad-er-saman-a-skommum-tima\/\">SSA V<\/a>). \u00d6nnur m\u00f6guleg sk\u00fdring er a\u00f0 \u00e1 me\u00f0an Gunnlaugur sat sj\u00e1lfur \u00ed Ritnefndinni (1987-1990) hafi honum tekist a\u00f0 sannf\u00e6ra nefndarmenn um a\u00f0 hann v\u00e6ri snillingur.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd upphafi virtist Gunnlaugur vinna af kappi. Hann gaf f\u00f6gur fyrirheit, \u00fe.e. lag\u00f0i fram lista, minnisatri\u00f0i, verk\u00e1\u00e6tlanir og eigin \u201ehuglei\u00f0ingar\u201c um vinnu s\u00edna (Sj\u00e1 <b><a href=\"http:\/\/www.this.is\/harpa\/ssa\/fundargerdir_tid_gunnlaugs.html\" title=\"Saga Akraness fundarger\u00f0ir Ritnefndar\">Uppl\u00fdsingar \u00far fundarger\u00f0um Ritnefndar um S\u00f6gu Akraness 1997-2011<\/a><\/b>). Hann skila\u00f0i meira a\u00f0 segja \u00fe\u00f3 nokkru af texta \u00ed upphafi, a\u00f0 v\u00edsu l\u00f6ngu \u00e1 eftir \u00e1\u00e6tlun. \u00deegar samningst\u00edma lauk taldi Ritnefndin a\u00f0 fyrsta bindi af \u00feeim \u00feremur sem hann \u00e1tti a\u00f0 skila v\u00e6ri fullunni\u00f0 en haf\u00f0i reyndar rangt fyrir s\u00e9r \u00ed \u00fev\u00ed (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-17\/leggur-ekki-nafn-sitt-vid-bokartotur-sem-rumpad-er-saman-a-skommum-tima\/\">SSA V<\/a>).\u00a0 \u00de\u00e1 var ger\u00f0ur vi\u00f0b\u00f3tarsamningur vi\u00f0 Gunnlaug um n\u00fdja skiladaga og \u00e1tti verkinu a\u00f0 lj\u00faka 2004. Hann skila\u00f0i heldur ekki af s\u00e9r \u00ed lok \u00feess samningst\u00edma (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-20\/gunnlaugur-haraldsson-aetlar-ad-og-hyggst-nu\/\">SSA VI<\/a>). N\u00e6st t\u00f3kst honum a\u00f0 f\u00e1 Akraneskaupsta\u00f0 til a\u00f0 semja um a\u00f0 grei\u00f0a \u00fat \u00e1rangurstengdu\/afraksturstengdu grei\u00f0slurnar sem sami\u00f0 var um \u00ed upphafi, jafna\u00f0 ni\u00f0ur \u00e1 r\u00famt \u00e1r, \u00fe\u00f3tt \u00e1rangurinn\/afraksturinn v\u00e6ri enn enginn (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-22\/hvers-virdi-saga-akraness-er-verdur-hver-og-einn-ad-gera-upp-vid-sig\/\">SSA VII<\/a>). \u00cd rauninni er \u00fearflaust a\u00f0 rekja \u00feessi vi\u00f0skipti n\u00e1nar enda eru \u00feau rakin \u00ed einst\u00f6kum f\u00e6rslum \u00ed <i><a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/flokkur\/saga-sogu-akraness\/\">S\u00f6gu S\u00f6gu Akraness<\/a><\/i>. <b>Alls ger\u00f0u Akraneskaupsta\u00f0ur og Gunnlaugur Haraldsson me\u00f0 s\u00e9r tvo grunnsamninga og fj\u00f3ra vi\u00f0b\u00f3tarsamninga<\/b>.<b> Gunnlaugur st\u00f3\u00f0 aldrei \u00ed skilum \u00fe\u00f3tt \u00e6vinlega hafi veri\u00f0 kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um \u00e1kve\u00f0na skilafresti<\/b>. \u00c1rin 2008 og 2009 var hann svo farinn a\u00f0 f\u00e1 veglegar grei\u00f0slur gegn framv\u00edsun reikninga (sj\u00e1 nmgr. 6 vi\u00f0 <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-21\/nyjar-hugmyndir-sem-varda-sogu-thjodarinnar-allrar\/\">SSA XV<\/a>). M\u00e9r er \u00f3kunnugt um fyrir hva\u00f0 \u00feeir reikningar voru.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\">Fr\u00e1 upphafi var Gunnlaugur \u00e1 \u00e1g\u00e6tum launum vi\u00f0 sagnaritunina enda skyldi hann hafa hana a\u00f0 a\u00f0alstarfi, skv. fyrri grunnsamningi (fyrsta samningnum) sem v\u00e6ntanlega gilti allt til 2006. \u00dev\u00ed f\u00f3r fjarri a\u00f0 hann st\u00e6\u00f0i vi\u00f0 a\u00f0 hafa ritun s\u00f6gu Akraness a\u00f0 a\u00f0alstarfi en e.t.v. hefur Ritnefndin aldrei teki\u00f0 eftir \u00fev\u00ed (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-11\/mikid-hefdi-eg-fagnad-hverjum-fimm-minutum-sem-mer-hefdu-gefist\/\">SSA XII<\/a>). <b>\u00cd b\u00e1\u00f0um grunnsamningum vi\u00f0 Gunnlaug Haraldsson voru riftunar\u00e1kv\u00e6\u00f0i og \u00e1kv\u00e6\u00f0i um endurgrei\u00f0slukr\u00f6fu Akraneskaupsta\u00f0ar st\u00e6\u00f0i sagnaritari ekki skil \u00e1 verkum skv. t\u00edmasetningum \u00ed samningunum <\/b>(<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-17\/leggur-ekki-nafn-sitt-vid-bokartotur-sem-rumpad-er-saman-a-skommum-tima\/\">SSA V<\/a> og <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-27\/einvordungu-markmid-thessa-samnings-ad-framlengja-verktima-skilgreina-verklok-og-kveda-a-um-greidslur-til-sagnaritara\/\">SSA IX<\/a>). <b>\u00deessum \u00e1kv\u00e6\u00f0um var aldrei beitt<\/b>.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00deegar vi\u00f0skipti Gunnlaugs vi\u00f0 Akraneskaupsta\u00f0 og vinnulag hans er sko\u00f0a\u00f0 (sj\u00e1 <a href=\"http:\/\/www.this.is\/harpa\/ssa\/fundargerdir_tid_gunnlaugs.html\" title=\"Saga Akraness fundarger\u00f0ir Ritnefndar\"><strong>Uppl\u00fdsingar \u00far fundarger\u00f0um Ritnefndar um S\u00f6gu Akraness 1997-2011<\/strong><\/a>) vekur \u00fea\u00f0 au\u00f0vita\u00f0 fur\u00f0u a\u00f0 ma\u00f0urinn skuli ekki fyrir l\u00f6ngu hafa veri\u00f0 leystur fr\u00e1 st\u00f6rfum, krafinn um endurgrei\u00f0slu \u00feess fj\u00e1r sem ekki haf\u00f0i veri\u00f0 unni\u00f0 fyrir, starfi\u00f0 augl\u00fdst og reynt a\u00f0 r\u00e1\u00f0a h\u00e6fan mann \u00ed verki\u00f0. Og af hverju s\u00f6g\u00f0u b\u00e6jarb\u00faar ekki neitt?<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>\u00c9g held a\u00f0 sk\u00fdringarnar s\u00e9u eitthva\u00f0 \u00e1 \u00feessa lei\u00f0<\/b>:<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Gunnlaugur Haraldsson vir\u00f0ist hafa talsvert h\u00e1ar hugmyndir um eigi\u00f0 \u00e1g\u00e6ti.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">4 <\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\">Hann hefur ekki hi\u00f0 minnsta samviskubit yfir a\u00f0 hafa \u00feegi\u00f0 \u00e1g\u00e6tis laun og grei\u00f0slur fr\u00e1 Akraneskaupsta\u00f0 \u00ed 14 \u00e1r \u00e1n \u00feess a\u00f0 skila neinu sem t\u00e6kt var \u00ed prentsmi\u00f0ju fyrr en \u00ed jan\u00faar 2011. Sj\u00e1lfur segir hann a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 vegna \u00feess hversu vel hann vandi s\u00edn verk.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">5\u00a0 <\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\">\u00deetta finnst m\u00e9r s\u00fdna meira kaldlyndi en venjulegu f\u00f3lki er tamt; flestir myndu n\u00fa skammast s\u00edn a\u00f0 \u00feiggja sl\u00edkar fj\u00e1rh\u00e6\u00f0ir \u00e1n \u00feess a\u00f0 skila afrakstri.<b> <\/b>S\u00f6mulei\u00f0is hikar hann ekki vi\u00f0 a\u00f0 kenna \u00f6\u00f0rum um dr\u00e1tt \u00e1 skilum, \u00fe.e. firrir sj\u00e1lfan sig allri \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 \u201ehinu langa hl\u00e9 2005-2006\u201c.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">6<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/ssa\/hofrungur2.jpg?resize=150%2C150\" alt=\"H\u00f6frungur gamli\" align=\"left\" height=\"150\" width=\"150\" \/><font size=\"-1\">\u00deessi tr\u00f6llatr\u00fa Gunnlaugs \u00e1 eigin ver\u00f0leika og fagurgali um framt\u00ed\u00f0ar\u00e1form sem ekki st\u00f3\u00f0ust<\/font><b><sup><font size=\"-2\">7<\/font><\/sup><\/b><font size=\"-1\"> vir\u00f0ist hafa villt Ritnefndinni s\u00fdn fr\u00e1 upphafi. Af a\u00f0d\u00e1unarver\u00f0ri tungulipur\u00f0 t\u00f3kst Gunnlaugi hva\u00f0 eftir anna\u00f0 a\u00f0 afsaka e\u00f0a sk\u00fdra hvers vegna hann skila\u00f0i ekki \u00e1 tilsettum t\u00edma. (Oftast er afs\u00f6kunin t\u00edmafrek leit \u00ed frumheimildum, sj\u00e1 t.d. yfirlit \u00ed <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-17\/verdur-tilbuid-naesta-sumar-eg-hef-alveg-thokkalega-samvisku\/\">SSA XIV<\/a>.) Ritnefndin var\u00f0 sem pe\u00f0 \u00ed h\u00f6ndum sagnaritara, a.m.k. spur\u00f0u nefndarmenn engra \u00f3\u00fe\u00e6gilegra spurninga og voru ekki me\u00f0 neitt vesen \u00fe\u00f3tt verk dr\u00e6gist \u00far h\u00f6mlu heldur beitti nefndin s\u00e9r \u00fe\u00e6g og g\u00f3\u00f0 hva\u00f0 eftir anna\u00f0 fyrir a\u00f0 frekari samningar v\u00e6ru ger\u00f0ir \u00feegar grei\u00f0slur til sagnaritara st\u00f6\u00f0vu\u00f0ust og gerir raunar enn. Ritnefndin var \u00fea\u00f0 blindu\u00f0 af t\u00f6frum sagnaritarans a\u00f0 h\u00fan virtist ekki einu sinni taka eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 vanta\u00f0i kafla inn \u00ed eina \u201efullger\u00f0a\u201c handriti\u00f0 sem h\u00fan hefur sta\u00f0fest skil \u00e1 skv. fundarger\u00f0um.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">8<\/font><\/sup><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Gunnlaugur kom s\u00e9r ekki bara upp pe\u00f0um sem voru dugleg a\u00f0 gera \u00fea\u00f0 sem fyrir \u00feau var lagt, s.s. sty\u00f0ja a\u00f0 vi\u00f0b\u00f3tarsamningar v\u00e6ru ger\u00f0ir um meira f\u00e9 og leggja eftirlitshlutverk sitt svo til alveg \u00e1 hilluna, heldur einnig voldugum verndara fr\u00e1 upphafi, b\u00e6jarstj\u00f3ranum sj\u00e1lfum, sem vildi svo heppilega til a\u00f0 var einmitt forma\u00f0ur Ritnefndarinnar. B\u00e6jarstj\u00f3rinn m\u00e6lti me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 ger\u00f0ir v\u00e6ru samningar vi\u00f0 Gunnlaug og skrifa\u00f0i svo sj\u00e1lfur undir \u00fe\u00e1. (G\u00edsli G\u00edslason skrifa\u00f0i undir fyrsta grunnsamninginn og tvo vi\u00f0b\u00f3tarsamninga.)<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Verki\u00f0 var aldrei unni\u00f0 fyrir opnum tj\u00f6ldum: Fundarger\u00f0ir Ritnefndarinnar b\u00e1rust seint og illa, \u00fdmist til b\u00e6jarr\u00e1\u00f0s e\u00f0a b\u00e6jarstj\u00f3rnar; fj\u00e1rveitingar og n\u00fdir samningar voru sam\u00feykkt svo l\u00edti\u00f0 bar \u00e1. V\u00e6ntanlega hafa einhverjir vita\u00f0 hvernig \u00ed m\u00e1lum l\u00e1 en \u00feeir voru \u00f3virkir \u00e1horfendur, st\u00f3\u00f0u hj\u00e1 og t\u00f6ldu hugsanlega ekki \u00ed s\u00ednum verkahring a\u00f0 skerast \u00ed leikinn. \u00deegar almenningur ger\u00f0ist svo djarfur a\u00f0 fara a\u00f0 spyrja \u00fat \u00ed alla \u00feessa peninga og hva\u00f0 li\u00f0i ritun s\u00f6gu Akraness gekk verndarinn, G\u00edsli G\u00edslason, fram fyrir skj\u00f6ldu og var\u00f0i sinn umbj\u00f3\u00f0anda, Gunnlaug Haraldsson.<b><sup>9<\/sup><\/b><\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00deannig gekk \u00feetta til s\u00ed\u00f0la \u00e1rs 2005. \u00de\u00e1 var\u00f0 s\u00e1 uggv\u00e6nlegi atbur\u00f0ur a\u00f0 Gunnlaugur sagnaritari s\u00e1 \u00e1 bak s\u00ednum verndara til annarra starfa. Jafnframt var\u00f0 t\u00f6luver\u00f0 n\u00fdli\u00f0un \u00ed stj\u00f3rn b\u00e6jarins (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-25\/ja-sko-mer-er-alveg-sama-og-maetti-sleppa-thessu-bokaveseni-allveg\/\">SSA VIII<\/a>). En Gunnlaugur n\u00e1\u00f0i aftur f\u00f3tfestu og n\u00fdr grunnsamningur var ger\u00f0ur, \u00ed \u00feetta sinn \u00fatb\u00fainn og \u00fatsk\u00fdr\u00f0ur af l\u00f6gmanni Akraneskaupsta\u00f0ar (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-27\/einvordungu-markmid-thessa-samnings-ad-framlengja-verktima-skilgreina-verklok-og-kveda-a-um-greidslur-til-sagnaritara\/\">SSA IX<\/a>). \u00dea\u00f0 kom \u00fe\u00f3 fyrir l\u00edti\u00f0, \u00e1fram skila\u00f0i sagnaritarinn engu sem t\u00e6kt v\u00e6ri til \u00fatg\u00e1fu og komst upp me\u00f0 \u00fea\u00f0.<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00cd rauninni dugir um framhaldi\u00f0 a\u00f0 v\u00edsa \u00ed einstakar f\u00e6rslur um gang s\u00f6gu S\u00f6gu Akraness e\u00f0a <b><a href=\"http:\/\/www.this.is\/harpa\/ssa\/fundargerdir_tid_gunnlaugs.html\" title=\"Saga Akraness fundarger\u00f0ir Ritnefndar\">Uppl\u00fdsingar \u00far fundarger\u00f0um Ritnefndar um S\u00f6gu Akraness 1997-2011<\/a><\/b> til a\u00f0 sj\u00e1 a\u00f0 \u00e1fram var ekki sta\u00f0i\u00f0 vi\u00f0 samning og vi\u00f0b\u00f3tarsamninga. Gunnlaugur vir\u00f0ist stj\u00f3rnsamur ma\u00f0ur, svo mj\u00f6g a\u00f0 Ritnefndin kom ekki me\u00f0 neinar yfirl\u00fdsingar \u00ed d\u00far vi\u00f0 \u00fe\u00e6r sem h\u00fan sendi fr\u00e1 s\u00e9r \u00feegar J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson reyndi a\u00f0 starfa me\u00f0 henni, n\u00e9 b\u00f3ka\u00f0i neitt \u00ed l\u00edkingu vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem \u00fe\u00e1 var b\u00f3ka\u00f0 um dr\u00e1tt \u00e1 skilum. Eftir \u00fev\u00ed sem sagnaritun Gunnlaugs spanna\u00f0i fleiri \u00e1r var\u00f0 \u00e6 erfi\u00f0ara a\u00f0 hafa yfirs\u00fdn yfir verki\u00f0. A\u00f0 auki breytti Gunnlaugur \u00e1\u00e6tlunum og rugla\u00f0i kannski Ritnefndina \u00feannig \u00ed r\u00edminu. Eftir a\u00f0 hann n\u00e1\u00f0i aftur g\u00f3\u00f0u tangarhaldi \u00e1 Ritnefndinni og b\u00e6jarstj\u00f3rnarm\u00f6nnum 2006 var t.d. sami\u00f0 vi\u00f0 hann um auki\u00f0 vinnuframlag \u00fe\u00f3tt hann hef\u00f0i alls ekki skila\u00f0 \u00fev\u00ed sem hann var fr\u00e1 upphafi r\u00e1\u00f0inn til a\u00f0 vinna.<\/font><b><sup><font size=\"-2\">10<\/font><\/sup><\/b><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00deegar rennur loks upp fyrir \u00feeim b\u00e6jarstj\u00f3rnarm\u00f6nnum sem bera hva\u00f0 mesta \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 fj\u00e1raustri \u00ed sagnaritarann allan t\u00edmann fr\u00e1 1997 a\u00f0 \u00feeir hafa veri\u00f0 gabba\u00f0ir gr\u00edpa \u00feeir til \u00feess fyrirs\u00e9\u00f0a r\u00e1\u00f0s a\u00f0 m\u00e6ra sagnaritarann. \u00de\u00e1 bl\u00f3mstra n\u00fdjar go\u00f0sagnir, sem b\u00e6tast vi\u00f0 \u00fe\u00e1 a\u00f0 Gunnlaugur s\u00e9 fr\u00e6\u00f0ima\u00f0ur, nefnilega a\u00f0 verki\u00f0 s\u00e9 svo ofurvandlega unni\u00f0 a\u00f0 ekki s\u00e9 skr\u00edti\u00f0 a\u00f0 vinnslut\u00edminn hafi veri\u00f0 svona \u00f3gnarlangur. Yfirl\u00fdsingar helstu b\u00e6jarstj\u00f3rnarmanna vir\u00f0ast gefnar a\u00f0 handritunum \u00f3lesnum. Sj\u00e1lfur haf\u00f0i sagnaritarinn gripi\u00f0 til \u00feess r\u00e1\u00f0s a\u00f0 kl\u00e6\u00f0a verk sitt \u00ed \u00f3skaplega \u00edbur\u00f0armikinn b\u00faning; hann breytti sinni herna\u00f0arlist og h\u00f3f a\u00f0 s\u00fdna einstakar s\u00ed\u00f0ur \u00ed tilvonandi verki, t.d. \u00e1 gl\u00e6rum, gl\u00e6silegar og litskr\u00fa\u00f0ugar. B\u00e6jarstj\u00f3rnarmenn eyg\u00f0u von til a\u00f0 afsaka fj\u00e1rausturinn \u00far sj\u00f3\u00f0um b\u00e6jarins \u00ed verk \u00fear sem afraksturinn var sorglega l\u00edtill (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-09\/glaesilegasta-byggdarit-og-rit-um-sogu-byggdarlags-sem-buid-hefur-verid-til\/\">SSA XI<\/a> og <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-14\/godsagnir-um-glaesileika-%e2%80%9estorasta%e2%80%9c-bok-i-heimi\/\">SSA XIII<\/a>) me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fatm\u00e1la gl\u00e6sileika verksins. Haldi\u00f0 var \u00e1fram a\u00f0 grei\u00f0a Gunnlaugi myndarlega, gegn framv\u00edsun reikninga \u00feegar allir vi\u00f0b\u00f3tarsamningar voru \u00fatrunnir (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-21\/nyjar-hugmyndir-sem-varda-sogu-thjodarinnar-allrar\/\">SSA XV<\/a>, nmgr. 6).<\/font><br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00deegar handritum fyrri tveggja bindanna var loks skila\u00f0 eftir 14 \u00e1ra starf sagnaritarans voru ger\u00f0ar kr\u00f6fur um prentg\u00e6\u00f0i sem alla jafna hafa einungis t\u00ed\u00f0kast \u00ed prentun listaverkab\u00f3ka (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-21\/nyjar-hugmyndir-sem-varda-sogu-thjodarinnar-allrar\/\">SSA XV<\/a> og <b><a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-01\/fjordungsdomur-um-18-marka-bok\/\">Fj\u00f3r\u00f0ungsd\u00f3mur um 18 marka b\u00f3k<\/a><\/b>).\u00a0 Enn \u00e1 eftir a\u00f0 meta hvort st\u00f3ryrtar yfirl\u00fdsingar \u00ed augl\u00fdsingum standist, t.d. a\u00f0 \u00ed \u00feessum b\u00f3kum s\u00e9 a\u00f0 finna n\u00fdjar hugmyndir sem var\u00f0i \u00cdslandss\u00f6guna alla. Lausleg athugun m\u00edn \u00e1 hluta fyrra bindisins bendir til \u00feess a\u00f0 heldur hafi veri\u00f0 kasta\u00f0 h\u00f6ndum til verksins \u00fe\u00f3tt prentunin s\u00e9 d\u00fdr (<b><a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-01\/fjordungsdomur-um-18-marka-bok\/\">Fj\u00f3r\u00f0ungsd\u00f3mur um 18 marka b\u00f3k<\/a> <\/b>og\u00a0<b> <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-24\/korlunum-svarad\/\">K\u00f6rlunum svara\u00f0<\/a><\/b>).<\/font><\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.this.is\/harpa\/ssa\/hofrungur3.jpg?resize=150%2C150\" alt=\"Gamli H\u00f6frungur\" align=\"left\" height=\"150\" width=\"150\" \/><font size=\"-1\">\u00de\u00f3tt \u00feeir b\u00e6jarstj\u00f3rnarmenn sem seti\u00f0 h\u00f6f\u00f0u alla sagnaritunart\u00ed\u00f0 Gunnlaugs (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-09\/glaesilegasta-byggdarit-og-rit-um-sogu-byggdarlags-sem-buid-hefur-verid-til\/\">SSA IX<\/a>) hafi vita\u00f0 hvernig n\u00fdir og n\u00fdir samningar voru undirrita\u00f0ir og grei\u00f0slur ekki skornar vi\u00f0 n\u00f6gl \u00ed meir en \u00e1ratug en litlu sem engu skila\u00f0 gilti \u00fea\u00f0 ekki um b\u00e6jarb\u00faa. Eins og kemur fram \u00ed m\u00f6rgum f\u00e6rslum \u00ed <i><a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/flokkur\/saga-sogu-akraness\/\">S\u00f6gu S\u00f6gu Akraness<\/a><\/i> f\u00f3r \u00feetta a\u00f0 mestu fram bak vi\u00f0 tj\u00f6ldin og fundarger\u00f0ir ritnefndar um s\u00f6gu Akraness r\u00f6tu\u00f0u seint og illa \u00e1 vef Akraneskaupsta\u00f0ar. Svo er enn. \u00deessum fundarger\u00f0um var gjarna safna\u00f0 saman og \u00fe\u00e6r lag\u00f0ar fyrir b\u00e6jarr\u00e1\u00f0 e\u00f0a b\u00e6jarstj\u00f3rn nokkrar saman \u00ed kippu. N\u00fdir b\u00e6jarstj\u00f3rnarmenn \u00e1ttu \u00feess vegna kannski l\u00edka erfitt me\u00f0 a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 hvernig verki\u00f0 hef\u00f0i gengi\u00f0 fyrir sig. Til a\u00f0 fl\u00e6kja m\u00e1lin var og er sta\u00f0a ritnefndar um s\u00f6gu Akraness afskaplega \u00f3lj\u00f3s \u00ed stj\u00f3rns\u00fdslu b\u00e6jarins.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\">\u00deeir einu \u00far h\u00f3pi b\u00e6jarstj\u00f3rnarmanna sem hafa and\u00e6ft samningager\u00f0 vi\u00f0 Gunnlaug Haraldsson opinberlega eru: Sigr\u00ed\u00f0ur Gu\u00f0mundsd\u00f3ttir, sem greiddi atkv\u00e6\u00f0i gegn fyrsta samningum (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-16\/er-margritad-brot-ur-byggdasogu-120-milljona-krona-virdi\/\">SSA IV<\/a>, nmgr. 9) og Karen J\u00f3nsd\u00f3ttir, sem neita\u00f0i a\u00f0 semja meir vi\u00f0 manninn eftir a\u00f0 hafa \u00e1tta\u00f0 sig \u00e1 vinnubr\u00f6g\u00f0um hans og hversu miki\u00f0 f\u00e9 b\u00e6rinn haf\u00f0i greitt honum, \u00e1ri\u00f0 2009 (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-09\/glaesilegasta-byggdarit-og-rit-um-sogu-byggdarlags-sem-buid-hefur-verid-til\/\">SSA XI<\/a>). Af or\u00f0um og ger\u00f0um G\u00edsla S. Einarssonar b\u00e6jarstj\u00f3ra m\u00e1 r\u00e1\u00f0a a\u00f0 hann hafi s\u00e9\u00f0 \u00ed gegnum Gunnlaug en ekki veri\u00f0 \u00ed a\u00f0st\u00f6\u00f0u til a\u00f0 neita a\u00f0 gera frekari samninga vi\u00f0 hann (<a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-09\/glaesilegasta-byggdarit-og-rit-um-sogu-byggdarlags-sem-buid-hefur-verid-til\/\">SSA XI<\/a>). M\u00f6gulegir pers\u00f3nut\u00f6frar og tungulipur\u00f0 Gunnlaugs Haraldssonar hafa sem sagt ekki hrifi\u00f0 alla.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><b><font size=\"-1\">\u00c1 hva\u00f0 minnir <i><a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/flokkur\/saga-sogu-akraness\/\">Saga S\u00f6gu Akraness<\/a><\/i>?<\/font><\/b><\/p>\n<p><font size=\"-1\">Fyrsti hlutinn er sorgleg me\u00f0fer\u00f0 nokkurra ofl\u00e1tunga \u00ed ritnefnd \u00e1 fr\u00e6\u00f0imanni. S\u00ed\u00f0ari og lengri hlutinn er d\u00e6mi um hvernig einum manni tekst a\u00f0 gera b\u00e6jarstj\u00f3rnendur a\u00f0 s\u00ednum strengjabr\u00fa\u00f0um. S\u00fa saga minnir \u00f3neitanlega \u00e1 meintar st\u00f3rstj\u00f6rnur \u00fatr\u00e1sarinnar sem skutust eins og s\u00fapern\u00f3vur upp \u00e1 fj\u00e1rm\u00e1lahimininn fyrir hruni\u00f0. Menn kepptust vi\u00f0 a\u00f0 m\u00e6ra \u00fe\u00e1 sem mestu fj\u00e1rm\u00e1lasnillinga heimsins en svo kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 aldrei var nein innist\u00e6\u00f0a fyrir \u00fev\u00ed lofi \u00fe\u00f3tt umgj\u00f6r\u00f0in v\u00e6ri vissulega st\u00f3rkostleg \u00feegar best l\u00e9t. <i>Saga S\u00f6gu Akraness<\/i> minnir l\u00edka \u00e1 \u201eN\u00fdju f\u00f6tin keisarans\u201c, sem er \u00e1g\u00e6t d\u00e6misaga\u00a0um me\u00f0virkni. Og \u00e1kve\u00f0nar kenningar, oft tengdar vi\u00f0skiptum og hruni st\u00f3rfyrirt\u00e6kja, falla eins og fl\u00eds vi\u00f0 rass a\u00f0 \u00feessari s\u00f6gu sagnaritunar Akraneskaupsta\u00f0ar.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-1\"><b>Og hva\u00f0 gerist svo?<\/b> \u00c9g sp\u00e1i \u00fev\u00ed a\u00f0 r\u00e1\u00f0amenn Akraneskaupsta\u00f0ar haldi a\u00f0 s\u00e9r h\u00f6ndum um sinn og skrifi svo undir n\u00fdjan samning vi\u00f0 Gunnlaug Haraldsson me\u00f0 haustinu. Ef \u00feeir \u00feurfa a\u00f0 velja milli \u00feess a\u00f0 j\u00e1ta st\u00f3rfelld mist\u00f6k, \u00fe.e. a\u00f0 hafa l\u00e1ti\u00f0 blekkjast \u00e1rum saman, annars vegar, og hins vegar a\u00f0 reyna a\u00f0 halda haus og lofa verk sagnaritarans enn meir og enn h\u00e6rri raustu hygg \u00e9g a\u00f0 \u00feeir velji seinni kostinn. \u00dev\u00ed hver vill standa uppi sem fl\u00f3n? Og \u00e9g sp\u00e1i \u00fev\u00ed a\u00f0 okkar tilt\u00f6lulega n\u00fdr\u00e1\u00f0ni b\u00e6jarstj\u00f3ri, \u00c1rni M\u00fali J\u00f3nasson, gerist hinn n\u00fdi verndari Gunnlaugs Haraldssonar enda hefur hann \u00feegar s\u00fdnt tilbur\u00f0i til \u00feess. Gangi kenningar fullkomlega upp f\u00e6r Gunnlaugur Haraldsson l\u00edklega duglega launah\u00e6kkun \u00ed n\u00e6sta samningi vi\u00f0 Akraneskaupsta\u00f0 og ver\u00f0ur falin enn meiri \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 ritun S\u00f6gu Akraness.<\/font><\/p>\n<hr width=\"100%\" \/>\n<font size=\"-2\">\u00a0<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">1. Byggt \u00e1 \u201eSaga Akraness, samantekt 1987-2011\u201c, plaggi fengnu fr\u00e1 Akraneskaupsta\u00f0 4. ma\u00ed 2011, a\u00f0 vi\u00f0b\u00e6ttum \u00feeim t\u00e6pum fimm millj\u00f3num sem Akraneskaupsta\u00f0ur greiddi v\u00e6ntanlega Uppheimum ehf. vi\u00f0 fyrir 236 eint\u00f6k af hvoru bindi af S\u00f6gu Akraness um \u00fea\u00f0 leyti sem b\u00e6kurnar komu \u00fat, 19. ma\u00ed 2011, skv. samningi Akraneskaupsta\u00f0ar vi\u00f0 Uppheima efh. Sj\u00e1 <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-21\/nyjar-hugmyndir-sem-varda-sogu-thjodarinnar-allrar\/\">SSA XV<\/a>.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">2 Sj\u00e1 tilvitnun \u00ed fyrirlestur Hallgr\u00edms J\u00f3nssonar \u00ed \u201e<a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?issId=273691&amp;pageId=3941803&amp;lang=is&amp;\">Fr\u00e1 Akranesi<\/a>\u201c.<i> \u00cdsafold <\/i>27. mars 1889 og <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-04-30\/a-skaganum-%e2%80%9ehafa-aldrei-buid-neinir-fyrirtaksmenn-hvorki-i-ordi-ne-verki%e2%80%9c\/\">SSA I<\/a>. V\u00e6ri \u00f3skandi a\u00f0 Hallgr\u00edmur hef\u00f0i aldrei flutt fyrirlesturinn \u201eL\u00edfi\u00f0 \u00ed Skaganum s\u00ed\u00f0astli\u00f0in 100 \u00e1r\u201c (\u00fe\u00f3tt hann n\u00e6\u00f0i a\u00f0 safna me\u00f0 honum 30 kr. \u00ed byggingu barnask\u00f3lah\u00fass sem br\u00e1\u00f0vanta\u00f0i) \u00fev\u00ed s\u00ed\u00f0an vir\u00f0ist sagnariturum mj\u00f6g \u00ed mun a\u00f0 reka sly\u00f0ruor\u00f0i\u00f0 af Skaganum; koma Akranesi \u00e1 \u00cdslandss\u00f6gukorti\u00f0, ef svo m\u00e1 segja, og \u00fearf a\u00f0 seilast ansi langt til \u00feess.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">3 M\u00e1 segja a\u00f0 \u00e9g \u00feekki svol\u00edti\u00f0 einn \u00far ritnefndinni og \u00feann eiganda Uppheima sem b\u00fdr \u00e1 Akranesi \u00fev\u00ed \u00e9g var um skei\u00f0 samkennari \u00feeirra. Sagnaritarana J\u00f3n B\u00f6\u00f0varsson og Gunnlaug Haraldsson \u00feekki \u00e9g ekki, ekki heldur formann Ritnefndarinnar fr\u00e1 2006, J\u00f3n Gunnlaugsson. Sumum \u00f6\u00f0rum pers\u00f3num, t.d. \u00feeim sem seti\u00f0 hafa \u00ed einn og h\u00e1lfan \u00e1ratug \u00ed b\u00e6jarstj\u00f3rn, er \u00e9g n\u00e6gilega m\u00e1lkunnug til a\u00f0 heilsa \u00e1 g\u00f6tu. Tveir sem vi\u00f0 s\u00f6gu koma voru nemendur m\u00ednir fyrir langa l\u00f6ngu. \u00c9g hef einu sinni teki\u00f0 \u00ed h\u00f6ndina \u00e1 \u00c1rna M\u00fala J\u00f3nassyni, n\u00fdja b\u00e6jarstj\u00f3ranum, \u00feegar \u00e9g var kynnt fyrir honum fyrir tilviljun en man ekkert eftir honum \u00far \u00edslenskudeild H\u00cd \u00fe\u00f3tt vi\u00f0 h\u00f6fum v\u00e6ntanlega veri\u00f0 samt\u00ed\u00f0a \u00fear fyrir \u00f3ral\u00f6ngu. Sem sagt: \u00c9g stend alveg utan vi\u00f0 sagnaritunar\u00e6vint\u00fdri b\u00e6jarins og er \u00fev\u00ed mj\u00f6g fegin. Nema a\u00f0 \u00fev\u00ed leytinu a\u00f0 \u00e1samt \u00f6\u00f0rum Skagam\u00f6nnum borga \u00e9g af \u00fev\u00ed br\u00fasann. M\u00e9r hefur \u00fe\u00f3tt saga S\u00f6gu Akraness einkar \u00e1hugaver\u00f0 \u00fe\u00e6r vikur sem \u00e9g hef eytt \u00ed a\u00f0 setja mig inn \u00ed hana, ekki hva\u00f0 s\u00edst seinni og st\u00e6rsti hluti hennar. N\u00fa er kominn t\u00edmi \u00e1 bloggsumarleyfi en eftir \u00fea\u00f0 hyggst \u00e9g koma \u00feessum f\u00e6rslum fyrir \u00ed einu pdf-skjali sem hla\u00f0a m\u00e1 ni\u00f0ur. V\u00e6ri \u00fev\u00ed \u00e1g\u00e6tt a\u00f0 f\u00e1 \u00e1bendingar og lei\u00f0r\u00e9ttingar fyrir hausti\u00f0.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">4 Sj\u00e1 t.d. marg\u00edtvitna\u00f0 br\u00e9f Gunnlaugs Haraldssonar \u00e1 spjall\u00fer\u00e6\u00f0i Akraneskaupsta\u00f0ar, 23. febr\u00faar 2005, \u201e<a href=\"http:\/\/www.akranes.is\/pages\/umraeduvefur\/umraedur\/umr_id\/12024\/thradur\/12024\/leitarstrengur\/~\/fl\/46\/\">Meint ritst\u00edfla brestur<\/a>\u201c, vi\u00f0tali\u00f0 \u201e\u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir ekkert h\u00e9r um bil vi\u00f0 ritun s\u00f6gunnar\u201c \u00ed <i>Skessuhorni<\/i> 13. apr\u00edl 2011, s. 14-15 og grein Gunnlaugs \u201e<a href=\"http:\/\/skessuhorn.is\/default.asp?sid_id=21464&amp;tre_rod=001|011|&amp;tId=2&amp;fre_id=117671&amp;meira=1\">Kvitta\u00f0 fyrir fj\u00f3r\u00f0ungsd\u00f3m<\/a>\u201c, dags. 5. j\u00fan\u00ed 2011, birtist \u00ed <i>Skessuhorni <\/i>8. j\u00fan\u00ed 2011 s. 34-35.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">Einnig m\u00e1 af form\u00e1la <i>S\u00f6gu Akraness<\/i> I r\u00e1\u00f0a a\u00f0 Gunnlaugur telur sig hafa unni\u00f0 merka heimildaranns\u00f3kn og komist a\u00f0 ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um sem enginn annar haf\u00f0i uppg\u00f6tva\u00f0 \u00e1\u00f0ur:<\/font><br \/>\n<font size=\"-2\">\u201eAf heimilda- og tilv\u00edsanaskr\u00e1m m\u00e1 r\u00e1\u00f0a, a\u00f0 v\u00ed\u00f0a hefur veri\u00f0 leita\u00f0 fanga, enda byggir riti\u00f0 a\u00f0 verulegu leyti \u00e1 minni eigin ranns\u00f3kn og t\u00falkun frumheimilda. M\u00edn s\u00fdn \u00e1 heimildasnau\u00f0 t\u00edmabil \u00ed s\u00f6gu bygg\u00f0arinnar og tilg\u00e1tur \u00fear a\u00f0 l\u00fatandi t.d. um landn\u00e1mi\u00f0, \u00fer\u00f3un elstu bygg\u00f0ar og mikilv\u00e6gi sj\u00f3s\u00f3knar \u00ed \u00fev\u00ed samhengi, hafa s\u00f6mulei\u00f0is kalla\u00f0 \u00e1 v\u00ed\u00f0t\u00e6ka efnisleit til stu\u00f0nings \u00feeim hugmyndum. \u00de\u00e1 hef \u00e9g markvisst reynt a\u00f0 kemba \u00f6ll helstu skjalas\u00f6gn, \u00fe.\u00e1.m. stj\u00f3rns\u00fdsluemb\u00e6tta landsins \u00e1 fyrri \u00f6ldum, og afrita\u00f0 hva\u00f0eina, sem komi\u00f0 hefur \u00ed hendur var\u00f0andi s\u00f6gu Akraness.\u201c Gunnlaugur Haraldsson. 2011. Form\u00e1li a\u00f0 <i>S\u00f6gu Akraness<\/i> I, s. 10.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">5 Sj\u00e1 t.d. \u201e<a href=\"http:\/\/www.dv.is\/frettir\/2009\/12\/22\/fengid-tugmilljonir-en-engu-skilad\/\">Saga Akraness: 75 millj\u00f3nir en engu skila\u00f0<\/a>\u201c \u00ed <i>DV<\/i> 22. desember 2009 og fyrrnefnt vi\u00f0tal \u00ed <i>Skessuhorni<\/i>. Einnig bergm\u00e1la \u00feessar sta\u00f0h\u00e6fingar \u00ed or\u00f0um b\u00e6jarstj\u00f3rnarmanna, sj\u00e1 s\u00ed\u00f0ari hluta <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-14\/godsagnir-um-glaesileika-%e2%80%9estorasta%e2%80%9c-bok-i-heimi\/\">SSA XIII<\/a>.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">6 \u201eVegna \u00feessa verklags [a\u00f0 gefa verki\u00f0 \u00fat sem eina heild vi\u00f0 verklok en \u00fea\u00f0 hefur sem kunnugt er ekki tekist] hlutu \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milega \u00fdmsir \u00feeir sem \u00e1lengdar st\u00f3\u00f0u a\u00f0 fyllast \u00f3\u00feolinm\u00e6\u00f0i og jafnvel efasemdum um a\u00f0 \u00e9g lyki verkinu nokkru sinni. Ekki b\u00e6tti \u00far sk\u00e1k \u00fea\u00f0 langa verkhl\u00e9 sem var\u00f0 2005-2006.\u201c \u201e\u00dea\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0ir ekkert h\u00e9r um bil vi\u00f0 ritun s\u00f6gunnar. Spjalla\u00f0 vi\u00f0 Gunnlaug Haraldsson ritara S\u00f6gu Akraness.\u201c <i>Skessuhorn <\/i>13. apr\u00edl 2011, s. 14.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">Sama kemur fram \u00ed form\u00e1la Gunnlaugs a\u00f0 <i>S\u00f6gu Akraness<\/i> I (enda er \u00feetta svokalla\u00f0a vi\u00f0tal \u00ed <i>Skessuhorni<\/i> a\u00f0 talsvert st\u00f3rum hluta form\u00e1linn a\u00f0 fyrsta bindinu): \u201eEkki b\u00e6tti \u00far sk\u00e1k \u00fea\u00f0 langa verkhl\u00e9, sem var\u00f0 2005 til 2006, \u00fear sem hverfa \u00feurfti fr\u00e1 h\u00e1lfk\u00f6ru\u00f0u lokabindi verksins.\u201c <i>Saga Akraness<\/i> I, s. 9.<\/font><\/p>\n<p><font size=\"-2\">Gunnlaugi l\u00e1ist a\u00f0 geta \u00feess a\u00f0 verkhl\u00e9\u00f0 var einmitt vegna \u00feess a\u00f0 hann haf\u00f0i ekki sta\u00f0i\u00f0 skil \u00e1 verkum skv. \u00feeim \u00feremur samningum sem Akraneskaupsta\u00f0ur haf\u00f0i gert vi\u00f0 hann.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">7 Sj\u00e1 m\u00e1 gl\u00f6ggt muninn \u00e1 \u00fev\u00ed sem Gunnlaugur segist vera a\u00f0 vinna og \u00fev\u00ed sem hann skilar me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 sko\u00f0a <b><a href=\"http:\/\/www.this.is\/harpa\/ssa\/fundargerdir_tid_gunnlaugs.html\" title=\"Saga Akraness fundarger\u00f0ir ritnefndar\">Uppl\u00fdsingar \u00far fundarger\u00f0um Ritnefndar um S\u00f6gu Akraness 1997-2011<\/a>.<\/b><\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">8<b> <\/b>Sj\u00e1 t.d. <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-06-17\/verdur-tilbuid-naesta-sumar-eg-hef-alveg-thokkalega-samvisku\/\">SSA XIV<\/a> \u00fear sem sorgarsaga n\u00faverandi \u00f3\u00fatgefins III. bindis er rakin og <b><a href=\"http:\/\/www.this.is\/harpa\/ssa\/fundargerdir_tid_gunnlaugs.html\" title=\"Saga Akraness fundarger\u00f0ir Ritnefndar\">Uppl\u00fdsingar \u00far fundarger\u00f0um Ritnefndar um S\u00f6gu Akraness 1997-2011<\/a><\/b>.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">9<b> <\/b>Sj\u00e1<b> <\/b><a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-22\/hvers-virdi-saga-akraness-er-verdur-hver-og-einn-ad-gera-upp-vid-sig\/\">SSA VII<\/a> og <a href=\"http:\/\/www.akranes.is\/pages\/umraeduvefur\/umraedur\/umr_id\/12044\/thradur\/12024\/fl\/46\/\">br\u00e9f G\u00edsla G\u00edslasonar \u00e1 spjall\u00fer\u00e6\u00f0i Akraneskaupsta\u00f0ar \u00ed febr\u00faar 2005<\/a>.<\/font><br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<br \/>\n\u00a0<\/p>\n<p><font size=\"-2\">10\u00a0 Sj\u00e1 <a href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-05-27\/einvordungu-markmid-thessa-samnings-ad-framlengja-verktima-skilgreina-verklok-og-kveda-a-um-greidslur-til-sagnaritara\/\">SSA IX<\/a> og \u201eA\u00f0 \u00fev\u00ed b\u00fanu og lokinni nau\u00f0synlegri umritun og uppf\u00e6rslu \u00e1 \u00fdmsum \u00fe\u00e1ttum ritsins var m\u00e9r falin umsj\u00f3n me\u00f0 prentvinnslu \u00feess, \u00fe.e. h\u00f6nnun, umbroti, kortager\u00f0, lj\u00f3smyndun, vinnslu myndrita, myndaritstj\u00f3rn, pr\u00f3farkalestri og \u00f6\u00f0rum verk\u00fe\u00e1ttum, svo a\u00f0 afhenda m\u00e6tti riti\u00f0\u00a0 fullfr\u00e1gengi\u00f0 \u00ed hendur \u00fatgefanda.\u201c Gunnlaugur Haraldsson. 2011. Form\u00e1li a\u00f0 <i>S\u00f6gu Akraness<\/i> I, s. 9.<\/font><br \/>\n<font size=\"-2\">\u00a0<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e9r eru dregnar saman helstu ni\u00f0urst\u00f6\u00f0ur um sagnaritun \u00e1 vegum Akraneskaupsta\u00f0ar fr\u00e1 1987. Kaupsta\u00f0urinn hefur \u00e1 t\u00e6pum 24 \u00e1rum greitt sem svarar 125 millj\u00f3num \u00e1 n\u00favir\u00f0i fyrir a\u00f0 l\u00e1ta tv\u00edsemja \u00feann hluta s\u00f6gunnar sem gerist <span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span> <span class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2011\/06\/29\/sagan-oll\/\" class=\"more-link\"><span>Read More &#8230;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-360","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=360"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/360\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}