{"id":369,"date":"2011-08-24T22:36:06","date_gmt":"2011-08-24T22:36:06","guid":{"rendered":"http:\/\/harpa.blogg.is\/2011-08-24\/tvaer-olikar-baekur\/"},"modified":"2011-08-24T22:36:06","modified_gmt":"2011-08-24T22:36:06","slug":"tvaer-olikar-baekur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2011\/08\/24\/tvaer-olikar-baekur\/","title":{"rendered":"Tv\u00e6r \u00f3l\u00edkar b\u00e6kur"},"content":{"rendered":"<p>Fyrir h\u00e1lfum m\u00e1nu\u00f0i \u00feurfti \u00e9g a\u00f0 fara til borgar \u00f3ttans og til a\u00f0 gera fer\u00f0ina \u00e1litlegri og skaffa g\u00f3\u00f0a d\u00fasu fyrir svo lei\u00f0inlega fer\u00f0 setti \u00e9g B\u00f3kasafn Norr\u00e6na h\u00fassins \u00e1 plani\u00f0: Kom heim me\u00f0 tvo poka af b\u00f3kum, \u00e1l\u00edka \u00feunga og\u00a02 eint\u00f6k af fyrra bindinu \u00ed <em>S\u00f6gu Akraness<\/em> &#8230; Og s\u00ed\u00f0an hef \u00e9g veri\u00f0 a\u00f0 lesa gegnum staflann. \u00deetta eru a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u miki\u00f0 til mor\u00f0b\u00f3kmenntir (nema kannski eru algerlega laus vi\u00f0 mor\u00f0 b\u00e6kurnar\u00a0<em>Fra fiber til t\u00f8y<\/em> og <em>Norsk folkekunst<\/em> &#8230; raunar t\u00f3k \u00e9g einnig <em>Folkekunst i Norge<\/em> en fatta\u00f0i \u00feegar heim var komi\u00f0 a\u00f0 \u00feetta var sama b\u00f3kin, endur\u00fatgefin). \u00c9g er einstaklega heillu\u00f0 af tveimur b\u00f3kanna sem \u00e9g hef lesi\u00f0 \/ er langt komin me\u00f0 a\u00f0 lesa og \u00e1kva\u00f0 a\u00f0 blogga um \u00fe\u00e6r. \u00cd lei\u00f0inni \u00e6tti \u00e9g kannski a\u00f0 vara vi\u00f0 <em>Fra fiber til t\u00f8y<\/em> \u00fev\u00ed h\u00fan er \u00e6\u00f0islega lei\u00f0inleg \ud83d\ude09\u00a0 \u00de\u00f3tt ma\u00f0ur hafi vissan fyrirfram\u00e1huga \u00e1 ullar-, h\u00f6r-, l\u00edn- og netluvinnslu og hafi alltaf langa\u00f0 a\u00f0 vita hva\u00f0 er str\u00fd.<\/p>\n<p>\u00d6nnur\u00a0b\u00f3kanna sem \u00e9g er svo hrifin af er <em>Kongemordet<\/em> eftir Hanne-Vibeke Holst. \u00c9g man eftir a\u00f0 hafa oft s\u00e9\u00f0 b\u00e6kur eftir \u00feennan h\u00f6fund, h\u00fan ra\u00f0ast nefnilega \u00ed n\u00e1grenni vi\u00f0 Anne Holt og Kirsten Holst \u00e1 b\u00f3kas\u00f6fnum, en haf\u00f0i, einhverra hluta vegna, \u00e1kve\u00f0i\u00f0 a\u00f0 Hanne-Vibeke Holst v\u00e6ri lei\u00f0inlegur h\u00f6fundur. Man ekki hvers vegna. En fyrir tilviljun horf\u00f0i \u00e9g \u00e1 <em>Drottningarf\u00f3rnina<\/em> \u00e1 R\u00daV n\u00fa \u00ed sumar og sk\u00f6mmu s\u00ed\u00f0ar <em>Kronprinsessen<\/em> \u00e1 DR 1. R\u00f6\u00f0in \u00ed \u00feessum \u00fer\u00edleik er: <em>Kr\u00f3nprinsessan<\/em> (hefur veri\u00f0 \u00fe\u00fddd \u00e1 \u00edslensku) &#8211; <em>Kongemordet<\/em> &#8211; <em>Dronningeofret<\/em> svo \u00e9g komst inn \u00ed hann \u00ed kolvitlausri r\u00f6\u00f0 en \u00fea\u00f0 kemur svo sem ekki a\u00f0 s\u00f6k. Og sj\u00f3nvarps\u00fe\u00e6ttirnir eru s\u00e6nskir og sn\u00faast \u00fe.a.l. um s\u00e6nska p\u00f3lit\u00edk \u00fe\u00f3tt b\u00e6kurnar s\u00e9u danskar &#8230; p\u00ednul\u00edti\u00f0 ruglandi en kemur svo sem heldur ekki a\u00f0 s\u00f6k.<\/p>\n<p><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/bloggmyndir\/kongemordet.jpg?resize=350%2C233\" alt=\"Kongemordet\" align=\"left\" height=\"233\" width=\"350\" \/>M\u00e9r fannst <em>Kongemordet<\/em> bera af hinum en \u00fea\u00f0 er kannski af \u00fev\u00ed \u00e9g las ekki \u00fe\u00e6r b\u00e6kur heldur horf\u00f0i \u00e1 sj\u00f3nvarpsser\u00edur ger\u00f0ar eftir \u00feeim. H\u00fan fjallar um s\u00f6mu pers\u00f3nurnar en \u00ed b\u00f3kinni kemur sk\u00fdrt fram hve si\u00f0blindur Gert Jacobsen, sem r\u00e6r a\u00f0 \u00fev\u00ed \u00f6llum \u00e1rum a\u00f0 ver\u00f0a fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra Danmerkur, er. \u00deeir sem hafa \u00e1huga \u00e1 \u00fev\u00ed hvernig si\u00f0blindir akta \u00ed p\u00f3lit\u00edk, taka \u00fe\u00e1tt \u00ed p\u00f3lit\u00edskri refsk\u00e1k og standa sig vel \u00ed valdataflinu, me\u00f0 gersamlega innant\u00f3mu or\u00f0agj\u00e1lfri \u00fev\u00ed \u00feeim er vitaskuld sama um alla a\u00f0ra en sj\u00e1lfa sig, \u00e6ttu a\u00f0 lesa \u00feessa b\u00f3k. Og au\u00f0vita\u00f0 l\u00edtur lengst af \u00fat fyrir a\u00f0 kvikindinu Gert takist \u00fea\u00f0 sem hann \u00e6tlar s\u00e9r. Hann er h\u00e1ttsettur \u00ed <font size=\"2\">\u201e<\/font>det socialdemokratiske parti<font size=\"2\">\u201c<\/font> en\u00a0en eins\u00a0og gefur a\u00f0 skilja\u00a0er allur hans s\u00f3s\u00edalismi utana\u00f0b\u00f3karl\u00e6r\u00f0ir frasar og hugsj\u00f3nir hefur hann engar, nema n\u00e1 sem mestum v\u00f6ldum. En hann leikur <font size=\"2\">\u201e<\/font>vin al\u00fe\u00fd\u00f0unnar<font size=\"2\">\u201c<\/font> alveg glettilega vel og sl\u00e6r ryki \u00ed augu stu\u00f0ningsmanna og flokksmanna.<\/p>\n<p>Kvennam\u00e1l Gerts koma\u00a0nokku\u00f0\u00a0vi\u00f0 s\u00f6gu og ofbeldi\u00f0 sem hann beitir \u00feegar enginn s\u00e9r til.\u00a0A\u00f0alf\u00f3rnarlambi\u00f0 er eiginkona hans, Linda. Eftir \u00fev\u00ed sem lesandanum ver\u00f0ur lj\u00f3sar hve innant\u00f3m skel \u00feessi Gert er og hvers lags b\u00f6lva\u00f0 kvikindi\u00a0hann geymir\u00a0skilur ma\u00f0ur Lindu \u00e6 betur. \u00d6fugt vi\u00f0 Gert er heilmiki\u00f0 \u00ed hana spunni\u00f0. En <em>Kongemordet<\/em> er brei\u00f0 saga me\u00f0 fj\u00f6lda pers\u00f3na, \u00fe.\u00e1.m. f\u00e6r Charlotte Damgaard heilmiki\u00f0 r\u00fdmi (h\u00fan er kr\u00f3nprinsessa flokksins, heitir Charlotte Ekeblad \u00ed s\u00e6nsku sj\u00f3nvarpsger\u00f0inni af hinum tveimur b\u00f3kunum). \u00de\u00f3 m\u00e6tti segja a\u00f0 Linda og Gert s\u00e9u a\u00f0alpers\u00f3nur. \u00c1 myndinni er Gert fremstur og Linda \u00ed rau\u00f0um kj\u00f3l.<\/p>\n<p>\u00c9g fer au\u00f0vita\u00f0 ekki a\u00f0 skemma fyrir \u00feeim sem ekki hafa lesi\u00f0 \u00feessa b\u00f3k me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 rekja s\u00f6gu\u00fer\u00e1\u00f0inn &#8211; lofa \u00fe\u00f3 a\u00f0 endirinn kemur \u00e1 \u00f3vart og gle\u00f0ur lesandann mj\u00f6g! Og get \u00feess a\u00f0\u00a0fremst \u00ed <em>Kongemordet<\/em> er tilvitnunin: <font size=\"2\">\u201e<\/font><em>Politics gives guys so much power that they tend to behave badly around women. And I hope I never get into that.&#8221;\u00a0&#8211; Bill Clinton,\u00a0amerikansk pr\u00e6sident.<\/em><\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 \u00ed n\u00e6stu heims\u00f3kn \u00e1 B\u00f3kasafn Norr\u00e6na h\u00fassins tek \u00e9g g\u00f3\u00f0an stafla af b\u00f3kum Hanne-Vibeke Holst! Og krossa fingur fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 R\u00daV e\u00f0a DR 1 s\u00fdni ser\u00eduna <em>Kongemordet<\/em> flj\u00f3tlega (h\u00fan var ger\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2008). Hafa \u00feessir \u00fe\u00e6ttir kannski veri\u00f0 s\u00fdndir h\u00e9r \u00e1 landi? (\u00d3minnishegrinn tekur \u00e6 st\u00e6rri toll af minningum eftir \u00fev\u00ed sem veikindi m\u00edn n\u00e1 yfir st\u00e6rri hluta \u00e1rsins.)<\/p>\n<p>Hin b\u00f3kin er af allt \u00f6\u00f0rum mei\u00f0i. H\u00fan er eftir Arnfinn Kolerud (sem\u00a0\u00e9g veit hvorki haus n\u00e9 spor\u00f0 \u00e1 en vir\u00f0ist vera margver\u00f0launa\u00f0ur norskur barnab\u00f3kah\u00f6fundur sem einnig skrifar fullor\u00f0insb\u00e6kur &#8211; e\u00f0a er \u00e9g kannski a\u00f0 lesa barnab\u00f3k eftir hann?) og heitir<em> N\u00e5r ein f\u00f8rst skal skyte nokon<\/em>. \u00c9g er varla h\u00e1lfnu\u00f0 me\u00f0 hana, hef hana me\u00f0fram Kurt Wallander s\u00f6gu sem er svo langdregin a\u00f0 \u00e9g er vi\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 gefast upp &#8230;<\/p>\n<p><em><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" hspace=\"7\" vspace=\"7\" border=\"1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/bloggmyndir\/skyte_nokon.jpg?resize=177%2C284\" alt=\"N\u00e5r ein f\u00f8rst skal skyte nokon\" align=\"right\" height=\"284\" width=\"177\" \/>N\u00e5r ein f\u00f8rst skal skyte nokon<\/em> er ekki mor\u00f0saga<em> <\/em>\u00fe\u00f3tt nafni\u00f0 g\u00e6ti bent til \u00feess heldur er \u00feetta sk\u00e1ldsaga um m\u00e1lvernd og m\u00e1lv\u00f6ndun. \u00c9g g\u00e6ti tr\u00faa\u00f0 a\u00f0 Ei\u00f0ur Svanberg hef\u00f0i gaman af henni \ud83d\ude09\u00a0 Sagan gerist \u00ed Vassbygda, e\u00f0a Vassbygdi (\u00edb\u00faarnir eru ekki samm\u00e1la um nafni\u00f0), litlu \u00feorpi \u00fear sem sumir vilja halda dau\u00f0ahaldi \u00ed n\u00fdnorsku og \u00fatr\u00fdma helv\u00edtis b\u00f3km\u00e1linu. Alhar\u00f0asti m\u00e1lverndunarsinninn heitir Bendik Uf\u00f8re. Hann stundar \u00fea\u00f0 a\u00f0 leggja uppl\u00fdsingabla\u00f0 um n\u00fdnorsku \u00ed p\u00f3stkassann hj\u00e1 \u00f6llum n\u00fdjum \u00edb\u00faum og notar hvert t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 f\u00e1 menn til a\u00f0 br\u00faka fornar beygingar og endingar. Eins og segir \u00ed b\u00f3kinni:<\/p>\n<blockquote><p>Ein m\u00e5tte passe p\u00e5 heila tida. Det var det Uf\u00f8re gjorde. Passa p\u00e5 nynorsken, og s\u00e6rleg i-m\u00e5let. Han kvilte ikkje ofte. Han sette seg i bilen og k\u00f8yrte til Volda og Ulsteinvik, Byrkjelo og Sykkylven og Stryn, Fj\u00e6rland og Flor\u00f8 og F\u00f8rde. Det var arbeid \u00e5 gjere overalt. Hann stoppa der to ungar sat i ei busslomme og selde jordb\u00e6r for &#8220;25 kr pr korg&#8221;. Da han reiste derifr\u00e5, stod det i staden &#8220;25 kr korgi&#8221;.<\/p><\/blockquote>\n<p>Bendik Uf\u00f8re hefur tekist a\u00f0 koma \u00fev\u00ed \u00ed kring a\u00f0 \u00ed sk\u00f3lanum \u00ed Vassbygdi (e\u00f0a Vassbygda) eru ekki a- og b- bekkir eins og annars sta\u00f0ar heldur a- og i-bekkur. Og hann lag\u00f0i \u00fea\u00f0 \u00e1 sig a\u00f0 l\u00edma yfir merki\u00f0 \u00e1 b\u00edlnum s\u00ednum svo hann ekur ekki um \u00e1 Toyota heldur Toyoti! Raunar held \u00e9g a\u00f0 m\u00e1lfarslei\u00f0r\u00e9ttingar Bendiks s\u00e9u sumar\u00a0kannski \u00e1 misskilningi bygg\u00f0ar (eins og stundum ver\u00f0ur einnig \u00ed lei\u00f0r\u00e9ttingum mj\u00f6g \u00e1kafra m\u00e1lfarsfasista \u00edslenskra) en kann ekki n\u00f3g \u00ed n\u00fdnorsku til a\u00f0 fatta alla svolei\u00f0is brandara. \u00de\u00f3 m\u00e1 nefna a\u00f0 \u00ed munni Bendiks heitir landi\u00f0 hans <font size=\"2\">\u201e<\/font>Norike<font size=\"2\">\u201c<\/font>, sem m\u00e9r finnst afskaplega h\u00e6pi\u00f0 a\u00f0 nokkru sinni hafi veri\u00f0 nota\u00f0 yfir Norge. (\u00c9g var samt soldi\u00f0 sk\u00faffu\u00f0 yfir a\u00f0 \u00fea\u00f0 skyldi ekki heita Noriki &#8230;)<\/p>\n<p>S\u00f6gu\u00fer\u00e1\u00f0urinn er v\u00e6gast sagt abs\u00fard; \u00f3tr\u00falega undarleg atvik\u00a0henda en gj\u00f6r\u00f0ir manna eru \u00e6vinlega sprottnar af \u00e1st \u00e1 tungunni, \u00fe.e. n\u00fdnorsku, hvort sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a a\u00f0 stela p\u00f3stb\u00edlnum og aka honum \u00ed h\u00f6fnina e\u00f0a vera tekinn \u00ed b\u00faningsklefa \u00ed kvenn\u00e6rfatab\u00fa\u00f0 lesandi h\u00e1st\u00f6fum kv\u00e6\u00f0i \u00e1 n\u00fdnorsku &#8230; Og sagan er brj\u00e1l\u00e6\u00f0islega fyndin!<\/p>\n<p>Skv. \u00fev\u00ed sem\u00a0stendur fremst \u00ed b\u00f3kinni er \u00feetta fyrsta\u00a0b\u00f3k\u00a0\u00ed \u00fer\u00edleik og \u00e9g s\u00e9 a\u00f0 \u00e9g ver\u00f0 a\u00f0 lesa \u00fe\u00e6r allar\u00a0og mun \u00fe\u00e1 skilja\u00a0\u00f6fga-m\u00e1lverndunarsinna miklu betur, auk \u00feess\u00a0a\u00f0 l\u00e6ra alveg helling \u00ed n\u00fdnorsku (sem m\u00e9r hefur n\u00fa alltaf \u00fe\u00f3tt gaman a\u00f0 lesa). Vonandi l\u00e6ri \u00e9g ekki of miki\u00f0 \u00ed i-m\u00e1linu \u00ed lei\u00f0inni \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fyrir h\u00e1lfum m\u00e1nu\u00f0i \u00feurfti \u00e9g a\u00f0 fara til borgar \u00f3ttans og til a\u00f0 gera fer\u00f0ina \u00e1litlegri og skaffa g\u00f3\u00f0a d\u00fasu fyrir svo lei\u00f0inlega fer\u00f0 setti \u00e9g B\u00f3kasafn Norr\u00e6na h\u00fassins \u00e1 plani\u00f0: Kom heim me\u00f0 tvo <span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span> <span class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2011\/08\/24\/tvaer-olikar-baekur\/\" class=\"more-link\"><span>Read More &#8230;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-369","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/369\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}