{"id":754,"date":"2014-01-20T19:43:28","date_gmt":"2014-01-20T19:43:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.harpahreins.com\/blogg\/?p=754"},"modified":"2014-01-27T18:02:57","modified_gmt":"2014-01-27T18:02:57","slug":"eggjastokkapressa-o-fl-vid-modursyki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2014\/01\/20\/eggjastokkapressa-o-fl-vid-modursyki\/","title":{"rendered":"Eggjastokkapressa o.fl. vi\u00f0 m\u00f3\u00f0urs\u00fdki"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/eggjastokkapressa.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-756\" alt=\"eggjastokkapressa\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/eggjastokkapressa.jpg?resize=540%2C339&#038;ssl=1\" width=\"540\" height=\"339\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/eggjastokkapressa.jpg?w=859&amp;ssl=1 859w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/eggjastokkapressa.jpg?resize=300%2C188&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00deessi pistill er framhald af <a title=\"Charcot og hyster\u00edan\" href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2014\/01\/08\/jean-martin-charcot\/\">Charcot og hyster\u00edan<\/a><\/p>\n<p>Dr. Jean-Martin Charcot f\u00e9kk flj\u00f3tt \u00f3m\u00e6ldan \u00e1huga \u00e1 hyster\u00edu (m\u00f3\u00f0urs\u00fdki), sem s\u00e9st m.a. \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 hann skrifa\u00f0i tv\u00f6falt fleiri greinar um hana en um nokkurt anna\u00f0 efni sem honum var hugleiki\u00f0 \u00ed taugal\u00e6kningum. Eftir \u00fev\u00ed sem \u00e1hugi hans j\u00f3kst margf\u00f6ldu\u00f0ust jafnframt hyster\u00edugreiningar \u00ed sj\u00faklingasafninu \u00e1 Salp\u00eatri\u00e8re.<\/p>\n<p>Hyster\u00eda haf\u00f0i til skamms t\u00edma veri\u00f0 h\u00e1lfger\u00f0 ruslakistugreining \u00e1 \u00fdmsum krankleika kvenna (sj\u00e1 bloggf\u00e6rsluna <a title=\"Hyster\u00eda e\u00f0a m\u00f3\u00f0urs\u00fdki\" href=\"http:\/\/harpa.blogg.is\/2014-01-05\/hysteria-eda-modursyki\/\">Hyster\u00eda e\u00f0a m\u00f3\u00f0urs\u00fdki<\/a>) enda virtist sj\u00fakd\u00f3murinn geta komi\u00f0 fram \u00e1 \u00f3l\u00edklegustu vegu. Einn helstu a\u00f0sto\u00f0armanna Charcot, Bourneville, l\u00fdsti \u00fev\u00ed pr\u00fd\u00f0ilega hvernig hyster\u00eda einkenndist oft af miklum \u00f6fgum, t.d. g\u00e6ti hyster\u00edusj\u00faklingur \u00fej\u00e1\u00f0st samt\u00edmis af tilfinningaleysi og ofurn\u00e6mi; ofbo\u00f0slegum \u00fevagl\u00e1tum og \u00fevagteppu; svefnleysi og svefns\u00fdki; \u00feunglyndi og \u00f6rlyndi o.s.fr. Margir hyster\u00edusj\u00faklingar s\u00fdndu \u00fdmiss konar \u00f3hemjugang og fengu krampaflog \u00ed mismiklum m\u00e6li. Charcot sneri s\u00e9r a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 flokka hin \u00f3l\u00edku einkenni og koma einhverju skipulagi \u00e1 \u00f3rei\u00f0una.<\/p>\n<p>Ni\u00f0ursta\u00f0a hans var a\u00f0 til v\u00e6ri sj\u00fakd\u00f3murinn <em>grand hyst\u00e9rie<\/em>, meirih\u00e1ttar m\u00f3\u00f0urs\u00fdki, sem v\u00e6ri taugasj\u00fakd\u00f3mur og \u00e6tti uppt\u00f6k s\u00edn \u00ed einhvers konar skemmd \u00ed heila (e\u00f0a hugsanlega m\u00e6nu). Charcot t\u00f3ks hins vegar aldrei a\u00f0 finna skemmdina \u00fe\u00e1 me\u00f0 krufningum. Hann skipti sj\u00fakd\u00f3mseinkennum <em>grand hyst\u00e9rie<\/em> \u00ed fj\u00f6gur stig, t\u00f3k \u00fe\u00f3 fram a\u00f0 \u00feau k\u00e6mu ekki endilega \u00f6ll fram \u00ed hverju kasti, birtust ekki endilega \u00ed r\u00e9ttri r\u00f6\u00f0 og raunar g\u00e6ti birtingarmynd hvers stigs veri\u00f0 mj\u00f6g \u00f3l\u00edk eftir einstaklingum. Samt sem \u00e1\u00f0ur g\u00e6ti n\u00fa hva\u00f0a l\u00e6knir sem er greint sj\u00fakd\u00f3minn <em>grand hyst\u00e9rie<\/em> eftir \u00feessu skema sem hann hef\u00f0i uppfundi\u00f0:<\/p>\n<ol>\n<li>Krampar e\u00f0a flog sem einkennast af v\u00f6\u00f0vakippum og v\u00f6\u00f0vaspennu. Flogbo\u00f0i (\u00e1ra) e\u00f0a einhvers konar undanfari kemur fyrst.<\/li>\n<li>\u201eGrand movements\u201f:\u00a0Hreyfingar sem l\u00edkjast fettum og brettum fimleikaf\u00f3lks \u00ed sirk\u00fas.<\/li>\n<li>\u201eAttitudes passionnelles\u201f (\u00e1str\u00ed\u00f0u\u00ferungnar stellingar) \u00fear sem hyster\u00edusj\u00faklingurinn s\u00fdndi sterkar tilfinningar \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 \u00f3tta e\u00f0a algleymi. Oftar en ekki voru \u00feetta er\u00f3t\u00edskar tilfinningar.<\/li>\n<li>Delirium, \u00fe.e. \u00f3r\u00e1\u00f0, \u00e6\u00f0i e\u00f0a rugl.<\/li>\n<\/ol>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"7\" cellpadding=\"7\" align=\"left\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p><div id=\"attachment_767\" style=\"width: 218px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/forbodi.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-767\" class=\"size-medium wp-image-767\" alt=\"Forbo\u00f0i hyster\u00edukasts\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/forbodi.jpg?resize=208%2C300&#038;ssl=1\" width=\"208\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/forbodi.jpg?resize=208%2C300&amp;ssl=1 208w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/forbodi.jpg?w=304&amp;ssl=1 304w\" sizes=\"auto, (max-width: 208px) 100vw, 208px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-767\" class=\"wp-caption-text\">Forbo\u00f0i<\/p><\/div><\/td>\n<td>\n<p><div id=\"attachment_766\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/krampar_s_51.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-766\" class=\" wp-image-766  \" alt=\"Krampar\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/krampar_s_51.jpg?resize=300%2C190&#038;ssl=1\" width=\"300\" height=\"190\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/krampar_s_51.jpg?resize=300%2C190&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/krampar_s_51.jpg?w=690&amp;ssl=1 690w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-766\" class=\"wp-caption-text\">Krampar<\/p><\/div><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p><div id=\"attachment_769\" style=\"width: 276px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/grand_movements_s_81.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-769\" class=\" wp-image-769   \" style=\"border: 0px;\" alt=\"Grand movements\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/grand_movements_s_81.jpg?resize=266%2C240&#038;ssl=1\" width=\"266\" height=\"240\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/grand_movements_s_81.jpg?resize=300%2C270&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/grand_movements_s_81.jpg?w=486&amp;ssl=1 486w\" sizes=\"auto, (max-width: 266px) 100vw, 266px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-769\" class=\"wp-caption-text\">Grand movements<\/p><\/div><\/td>\n<td>\n<p><div id=\"attachment_768\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/passionale_s_106.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-768\" class=\" wp-image-768   \" style=\"border: 1px solid black;\" alt=\"\u00c1str\u00ed\u00f0u\u00ferungin stelling\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/passionale_s_106.jpg?resize=300%2C197&#038;ssl=1\" width=\"300\" height=\"197\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/passionale_s_106.jpg?resize=300%2C197&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/passionale_s_106.jpg?w=664&amp;ssl=1 664w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-768\" class=\"wp-caption-text\">\u00c1str\u00ed\u00f0u\u00ferungin stelling<\/p><\/div><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Teikningarnar eru \u00far b\u00f3k\u00a0Paul Marie Louis Pierre Richer, samstarfsmann dr. Charcot, <em><a title=\"Einkenni hyster\u00edu\" href=\"https:\/\/archive.org\/stream\/tudescliniques00rich#page\/n192\/mode\/1up\">\u00c9tudes cliniques sur l\u2019hyst\u00e9ro-\u00e9pilepsie ou grande hyst\u00e9rie<\/a>,<\/em> sem kom \u00fat 1881. H\u00fan er a\u00f0gengileg \u00e1 Vefnum og titillinn kr\u00e6kir \u00a0\u00ed fyrri yfirlitsmyndas\u00ed\u00f0u \u00fear sem sj\u00e1 m\u00e1 \u00fdmsar birtingarmyndir \u00feessara fj\u00f6gurra stiga \u00ed hyster\u00edu-ramma Charcot &#8211; ef einhver skyldi n\u00fa vilja sj\u00fakd\u00f3msgreina eftir \u00feeim.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 merkilega ske\u00f0i a\u00f0 \u00feegar Charcot var b\u00fainn a\u00f0 finna upp \u00feennan \u00e1g\u00e6ta ramma f\u00f3ru hyster\u00edsku konurnar \u00e1 Salp\u00eatri\u00e8re a\u00f0 s\u00fdna einmitt \u00feessi einkenni og \u00f3rei\u00f0an \u00ed sj\u00fakd\u00f3mseinkennum minnka\u00f0i a\u00f0 mun.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Me\u00f0h\u00f6ndlun hyster\u00edusj\u00faklinga<\/strong><\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt stundum s\u00e9 gert miki\u00f0 \u00far \u00fev\u00ed a\u00f0 Charcot hafi greint hyster\u00edu \u00ed einstaka karlmanni mi\u00f0u\u00f0ust \u00f6ll hans fr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 kvenl\u00edkamann og ver\u00f0ur a\u00f0 \u00e1lykta sem svo a\u00f0 hann hafi tali\u00f0 hyster\u00edu a\u00f0allega kvennasj\u00fakd\u00f3m. \u00dear sem fyrri t\u00ed\u00f0ar l\u00e6knar h\u00f6f\u00f0u veri\u00f0 uppteknir af \u00e1hrifum legsins \u00ed hyster\u00edu sneri Charcot s\u00e9r a\u00f0 brj\u00f3stum og eggjastokkasv\u00e6\u00f0i, sem var vissulega n\u00fdlunda. Hann uppg\u00f6tva\u00f0i \u00e1kve\u00f0na bletti,\u00a0hyster\u00edupunkta, \u00e1 l\u00edkamanum og a\u00f0 \u00fer\u00fdstingur \u00e1 \u00fe\u00e1 gat \u00fdmist st\u00f6\u00f0va\u00f0 hyster\u00edukast e\u00f0a komi\u00f0 \u00fev\u00ed af sta\u00f0, jafnvel var h\u00e6gt a\u00f0 stj\u00f3rna hinum fj\u00f3rum grunnstigum \u00ed sj\u00fakd\u00f3msgreiningarramma Charcot me\u00f0 \u00fe\u00e9ttum \u00fer\u00fdstingi \u00e1 \u00feessa punkta.<\/p>\n<p>Til a\u00f0 byrja me\u00f0 notu\u00f0u Charcot og a\u00f0sto\u00f0armenn hans einfaldlega hn\u00faa og hnefa til a\u00f0 \u00fer\u00fdsta \u00e1 \u00feessa punkta en svo fann hann upp eggjastokkapressuna. Eggjastokkasv\u00e6\u00f0i\u00f0 var n\u00e6mast, a\u00f0 mati Charcot, og me\u00f0 \u00feessari gr\u00e6ju m\u00e1tti skr\u00fafa duglegan \u00fer\u00fdsting \u00e1 \u00fe\u00e1 hyster\u00edupunkta. Titilmynd \u00feessa pistils er einmitt af eggjastokkapressu Charcot; M\u00f3\u00f0ursj\u00fak kona \u00edkl\u00e6ddist svolei\u00f0is m\u00e1lmbr\u00f3k og ef \u00e1 \u00feurfti a\u00f0 halda var skr\u00fafan hert. (Teikningin er merkt \u00feeim\u00a0D\u00e9sir\u00e9-Magloire Bourneville og Paul Regnard. H\u00fan birtist \u00ed 3. bindi <em>Iconographie photographique de la Salp\u00eatri\u00e8re<\/em> 1878.)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"7\" cellpadding=\"7\" align=\"left\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p><div id=\"attachment_765\" style=\"width: 211px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/hysteriupunktar_framan.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-765\" class=\"size-medium wp-image-765\" alt=\"Hyster\u00edupunktar a\u00f0 framan\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/hysteriupunktar_framan.jpg?resize=201%2C300&#038;ssl=1\" width=\"201\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/hysteriupunktar_framan.jpg?resize=201%2C300&amp;ssl=1 201w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/hysteriupunktar_framan.jpg?w=364&amp;ssl=1 364w\" sizes=\"auto, (max-width: 201px) 100vw, 201px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-765\" class=\"wp-caption-text\">Hyster\u00edupunktar a\u00f0 framan<\/p><\/div><\/td>\n<td>\n<p><div id=\"attachment_764\" style=\"width: 205px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/hysteriupunktar_aftan.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-764\" class=\"size-medium wp-image-764\" alt=\"Hyster\u00edupunktar a\u00f0 aftan\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/hysteriupunktar_aftan.jpg?resize=195%2C300&#038;ssl=1\" width=\"195\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/hysteriupunktar_aftan.jpg?resize=195%2C300&amp;ssl=1 195w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/hysteriupunktar_aftan.jpg?w=352&amp;ssl=1 352w\" sizes=\"auto, (max-width: 195px) 100vw, 195px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-764\" class=\"wp-caption-text\">Hyster\u00edupunktar a\u00f0 aftan<\/p><\/div><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Teikningarnar sem s\u00fdna hyster\u00edupunktana eru \u00a0\u00far\u00a0<em><a title=\"B\u00f3k um hyster\u00edu\" href=\"https:\/\/archive.org\/stream\/tudescliniques00rich#page\/n3\/mode\/2up\">\u00c9tudes cliniques sur l\u2019hyst\u00e9ro-\u00e9pilepsie ou grande hyst\u00e9rie<\/a>.<\/em><\/p>\n<p>Charcot uppg\u00f6tva\u00f0i a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri au\u00f0velt a\u00f0 d\u00e1lei\u00f0a hyster\u00edusj\u00faklinga og \u00ed d\u00e1lei\u00f0slunni yr\u00f0i sj\u00fakd\u00f3msmyndin miklu sk\u00fdrari og \u00fe.a.l. au\u00f0rannsakanlegri. Hann taldi a\u00f0 einungis v\u00e6ri h\u00e6gt a\u00f0 d\u00e1lei\u00f0a \u00fe\u00e1 sem v\u00e6ru haldnir hyster\u00edu, ekki a\u00f0ra, og lenti \u00ed talsver\u00f0um deilum vi\u00f0 kollega s\u00edna \u00e1 \u00f6\u00f0rum sp\u00edtala \u00ed Par\u00eds sem h\u00e9ldu \u00fev\u00ed fram a\u00f0 h\u00e6gt v\u00e6ri a\u00f0 d\u00e1lei\u00f0a hvern sem er.<\/p>\n<p>H\u00e6gt var a\u00f0 gera \u00fdmsar \u00e1hugaver\u00f0ar tilraunir \u00e1 hyster\u00edskum d\u00e1leiddum konum. Charcot og f\u00e9lagar pr\u00f3fu\u00f0u sig \u00e1fram me\u00f0 a\u00f0 koma inn f\u00f6lskum minningum, l\u00e1ta \u00fe\u00e6r sj\u00e1 ofsj\u00f3nir o.\u00fe.h. en h\u00f6f\u00f0u s\u00e9rstakan \u00e1huga \u00e1 a\u00f0 sko\u00f0a hvernig h\u00e6gt v\u00e6ri a\u00f0 koma \u00feeim fyrir \u00ed \u00fdmsum stellingum sem f\u00f3lk er alla jafna ekki \u00ed; eitt einkenni hyster\u00edu var nefnilega stjarfi og \u00fev\u00ed einkar skemmtilegt og v\u00edsindalegt a\u00f0 sko\u00f0a hvernig stjarfur l\u00edkami h\u00e9lst \u00ed undarlegri stellingu t\u00edmunum saman. \u00deetta var l\u00edka einkar \u00fe\u00e6gilegt upp \u00e1 lj\u00f3smyndun a\u00f0 gera \u00fev\u00ed \u00feeirra t\u00edma lj\u00f3smyndat\u00e6kni kraf\u00f0ist \u00feess a\u00f0 vi\u00f0fangi\u00f0 v\u00e6ri kjurt \u00ed talsver\u00f0a stund.<\/p>\n<div style=\"width: 406px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/stjarfi_augustine.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" alt=\"Augustine Gleizes l\u00f6g\u00f0 yfir st\u00f3lb\u00f6k. Myndina t\u00f3k Paul Regnard og h\u00fan birtist \u00ed \u00e1rsriti Charcot, Iconographie photographique de la Salp\u00eatri\u00e8re, 3. bindi 1879-1880.\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/stjarfi_augustine.jpg?resize=396%2C350&#038;ssl=1\" width=\"396\" height=\"350\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">Augustine Gleizes l\u00f6g\u00f0 yfir st\u00f3lb\u00f6k. Myndina t\u00f3k Paul Regnard og h\u00fan birtist \u00ed \u00e1rsriti Charcot, Iconographie photographique de la Salp\u00eatri\u00e8re, 3. bindi 1879-1880.<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div style=\"width: 276px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/stjarfi_beygt_afturabak.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"Augustine Gleizes\" alt=\"\u00deessi mynd af Augustine Gleizes birtist \u00ed sama hefti \u00e1rsritsins.\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/stjarfi_beygt_afturabak.jpg?resize=266%2C350&#038;ssl=1\" width=\"266\" height=\"350\" \/><\/a><p class=\"wp-caption-text\">\u00deessi mynd af Augustine Gleizes birtist \u00ed sama hefti \u00e1rsritsins.<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Me\u00f0 \u00ferotlausum tilraunum \u00e1ttu\u00f0u l\u00e6knarnir sig svo \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 ef l\u00edkaminn var settur \u00ed einhverja \u00fe\u00e1 stellingu sem t\u00e1kna\u00f0i eindregna tilfinningu \u00fe\u00e1 breyttist andlitssvipurinn og l\u00fdsti s\u00f6mu tilfinningu. \u00deeir ranns\u00f6ku\u00f0u \u00feetta merkilega taugafr\u00e6\u00f0ilega fyrirb\u00e6ri af kappi.<\/p>\n<table border=\"0\" cellspacing=\"7\" cellpadding=\"7\" align=\"left\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p><div id=\"attachment_761\" style=\"width: 181px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/stjarfi_suggestion_2.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-761\" class=\"size-medium wp-image-761\" alt=\"Stelling sem t\u00e1knar \u00f3tta\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/stjarfi_suggestion_2.jpg?resize=171%2C300&#038;ssl=1\" width=\"171\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/stjarfi_suggestion_2.jpg?resize=171%2C300&amp;ssl=1 171w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/stjarfi_suggestion_2.jpg?w=528&amp;ssl=1 528w\" sizes=\"auto, (max-width: 171px) 100vw, 171px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-761\" class=\"wp-caption-text\">Stelling sem t\u00e1knar \u00f3tta<\/p><\/div><\/td>\n<td>\n<p><div id=\"attachment_760\" style=\"width: 190px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/stjarfi_suggestion.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-760\" class=\"size-medium wp-image-760\" alt=\"Augustine Gleizes \u00ed stellingu sem \u00e1 a\u00f0 t\u00e1kna gle\u00f0i og eftirv\u00e6ntingu\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/stjarfi_suggestion.jpg?resize=180%2C300&#038;ssl=1\" width=\"180\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/stjarfi_suggestion.jpg?resize=180%2C300&amp;ssl=1 180w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/stjarfi_suggestion.jpg?w=555&amp;ssl=1 555w\" sizes=\"auto, (max-width: 180px) 100vw, 180px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-760\" class=\"wp-caption-text\">Augustine Gleizes \u00ed stellingu sem \u00e1 a\u00f0 t\u00e1kna gle\u00f0i og eftirv\u00e6ntingu<\/p><\/div><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div id=\"attachment_759\" style=\"width: 248px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/duchenne.jpg?ssl=1\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-759\" class=\"size-medium wp-image-759 \" alt=\"Guillaume-Benjamin-Amand Duchenne (de Boulogne) a\u00f0 v\u00edsindast\u00f6rfum\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/duchenne.jpg?resize=238%2C300&#038;ssl=1\" width=\"238\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/duchenne.jpg?resize=238%2C300&amp;ssl=1 238w, https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/duchenne.jpg?w=734&amp;ssl=1 734w\" sizes=\"auto, (max-width: 238px) 100vw, 238px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-759\" class=\"wp-caption-text\">Guillaume-Benjamin-Amand Duchenne (de Boulogne) a\u00f0 v\u00edsindast\u00f6rfum<\/p><\/div>\n<p>Charcot var svo heppinn a\u00f0 kynnast\u00a0taugal\u00e6kni, Duchenne h\u00e9t s\u00e1 og h\u00e9lt hann b\u00e6\u00f0i upp \u00e1 lj\u00f3smyndun og \u00a0rafmagnstilraunir. Svo heilla\u00f0ist Charcot af hinni n\u00fdju lj\u00f3smyndat\u00e6kni a\u00f0 hann l\u00e9t \u00fatb\u00faa s\u00e9rstakt st\u00fad\u00ed\u00f3 \u00e1 Salp\u00eatri\u00e8re.\u00a0\u00cd samvinnu vi\u00f0 Duchenne voru svo ger\u00f0ar tilraunir me\u00f0 a\u00f0 breyta andlitssvip me\u00f0 rafstraumi og g\u00e1 hvort stelling l\u00edkamans fylgdi \u00e1 eftir. Svo var\u00f0 og \u00fe\u00f3tti mj\u00f6g merkilegt.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Til a\u00f0 ganga \u00far skugga um a\u00f0 sj\u00faklingur v\u00e6ri ekki a\u00f0 leika og lj\u00faga upp \u00e1 sig hyster\u00edu (en leikaraskapur var einmitt eitt af einkennum hyster\u00edu og \u00fev\u00ed erfitt a\u00f0 \u00feekkja \u00feetta \u00ed sundur) voru \u00fdmis pr\u00f3f. M\u00e1 nefna a\u00f0 til a\u00f0 athuga hvort sj\u00faklingurinn v\u00e6ri raunverulega me\u00f0 tilfinningalausa bletti \u00e1 h\u00fa\u00f0 var stungi\u00f0 \u00ed hann n\u00e1lum e\u00f0a logandi eldur borinn a\u00f0 sv\u00e6\u00f0inu. Til a\u00f0 athuga hvort lama\u00f0ir \u00fatlimir v\u00e6ru raunverulega dofnir voru reknir prj\u00f3nar \u00ed gegnum \u00fe\u00e1. Ranns\u00f3knarmenn t\u00f3ku og eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed raunverulegum hyster\u00edutilfellum bl\u00e6ddi miklu minna \u00far s\u00e1runum en alla jafna var raunin \u00ed sj\u00faklingum sem ekki voru hyster\u00edskir og var veittur sams konar \u00e1verki.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Margar tilraunir voru ger\u00f0ar me\u00f0 segulmagn og skilu\u00f0u \u00fe\u00e6r merkilegum ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um. Ef segli var haldi\u00f0 a\u00f0 lama\u00f0ri hli\u00f0 hyster\u00edskrar konu f\u00e6r\u00f0ist l\u00f6munin yfir \u00e1 hina hli\u00f0ina; ef segull var borinn upp a\u00f0 blindu auga hyster\u00edskar konu f\u00e9kk h\u00fan sj\u00f3n \u00e1 \u00fev\u00ed auga en hitt auga\u00f0 var\u00f0 blint; \u00feannig m\u00e1tti og spegla litblindu, heyrnarleysi, tilfinningaleysi \u00ed h\u00fa\u00f0 og margt fleira.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Eitt sterkt hyster\u00edueinkenni var \u00f3venju n\u00e6mt h\u00fa\u00f0skyn og stundum s\u00e9rst\u00f6k ofn\u00e6misvi\u00f0br\u00f6g\u00f0. \u00dev\u00ed ger\u00f0u menn tilraunir me\u00f0<em> dermagraf\u00edu<\/em>, \u00fe.e. h\u00fa\u00f0ritun. H\u00e6gt var a\u00f0 skrifa \u00e1 hyster\u00edska konu me\u00f0 einhverju s\u00e6milega oddhv\u00f6ssu verkf\u00e6ri og nokkru s\u00ed\u00f0ar birtust skrifin upphleypt \u00e1 h\u00fa\u00f0inni, voru jafnvel margar vikur a\u00f0 hverfa. \u00deetta kalla\u00f0i \u00e1 \u00e1hugaver\u00f0ar tilraunir, s.s. a\u00f0 kanna hvort skrift \u00e1 l\u00e6rum, brj\u00f3stum e\u00f0a maga h\u00e9ldist jafn lengi, hvort skipti m\u00e1li hva\u00f0 var skrifa\u00f0 o.s.fr.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_6311\" style=\"width: 271px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/kvennabladid.is\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dermagraf.jpg\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-6311\" class=\"wp-image-6311 \" style=\"margin: 7px;\" alt=\"H\u00fa\u00f0ritun\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/kvennabladid.is\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dermagraf-223x300.jpg?resize=261%2C350\" width=\"261\" height=\"350\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-6311\" class=\"wp-caption-text\">Myndin er \u00far grein Ernst Mesnet, \u201cAutographisme et stigmates\u201d \u00ed Revue de l\u2019hypnotisme experimental et th\u00e9rapeutique, 1889\u2013 1890.<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_6310\" style=\"width: 259px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/i0.wp.com\/kvennabladid.is\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dermograf_syfilis.jpg\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-6310\" class=\"wp-image-6310 \" style=\"margin: 7px;\" alt=\"H\u00fa\u00f0ritun\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/kvennabladid.is\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/dermograf_syfilis-213x300.jpg?resize=249%2C350\" width=\"249\" height=\"350\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-6310\" class=\"wp-caption-text\">Titill myndarinnar er<br \/>D\u00e9mence Pr\u00e9coce Catatonique Dermographisme og h\u00fan er merkt L Trepsat (sem g\u00e6ti veri\u00f0 lj\u00f3smyndarinn), 1893. Myndin birtist \u00ed Nouvelle Iconographie de la Salp\u00eatri\u00e8re, 1904. H\u00fan s\u00fdnir hvernig sj\u00fakd\u00f3msheiti\u00f0, s\u00e1ras\u00f3ttarge\u00f0veiki, hefur veri\u00f0 rita\u00f0 \u00e1 h\u00fa\u00f0 hyster\u00edskrar konu.<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Hyster\u00edus\u00fdningar<\/strong><\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er ekkert sem bendir til \u00feess a\u00f0 Charcot hafi veri\u00f0 umhuga\u00f0 um a\u00f0 finna l\u00e6kningu vi\u00f0 hyster\u00edu. Me\u00f0h\u00f6ndlun hans \u00e1 hyster\u00edskum konum var fyrst og fremst \u00ed ranns\u00f3knarskyni, hann vildi gl\u00f6ggva sig \u00e1 \u00feessum merkilega taugasj\u00fakd\u00f3mi og helst a\u00f0 finna vefr\u00e6na ors\u00f6k hans.<\/p>\n<p>Tvisvar \u00ed viku h\u00e9lt hann opinbera \u201efyrirlestra\u201f, \u00fear sem hann s\u00fdndi sj\u00fakd\u00f3mstilvik, \u00fe.e.a.s. sj\u00faklinga, og \u00fatsk\u00fdr\u00f0i einkennin. Hyster\u00edus\u00fdningar hans ur\u00f0u v\u00ed\u00f0fr\u00e6gar og gengu s\u00f6gur um a\u00f0 umfer\u00f0ar\u00f6ng\u00feveiti yr\u00f0i \u00ed Par\u00eds \u00feegar allir vildu komast \u00e1 hyster\u00edus\u00fdningu dr. Charcot! L\u00e6knar, sk\u00e1ld, listamenn, heimspekingar og a\u00f0rir andans menn flykktust til Par\u00edsar til a\u00f0 ver\u00f0a vitni a\u00f0 \u00feessum merkilegu l\u00e6knisfr\u00e6\u00f0iuppg\u00f6tvunum dr. Charcot; hr\u00f3\u00f0ur hans og fr\u00e6\u00f0i b\u00e1rust og v\u00ed\u00f0a.<\/p>\n<p>Nokkrar hyster\u00edustj\u00f6rnur komu fram \u00e1 sj\u00f3narsvi\u00f0i\u00f0, \u00fe.e.a.s. sj\u00faklingar sem l\u00e9tu pr\u00fd\u00f0ilega a\u00f0 stj\u00f3rn og s\u00fdndu r\u00e9tt hyster\u00edueinkenni \u00e1 r\u00e9ttum t\u00edma \u00e1 svona s\u00fdningum. \u00deetta voru allt ungar konur, sumar \u00feeirra \u00fe\u00f3ttu og fagrar og f\u00f6ngulegar. Fr\u00e6gust \u00feeirra, d\u00edva hyster\u00edunnar, var Blanche Wittman, sem ger\u00f0 ver\u00f0a skil \u00ed n\u00e6sta pistli.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Heimildir a\u00f0rar en geti\u00f0 er \u00ed textanum<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Alvarado, Carlos S. 2009.\u00a0<a href=\"http:\/\/www.academia.edu\/350992\/_2009_._Nineteenth-century_hysteria_and_hypnosis_A_historical_note_on_Blanche_Wittmann._Australian_Journal_of_Clinical_and_Experimental_Hypnosis_37_21-36\">Nineteenth-century hysteria and hypnosis: A historical note on Blanche Wittmann<\/a>. \u00a0<em>Australian Journal of Clinical and Experimental Hypnosis<\/em>, 37. \u00e1rg., 1. tbl., s. 21-36.<\/p>\n<p>Dysert, Anne. 2013.<a href=\"https:\/\/blogs.library.mcgill.ca\/osler-library\/2013\/04\/10\/iconographie-photographique-de-la-salpetriere\/\">\u00a0Iconographie photographique de la Salp\u00eatri\u00e8re<\/a>.\u00a0<em>De re medica. News from the Osler Library of the History of Medicine<\/em>.<\/p>\n<p>Hustvedt, Asti. 2011, <em>Medical Muses: Hysteria in Nineteenth-Century Paris<\/em>. W. W. Norton &amp; Company, London og New York.<\/p>\n<p>Shorvon, Simon. 2007. <a href=\"http:\/\/brain.oxfordjournals.org\/content\/130\/12\/3342.full\">Fashion and cult in neuroscience &#8211; the case of hysteria<\/a>. <em>Brain<\/em> 130. \u00e1rg. 12. tbl., s. 3342-3348.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/cushing.med.yale.edu\/gsdl\/collect\/salpetre\/index.html\">Safn mynda \u00far <em>Iconographie photographique de la Salp\u00eatri\u00e8re<\/em><\/a> (t\u00edmariti sem Charcot og f\u00e9lagar g\u00e1fu \u00fat) \u00e1 \u00ed l\u00e6knisfr\u00e6\u00f0isafni Harvey Cuching\/John Hay Whitney \u00e1 vef Yale h\u00e1sk\u00f3lans.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/kvennabladid.is\/2014\/01\/16\/eggjastokkapressa-o-fl-vid-modursyki\/\">\u00deessi f\u00e6rsla birtist \u00ed <em>Kvennabla\u00f0inu<\/em><\/a> 16. jan\u00faar 2014.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u00deessi pistill er framhald af Charcot og hyster\u00edan Dr. Jean-Martin Charcot f\u00e9kk flj\u00f3tt \u00f3m\u00e6ldan \u00e1huga \u00e1 hyster\u00edu (m\u00f3\u00f0urs\u00fdki), sem s\u00e9st m.a. \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 hann skrifa\u00f0i tv\u00f6falt fleiri greinar um hana en um nokkurt <span class=\"ellipsis\">&hellip;<\/span> <span class=\"more-link-wrap\"><a href=\"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/2014\/01\/20\/eggjastokkapressa-o-fl-vid-modursyki\/\" class=\"more-link\"><span>Read More &#8230;<\/span><\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":756,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"nf_dc_page":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-754","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saga_gedlaekninga"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/harpahreins.com\/blogg\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/eggjastokkapressa.jpg?fit=859%2C540&ssl=1","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/754","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=754"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/754\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":814,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/754\/revisions\/814"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media\/756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=754"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=754"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/harpahreins.com\/blogg\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=754"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}